Noiz sortua: 2020-05-20 00:30:00

Gaztelaniaren leihoa ETB1en

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak gutun bat igorri dio EITBri, zenbait herritarren kexuekin, erabiltzen ari diren irizpideengatik. EITBk erantzun du informazioa dela lehentasuna.
Nekane Murga, Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburua. Haren hitz ugari gaztelaniaz eman ditu ETB1ek.
Nekane Murga, Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburua. Haren hitz ugari gaztelaniaz eman ditu ETB1ek. RAUL BOGAJO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2020ko maiatzak 20

Eusko Jaurlaritzaren prentsaurrekoetan ordubetez azalpenak gazteleraz ematea, eta gero euskaraz esaldi bat —gainera, askotan, trabatuta— botatzea ere hizkuntz eskubideen urraketa izango da, ezta? Euskal hiztunok ez al daukagu gure hizkuntzan informatzeko eskubiderik, ETB?». Herritar batek Hizkuntza Eskubideen Behatokira bidalitako kexuetako bat da. Azkeneko asteetan halako ugari jaso dituzte. «Gehien errepikatu dena izan da bai ETB1en, bai Euskadi Irratian, agintariak eta bestelako norbanakoak gaztelaniaz hitz egiten azaltzen zirenean, EITBk irizpidetzat hartu duela bere horretan ematea, gaztelaniaz», azaldu du Agurne Gaubeka Behatokiko zuzendariak. Atzo, adibidez, Sonia Perez Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumo sailburuak gaztelania hutsean eman zituen argibideak. ETB1ek bere horretan eman zuen.

Kexu horiekin gutun bat bidali zion Behatokiak EITBri. Eta euskal irrati-telebista publikoaren erantzuna hau izan da: «Lidergoa duten agintariak direnak dira, eta haien hitzak bitartekaritzarik gabe eskaintzea ezinbestekoa izan da».

Larrialdi krisi honetan mezu hori nahiko orokorra izaten ari dela uste du Gaubekak: «Norbere erantzukizuna hartu nahi ez eta besteen gainean jarri nahi izatea orokortu da. Erantzukizunak agintarienak dira, baina baita komunikabide batenak ere. Helburu orokorra informatzea da, baina informazioa helarazteko moduak berebiziko garrantzia dauka».

Izan ere, Behatokiak oroitarazi du EITBren xedeetako bat euskararen normalizazioa dela. Horren kontrako irizpideak hartu dituela salatu du. «Horrek kezkatzen gaitu. Aitzakia gisa jarri direlako presa edo informazioaren garrantzia, informazio hori gaztelaniaz zabaltzeko». EITBk esan du agintarien hitzak gaztelaniaz bitartekaritzarik gabe ematea ezinbestekoa dela. Larria iruditzen zaio hori Behatokiari. «Zer gertatzen da nazioarteko agintariak ingelesez ari direnean? EITBk hori ez digu bitartekaritzarik gabe ematen. Kasu honetan, gaztelaniaz, zergatik bai?».

EITBk, era berean, erantzun du kexuak aintzat hartu dituztela, eta zenbait neurri hartu. Maiatzaren 5ean ohar bat bidali zieten kazetariei Gaur egun-erako adierazpenak euskaraz jasotzeko ahalegina egiteko esanez. Behatokiaren ustez, ordea, neurriak ez dira praktikan ikusten ari. «Jartzen duzu ETB1, eta eguerdian agintariek gaztelaniaz egiten dituzten agerraldiak gaztelaniaz daude oraindik, bere horretan. ETB1en agintariak gaztelaniaz ari direnean, ez dago azpidatzirik, ezta bestelako euskarazko ahotsik ere».

Europako Kontseilura jo du

EITBren arrazoiak ikusita, Gaubekari iruditzen zaio komunikabideari badagokiola euskarazko adierazpenak «aktiboki» eskatzea. «Kazetari batzuek esan digute euskarazko adierazpenak eskatzen dituztenean beti berandu pasatzen dizkietela. Erantzukizunak partekatuak direla ikusten dugu. Lan gehigarria da eduki batzuk euskaratzea, eta kasu askotan, erraztasunagatik edo presagatik, gaztelaniaz bildu izan dituzte hainbat jenderen hitzak».

Behatokiko zuzendariaren iritziz, ez zaio garrantzirik ematen informazioa zein hizkuntzatan eta nola zabaltzen den, eta hori inoiz baino garrantzitsuagoa dela ohartarazi du. «Honelako garaietan agintariek ez badute euskara erabiltzen, gero herritarrei nola eskatuko zaie euskaraz aritzeko? Adierazten ari dira garai garrantzitsuetan euskara ez dela beharrezkoa». EITBren kasuan, Behatokia kezkatuta dago. «EITBren gisako komunikabide talde garrantzitsu eta publiko batek egiten duenak eta esaten duenak garrantzi berezia du gizartean; ondorio bereziak izan ditzake».

Behatokiak txosten bat bidali du Europako Kontseilura, larrialdi egoeran egin diren hizkuntza urraketekin. Europako Kontseiluak berak ohartarazi die estatuei tokiko hizkuntzak aintzat hartu behar direla helarazten diren informazio eta mezuetan, herritarren ongizatea bermatzeko. «Hori garrantzitsua izan daiteke administrazioak presionatze aldera».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Lehen arretako profesionalen protesta bat, iaz, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Murgak egoera hauskorraz ohartarazi du, 15 kutsatu gehiagoren berri emanda

Ane Eslava

Egoera «kontrolpean» dagoen arren, «zuhurtzia» eskatu du. Nafarroan ez da kasu berririk egon. Lehen arretako langileek protesta egin dute

Larrialdi zerbitzuek behin-behineko ospitale bat jarri dute Lleidan. ©Ramon Gabriel / Efe

Kataluniako Gobernuak konfinamendua ezarri die 200.000 herritarri

Berria

Lleidako eskualde batean koronabirusaren zortzi agerraldi detektatu dituzte. Eguerdian jarri dute indarrean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna