Albistea entzun

Buruzagi indigena bat hil dute Kolonbiako Cauca departamenduan

'Corticoren heriotzagatik, ELN' dioen idatzi bat aurkitu dute gorpuen ondoan. Iaz, %40 ugaritu ziren buruzagi sozialen aurkako erasoak Caucan.
Apirilean hil zuten Sandra Liliana Peña Chocue gobernadore indigena, Caucan.
Apirilean hil zuten Sandra Liliana Peña Chocue gobernadore indigena, Caucan. ERNESTO GUZMAN JR. / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Elizegi Egilegor -

2021eko ekainak 11

Argenis Yatacue buruzagi indigena eta irakaslea, eta haren senar Marcelino Yatacueren hilketaren berri eman zuen atzo goizaldean Bizitzaren eta Giza Eskubideen Aldeko Sareak. Buruzagi indigena eta irakaslea zen Argenis Yatacue, Cauca departamenduko Paez de Corinto barrutian. Bi gorpuen aldamenean Corticoren heriotzagatik. ELN zioen idatzi bat aurkitu zuten.

Caucako Batzorde Indigenak alerta gorena ezarri du departamenduan, Yatacueren hilketaren berri izan ostean. Ordezkari politiko ugarik salatu zuten erasoa, besteak beste, Feliciano Valentzia MAIS alderdiko senatariak: «Cauca iparraldeko Corinto herria da Kolonbiako gunerik militarizatuena, eta, hala ere, disidentziek buruzagi indigena bat eta haren senarra hil dituzte; zortzi egun baino gutxiagoan bost indigena sarraskitu dituzte. Baina gobernua, ondo, mila esker. Zer gertatzen da segurtasun indarrekin Cauca iparraldean?».

Carlos Camargo arartekoak 2018an ohartarazi zuen lehen aldiz buruzagi indigenen aurkako mehatxuez. Eremu hartan daude dira ELNko, FARC Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileetako eta EPL Herria Askatzeko Armadako talde disidenteak. Azken hilketak «ahalik eta azkarren» argitzeko eskatu zion Camargok gobernuari.

Yatacuerena ez da azken egunetako hilketa bakarra izan. Joan den asteartean, Beatriz Cano ordezkari indigena hil zen, lau egun lehenago Santander de Quilichao barrutian izandako eraso batean jasandako zaurien ondorioz. Cauca Iparraldeko Kabildo Indigenetako bozeramailea zen Cano. Erasoaldi berean beste bi indigena eta bi polizia hil zituzten, eta zauritu egin zituzten Canoren bost urteko alaba eta Cesar Galarza erakundeko beste bozeramailea. Tiroketa FARCeko talde disidente bati egotzi zioten, Dagoberto Ramos fronteari.

2019 eta 2020 artean herriaren ordezkari ziren sei emakumezko hil zituzten; haietako lau, indigenak. Urte hasieratik eta maiatzera arte, berriz, 69 lider hil dituzte. 2016an bake akordioak sinatu zirenetik, berriz, 1.185 dira hildako ordezkari sozialak.

Indarkeriak, gora

Caucan, 2020an, pandemia betean eta itxialdia indarrean egonik ere, %40 ugaritu ziren buruzagi sozialen aurkako erasoak, Francisco Isaias Cifuentes gobernuz kanpoko erakundeak eta Bizitzaren eta Giza Eskubideen Aldeko Sareak joan den apirilean argitaratutako txostenean bildutako datuen arabera. Departamendu horretan izan dira Kolonbia osoan izandako hilketen %28 ere.

Indigenak dira indarkeria horren biktima nagusiak: txostenean diotenez, 2016ko bake akordioak sinatu zituztenetik Caucan hildako 271 buruzagietatik erdiak ziren jatorrizko herrietakoak. Dokumentuan nabarmendu dute, gainera, 2018an Ivan Duque presidentetzara heldu zenetik %70 ugaritu direla ordezkari indigenen hilketak. Hala, giza eskubideen aldeko elkarteek «genozidioa» salatu dute.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Etiopiako armadako soldaduak Tigray eskualdean, herrialdearen iparraldean. ©EFE

Pandemiak gatazkatsuagoa bihurtu du mundua, Bake Indizearen arabera

Julen Aperribai

Indarkeria %0,07 hazi dela ondorioztatu du Ekonomiaren eta Bakearen Institutuak. Herrialde gehienek gastu militarra handitu zuten iaz

Stella Canava abokatua Bastiako (Korsika) bere kabinetean, herenegun. ©ANDER PEREZ ZALA

Yvan Colonnaren kasuko erabakiak «guztiz politikoak» dira

Ander Perez Zala (Berriemaile berezia)

Korsikako preso nazionalistak datorren hilabetetik aurrera izango du baldintzapean aske geratzea eskatzeko aukera. BERRIA haren abokatu Stella Canavarekin mintzatu da egoeraren berri izateko.

 ©CECILIA VALDEZ

«Perun elkarrizketarako abaguneak zabalduko direla espero dugu»

Cecilia Valdez

Perun, feministek Pedro Castillo hautagaiaren alde bozkatu zuten. Nahiz eta jakin Peru Libre alderdia kontserbadorea dela genero gaietan, Contrerasek uste du behetik gora helduko dela «benetako aldaketa».

Ebrahim Raisiren jarraitzaileak, hauteskunde kanpainan, Teheranen. ©ABEDIN TAHERKENAREH / EFE

Dena printzipalisten alde

Iosu Alberdi

Raisi da Irango presidentetzarako bozak irabazteko hautagai nagusia. Inoizko parte hartzerik txikiena aurreikusi dute. Krisia eta zigor ekonomikoak izango dira gobernuburu berriaren kezka nagusiak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna