Albistea entzun

Patxi Amezkua. Gidoilaria eta zinemagilea

«Urtubiaren gertukoei gustatu zaie filma»

Netflixek Lucio Urtubiaren bizitzari buruzko filma estreinatuko du gaur: 'Un hombre de acción'. Amezkua da gidoilaria, eta azaldu du Urtubiaren bizitzeko moduari eta pentsamenduari fidelak izatea funtsezkoa zela.
BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2022ko azaroak 30

Kazetaritza ikasi ostean, gidoigintza ikasketak Los Angelesko (AEB) UCLAn egin zituen Patxi Amezkuak (Iruñea, 1968). Juan Sebastian Elkanoren mundu biraren gaineko Sin límites telesaileko gidoilarietako bat izan zen. Lucio Urtubia bera (Cascante, Nafarroa, 1931-Paris, 2020) ezagutzeko aukera izan zuen, eta urteak dira hari buruzko telesail bat edo film bat idazteko gogoz zebilela.

Un hombre de acción Netflixen ikus daiteke jada, baina ez dute zinema aretoetan eman.

Bai, gaur egungo formula hori da. Beti da polita pelikula zineman ikustea, baina abantaila da mundu osoan ikusi ahalko dutela.

Gidoian zein ziren zure premisa nagusiak?

Benetako gertaeretan oinarrituta dauden film gehienetan bezala, saiatzen zara espirituarekin fidela izaten. Urtubiak 1960ko eta 1970eko hamarkadetan Parisen bizi izandakoak kontatzen dira bereziki, eta haren istorioaren hari garrantzitsuenek agertu behar zuten. Logikoki, gauza batzuk bidean galtzen dira, eta beste batzuk egokitu behar dira film bat egiteko. Lucioren bizitzeko moduari eta pentsamenduari fidelak izan behar genuen.

Filmaren hasieran, Josean Bengoetxeak interpretatzen duen pertsonaiak mural batzuetan anarkismoaren pertsonaia historikoak azaltzen dizkio Urtubiari. Ikuslea anarkismoan murgiltzeko modu bat al da?

Sarrera bat da ikuslearentzat. Baina Luciorentzat ere hala izan zen: Parisera iritsi zenean, igeltsero lanetan hasi, eta Espainiatik joandako erbesteratu anarkistek erakutsi zioten zer zen anarkismoa. Muralena joko estetiko bat da, baina kasik horrela izan zen.

Urtubia akzio gizona zen, filmeko lerroburuak dioen moduan.

Bai, nik Lucio ezagutu nuenean, gauzak berehala egin nahi zituen, luzamendurik gabe. Jabetu nintzen berea hori zela: «Egin ditzagun gauzak, eta ez ditzagun buelta gehiago eman». Banku bat lapurtu behar bazen, ba, hala egin izan zuen bere bizitzan.

Filmak aukera eman dezake Urtubia mundu osoan ezaguna izan dadin, ezta?

Bai, zalantzarik gabe. Liburuek zirkuitu murritza zuten. Lucio dokumentala [Aitor Arregi, Jose Mari Goenaga, 2007] zoragarria da, eta Urtubia mapan jarri zuen. Netflixeko filmak, berriz, aukera eman dezake haren bizitza eta obra toki guztietan ezagutua izan dadin. Lucio bakana egiten duen istorioa City Bankeko txekeen faltsutzea izan zen.

City Bankekoen istorioa filmaren klimaxa dela esan daiteke?

Bai, erabat. Luciok ondotik jarraitu zuen gauzak egiten, baina filmaren jomuga City Bankeko txekeen abentura da. Cascanteko [Nafarroa] igeltsero batek munduko banku garrantzitsuena kinka larrian jartzea sekulakoa da.

Urtubiaren gertukoek ikusi al dute filma?

Lucioren alabak eta emazte ohiak ikusi dute, eta, esan didatenez, gustatu zaie. Asko lasaitzen nau hori jakiteak.

Pelikula dibertigarria izatea zenuten buruan.

Batez ere entretenigarria izatea. Luciok bizi izan zituen abenturek ematen dute horretarako. Istorio asko gelditu dira kanpoan. Adibidez, filmean talde txiki batean aritu zela ageri da, baina bere bizitzan mila lagunekin aritu zen.

Ez al dira gelditu gehiegi sakondu gabe Urtubiak diruz laguntzen zituen mugimendu iraultzaileak?

Bai, horrek beste film baterako edo telesail baten atal baterako eman dezake. Soldaduskan lapurretan nola aritzen zen eta muga nola pasatzen zuen ere konta zitekeen beste film batean. Pasaporteen faltsutzearen gaia sartu dugu filmean; haren emazteak josi egiten zituen pasaporte haiek.

Nahiz eta istorioak zerikusirik ez izan, Netflixen sekulako arrakasta izan du boteretsuei dirua lapurtzen dieten pertsonaia batzuen telesailak: La casa de papel. Ba al da paralelismorik?

Paralelismoa zera da: elefantearen aurka borrokatzen den arkakusoa, eta nola txikiak garaitu egiten duen handia. Hori beti da esker onekoa ikuslearentzat: identifikatu egiten da txikiarekin.

Zein izango da zure hurrengo filma?

Asturiasen [Espainia] grabatu dugun thriller politiko bat. Zuzendaria ere banaiz, eta martxoan estreinatuko du Netflixek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Altsasun Momotxorroak aterako dira otsailaren 21ean. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Baina noiz dira aurten inauteriak?

Edu Lartzanguren

Goiztiarrenak hasita daude, eta azken Maskarada saioa apirilaren 22an egingo dute, Maulen. 'Dantzan.eus' webguneak 2023ko inauterien egutegia paratu du.

Joel Diaz aurkezle eta umorista ©Vilaweb

TV3eko ‘Zona Franca’ kolokan da, aurkezleak saioa utzi eta gero

Urtzi Urkizu

Joel Diaz aurkezleak ez ezik, Magi Garcia umoristak ere laga du saioa. Egunotan ez dira saioa ematen ari. CUPek TV3eko zuzendariaren dimisioa eskatu du.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Donostian inauteriak San Sebastian egunean hasten ziren»

Amaia Jimenez Larrea

XIX. mendean Donostiako inauteriak nolakoak ziren azaltzen duen liburu bat atera du Juan Antonio Anterok. 16 urte zituenean izan zuen lehen harremana inauteriekin, eta geroztik ez ditu alde batera utzi.
Inauterietako eguna ospatu dute Iturenen

Udaberriak ekarri duen soinua

Itsaso Jauregi

Inauterietako eguna ospatu dute Iturenen, eta joaldunek eta mozorroek hartu dituzte herriko kaleak. Tradizioari jarraituz, zubietarren eta aurtiztarren joareak elkartu ziren atzo; gaur, iturendarrek bisita itzuliko diete.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...