Albistea entzun

Hondurasen etxeratze agindua jarri dute, liskarrak kontrolatzeko asmoz

Gobernuaren bozetako iruzur susmoak sortu du haserrea herritarren artean. Zelaya presidente ohia lehen lerrora itzuliko litzateke, oposizioko aliantzak irabaziz gero. Bost pertsona hil dira protestetan
Oposizioaren jarraitzaileak kalean, protestan, herenegun, Tegucigalpan.
Oposizioaren jarraitzaileak kalean, protestan, herenegun, Tegucigalpan. GUSTAVO AMADOR / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Amagoia Mujika Tolaretxipi -

2017ko abenduak 3

Hondurastarrak ezingo dira etxetik atera arratsaldeko seietatik goizeko seietara, hamar egunean, etxeratze agindua ezarria baitago herrialde osoan. Hala agindu du Juan Orlando Hernandez jarduneko presidenteak, herritarren protestak kontrolatzeko asmoz. Manifestazioak, errepide mozketak, arpilatzeak, eta bankuen eta eraikin instituzionalen kontrako ekintzak areagotu egin ziren ostiralean, eta gauerdian jarri zuen gobernuak indarrean salbuespenezko neurria. Ordurako gutxienez bost pertsona hil ziren, eta hogei bat zauritu. Ehun baino gehiago, berriz, atxilo eraman dituzte. Atzo goizean supermerkatuak hustu zituzten herritarrek, egoera berriari aurre egiteko, eta ilara luzeetan egon ziren gasolindegietan, erregaia urritzen ari baita. Oposizioko jarraitzaileek, ordea, protestan jarraituko dute. Gaurko deialdia egin du Manuel Zelaya presidente ohiak.

Igandean hauteskundeak egin zituztenez gero, Orlando Hernandez eta Salvador Nasralla bi presidentegaiek jo dute irabazletzat beren burua. Astelehenean argitaratutako lehen datuen arabera, Nasrallak bost punturen aldea zuen, baina, zenbakiak eguneratzen zituen sistema gelditu egin zen 36 orduz, eta, berriz martxan ezarri zutenean, abantaila hori desagertuz joan zen, eta egungo presidenteak hartu zion aurrea. Botoen %94,35 zenbatuta, Orlando Hernandezek %42,92 eskuratu ditu, eta Nasrallak, %41,42. Hauteskundeen Auzitegi Gorena, boto kontaketaz arduratzen dena, kontaketa berezia egiten hastekoa zen atzo, oposizioak hala eskatuta, baina 1.000 bat akta kontatuko zituela esan zuen, eta oposizioak gutxienez 5.200 akta kontatzea eskatu du. Nasralla presidentegaiaren arabera, «1.000 aktaren kontaketa berezia egiteak ez du ezer konponduko, 18.000 aktarekin baitago arazoa». La Paz, Intibuca eta Lempirako emaitzak berrikusi nahi dituzte, eta ohartarazi dute, hori egin ez eta Orlando Hernandez jotzen badute irabazletzat, emaitzak ez dituela onartuko.

Prozesu susmagarria

Manuel Zelaya presidente ohia bota egin zuten gobernutik 2009an. Kolpe haren bultzatzaile nagusietako bat izan zen Juan Orlando Hernandez jarduneko presidentea, eta, orain, Diktaduraren Kontrako Oposizioaren Aliantzako koordinatzaile postuan, Nasrallaren alboan dihardu. Nasrallak irabaziko balu, Zelaya politikaren lehen lerroan ezarriko litzateke berriro, eta hori saihestu nahian dabilela leporatu dio Zelayak berak Orlando Hernandezi.

Hainbat arrazoik egin dute susmagarri prozesu osoa. Polemikaren jatorria Auzitegi Gorenaren 2015eko erabaki batean dago —berez konstituzioaren erreforma bidez egin beharko litzatekeena—: hautagaiak behin bakarrik aurkez daitezkeela dioen artikulua konstituzioaren aurkakoa zela erabaki zuen, eta, beraz, hautagaiek behin baino gehiagotan aurkezteko aukera dutela. Hain justu, Orlando Hernandezek gidatzen duen Alderdi Nazionalak horixe bera leporatu zion Zelayari 2009an, boterean betikotu nahi zuela, baina orain, gobernukideek diotenez, Hondurasko demokraziaren heldutasunaren seinale da, eta oposizioak erabiltzen duen aitzakia da haren kontrako kanpaina egiteko.

Baina demokraziaren heldutasuna nekez sumatzen da Hondurasen, Amerikako herrialderik bortitzenetakoan. Indarkeria gutxitu egin dela argudiatzen du egungo gobernuak bere jarraipena justifikatzeko, baina, oposizioak dioenez, Alderdi Nazionaleko gero eta kide gehiagok dute harremana krimen antolatuarekin. Kasu entzutetsuenetakoa da Porfirio Lobo presidente ohiaren semearena: kokainarekin trafikatzeagatik epaitzen ari dira New Yorken. Orlando Hernandezen anaia ere ikerketapean dago Los Cachiros bezala ezagun den narkotrafikatzaileen taldearekin harremana izateagatik.

Horrez gainera, ekintzaileen eta indigenen hilketak areagotu egin dira nabarmen lau urteotan, eta lurretatik bota dituzte asko, multinazionalen mesederako.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroa, gaurko agerraldian, Espainiako Kongresuan ©J.C. Hidalgo / EFE

Grande-Marlaskak berriz esan du Espainian ez zela inor hil Melillako hesia igarotzeko ahaleginean

Ander Perez Zala

Espainiako Barne ministroak Guardia Zibila defendatu du, argudiatuta segurtasun indarren erantzuna «proportzionala» izan zela. Ikerketa batzuen arabera, gutxienez lagun bat hil zen Espainian sartzean.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Gerra apartekoa da antolaketa sozial bat ezartzeko»

Igor Susaeta

Gerra erregimenaren eskema gobernatzeko eredu gisa aplikatzeak eragiten dituen egoerez eta ondorioez ohartarazi du Sanchez Cedillok 'Esta gerra no termina en Ucrania' liburuan.
NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

Mikel O. Iribar - Igor Susaeta

Aliantzaren helburuetako bat da Putinek «irabazten ez duela bermatzea». G7ko herrialdeek adostu dute Ukrainako gerra krimenen ikerketak koordinatzeko sare bat egitea
Jiang Zemin, 2007ko argazki batean. / ©MICHAEL REYNOLDS, EFE

Jiang Zemin hil da, 1993tik 2003ra Txinako presidente izandakoa

Jon Ordoñez Garmendia - Maddi Iztueta Olano

Tiananmen plazako protesten ostean hartu zuen kargua, eta Alderdi Komunistan merkatu ekonomia sozialista kontzeptua txertatu zuen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...