Albistea entzun

Indian 930 pertsona hil ditu azken ehun urteetako montzoi garai bortitzenak

Kerala hegoaldeko estatua da gehien kaltetua; bederatzi egunotan 164 lagun hil dira uholdeetan eta luizietan, eta alerta gorria ezarri dute
Familia bat, New Delhin. Yamuna ibaiak gainezka egin du azken asteetan.
Familia bat, New Delhin. Yamuna ibaiak gainezka egin du azken asteetan. RAJAT GUPTA / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Kristina Berasain Tristan -

2018ko abuztuak 18

Mendeko montzoirik bortitzena izaten ari da aurtengoa Indian. Tokiko biztanleek diote ez dutela horrelakorik gogoratzen, nahiz eta urtero-urtero, garai berean, ekainetik irailera, fenomeno bera bizi. Montzoiak prezipitazio ugari eta tenperatura aldaketa bortitzak sorrarazten ditu, eta ohikoa izaten da uholdeak eta luiziak sortzea. Horren ondorioz, urtero hiltzen da jende ugari garai honetan, baina aurtengo kopuruak montzoia bera bezain itzelak dira.

Ekain hasieratik, 930 lagun hil dira herrialde osoan. Kerala hegoaldeko estatua da, dena den, gehien kaltetua. Azken hiru hilabeteetan, 324 pertsona hil dira han euriteen, uholdeen edo luizien eraginez. Pinarayi Vijayan estatu ordezkariak txio batean azaldu du egoera: «Keralan azken ehun urteetako uholderik latzenei egiten ari zaie aurre. 80 urtegi zabaldu behar izan ditugu, 324 bizitza galdu ditugu, eta 223.130 pertsona daude 1.500 kanpamentutan». Vijayanek komunikabideen aurrean adierazi du «egoera oso larria» dela eta hildakoak ugaritzen ari direla egun batetik bestera: «Ostegunean, 86 ziren hildakoak, eta ostiralean, berriz, 164».

Uholdeak etengabeak dira egunotan, eta milaka eta milaka lagun etxerik gabe geratu dira. Estatu osoan, 1.568 kanpamentu ezarri behar izan dituzte tokiko agintariek; jakinarazi dutenez, jada 223.000 lagun aterpetu dituzte horietan. Vijayanek herritarrei eskatu die agintarien ohartarazpen eta argibideei arreta jartzeko, zehaztu baitu batzuek ez dutela euren etxea utzi nahi.

Ur emaria ohi baino handiagoa omen da. Tamil Nadul estatuan, antza, ez zituzten presak behar bezain azkar zabaldu, eta horrek eragin du ibai askok gainezka egitea. Keralan 41 ibai daude. Arabiako Itsasoan isurtzen dute ura, eta azken egunotan 80 presa zabaldu behar izan dituzte.

Ez dirudi, baina, egoera egun batetik bestera baretuko denik. Keralako hamalau barrutietatik hamabitan ezarri dute alerta gorria. Eskolak ere itxi dituzte. Gobernua airez eta itsasotik ari zaie kaltetuei giza laguntza banatzen. Helikopteroetan eta ontzietan eramaten ari dira baliabideak salbamendu taldeetako kideak, eta armadako soldaduak eta militarrak ere laguntza ematen ari dira.

Estatuko azpiegiturei ere eragin diete uholdeek eta luiziek. Errepide eta bide asko itxita daude. Te, kafe, espezia eta kautxuz landatutako eremuak ere urak bete ditu.

Aireportua itxita

Kochin hiriburuan ere nabarmenak dira kalteak. Kale eta errepide ugari urez gainezka daude, eta metroa eta trenbidea itxi dituzte. Aireportua ere abuztuaren 26ra arte egongo da itxita. Kerala 34 milioi biztanleko estatua da, hego-ekialdean dago, eta turista ugari izaten dira garai honetan. Narendra Modi lehen ministroa bart zen Keralara joatekoa.

Montzoia urtaro batetik bestera norabidea aldatzen duen atmosferako zirkulazio orokorreko haize sistema da. Afrika mendebaldetik Ozeano Barerainoko lurraldeetan gertatzen da latitude txikietan. Indiakoak dira, dena den, montzoirik ezagunen eta gogorrenak. Udan, kontinenteko airea beroagoa da, eta, hortaz, presioa txikiagoa, Indiako ozeanoko aire hezea sartzen da. Aireak India iparraldeko mendien kontra jo ondoren, gorantz igo eta hoztu egiten da; hori dela eta, kondentsatu da, eta prezipitazio handiak sortzen ditu.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroa, gaurko agerraldian, Espainiako Kongresuan ©J.C. Hidalgo / EFE

Grande-Marlaskak berriz esan du Espainian ez zela inor hil Melillako hesia igarotzeko ahaleginean

Ander Perez Zala

Espainiako Barne ministroak Guardia Zibila defendatu du, argudiatuta segurtasun indarren erantzuna «proportzionala» izan zela. Ikerketa batzuen arabera, gutxienez lagun bat hil zen Espainian sartzean.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Gerra apartekoa da antolaketa sozial bat ezartzeko»

Igor Susaeta

Gerra erregimenaren eskema gobernatzeko eredu gisa aplikatzeak eragiten dituen egoerez eta ondorioez ohartarazi du Sanchez Cedillok 'Esta gerra no termina en Ucrania' liburuan.
NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

Mikel O. Iribar - Igor Susaeta

Aliantzaren helburuetako bat da Putinek «irabazten ez duela bermatzea». G7ko herrialdeek adostu dute Ukrainako gerra krimenen ikerketak koordinatzeko sare bat egitea
Jiang Zemin, 2007ko argazki batean. / ©MICHAEL REYNOLDS, EFE

Jiang Zemin hil da, 1993tik 2003ra Txinako presidente izandakoa

Jon Ordoñez Garmendia - Maddi Iztueta Olano

Tiananmen plazako protesten ostean hartu zuen kargua, eta Alderdi Komunistan merkatu ekonomia sozialista kontzeptua txertatu zuen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...