Albistea entzun

Lau emakume kazetari hil dituzte azkeneko egunetan, tiroz

Xireen Abu Akleh-ren hiletan, Israelgo poliziak hilkutxa zeramaten herritarrei jazarri zaizkie
Ezker-eskuin: Francisca Salvador txiletarra; Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia mexikarrak, eta Xireen Abu Akleh palestinarra.
Ezker-eskuin: Francisca Salvador txiletarra; Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia mexikarrak, eta Xireen Abu Akleh palestinarra. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Jon Ordoñez Garmendia - Urtzi Urkizu -

2022ko maiatzak 14

Buruan tiro eginda hil dituzte: Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia, Mexikon; Xireen Abu Akleh, Zisjordanian; eta Francisca Sandoval, Txilen. Laurak kazetariak, laurak emakumezkoak. Kazetari lana egiten ari zirela hil dituzte egunotan. Kazetaritza munduan zirrara eragin dute haien hilketek.

Txilen 36 urte ziren azkeneko kazetaria hil zutela. Francisca Sandoval Maiatzaren Leheneko ekitaldien berri ematen ari zenean tirokatu zuten, eta ostegun gauean hil zen, hamabi egunez ospitalean egoera oso larrian egon ostean. Sandoval Señal 3 La Victoria hedabide komunitarioarentzat ari zen lanean, Maiatzaren 1ean. Gizon ezezagun batzuek tirokatu egin zuten, sindikatu baten protestaren berri ematen ari zela, Santiagoko Meiggs auzoan. Langileak protestan ari zirela, gizon batzuk pistolekin atera ziren, eta jendeari tiro egin zioten. Tiroketan hiru pertsona zauritu zituzten, eta horietatik larrien, Sandoval.

Kazetariaren hilketak Txile astindu du. Izan ere, tiro egin zutenean, karabineroak han gertu zeuden, eta ez zuten ezer egin erasotzaileak atxilotzeko. Txileko Poliziaren «konplizitatea» salatu dute hainbat kazetarik, elkartek eta herritarrek. Txileko Gobernuak gaitzetsi egin du Sandovalen hilketa. Txileko Amnesty Internationalek, berriz, nabarmendu du estatuari dagokiola kazetarien segurtasuna bermatzea.

Jose Carrasco izan zen Txilen lanean ari zela hil zuten azken kazetaria; 1986an hil zuten, Augusto Pinocheten diktadura indarrean zela. Demokrazia iritsi zenetik hil duten lehen kazetaria da Sandoval. Karabineroen inguruko eztabaida aspaldikoa da, erabiltzen duten indarkeriagatik. Konstituzio berriaren prozesu betean da egunotan Txile, eta, puntuetako batean, konstituziogileek azpimarratu dute poliziak ez direla militarrak, eta indarkeriaren erabilera neurtu behar dutela, eta giza eskubideak errespetatu.

Abu Akleh-ren hileta

Indarkeria erabili ohi dute sarri Israelgo poliziek ere. Atzo, esate baterako, Xireen Abu Akleh kazetari palestinarraren hiletan, hilkutxa zeramatenei jazarri zitzaizkien poliziak, Jerusalemen. «Hil ondoren ere, hura isilarazi nahi du Israelek», salatu zuen kazetariaren iloba Lina Abu Aklehk. «Hileta bat ere ez daukagu bakean egiterik». Israelgo armadaren erasoaldi baten berri ematen ari zela, Israelgo militarrek tirokatu zuten Xireen Abu Akleh kazetaria, asteazkenean, Jeninen (Zisjordania). Han bertan hil zen. Erasoan beste kazetari bat zauritu zuten, eta hark kontatu zuen Israelen erasoaren berri ematen ari ziren kazetari guztiek zutela babesteko eta kazetari gisa identifikatzeko arropa. Abu Akleh Jerusalemen jaioa zen, eta 1997an hasi zen Al-Jazeera telebistan lanean. NBE erakundeak hilketa sakon ikertzeko eskatu du.

Mexikon ere arrisku betean ari dira kazetariak. Urtea hasi denetik 11 kazetari hil dituzte Erdialdeko Amerikako herrialdean; azkeneko biak, Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia. Astelehenean, Veracruz estatuko Cosoleacaque herrian, hamasei tiro jaurti zizkieten moto batetik, auto batean zeudela. Mollinedo El Veraz hedabide digitaleko zuzendaria zen, eta duela urte eta erdi mehatxuak jaso zituen, Poliziaren eta krimen antolatuaren arteko harremanaren inguruko artikuluak argitaratzeagatik. Garciak ere El Veraz-en egiten zuen lan, erreportari. 2000tik hona, 152 kazetari hil dituzte Mexikon.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Miren Jone Azurza, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe/ FOKU

Miren Jone Azurza kazetaria hil da, 92 urterekin

Berria

'Zeruko Argia' zuzendu zuen 1969 eta 1975 bitartean. Gero, 'Deia' egunkarian aritu zen lanean. 2011n Ohorezko Rikardo Arregi Saria jaso zuen, eta 2018an ohorezko euskaltzain izendatu zuen Euskaltzaindiak.

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Herriaren ondarea da auzolana, gizartea osasuntsuagoa izan dadin aberasgarria»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Mozambiketik bueltan erabaki zuen Gabilondok gertuko zuen Garaioneko proiektua berriz hartzea. Sorkuntza, ondare soziala eta natura ditu ardatz, baina baita euskara eta feminismoa ere, zuzenki aipatu ez arren «halabeharrez» egon behar dutelako hor.
Emakume bat, Bilboko Konpartsek, atzo, Bilboko Plaza Barrian antolatutako Kapela Egunean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bilbok buruan darabilena

Iñigo Astiz

Aste Nagusia hasteko ehun egun baino gutxiago falta direla gogoratzeko Kapela Eguna antolatu dute Bilboko Konpartsek, eta atzerako kontagailu bat ere jarri dute Plaza Barrian.
Svenja Jung aktoreak bi rol jokatzen ditu telesailean: bi ahizpa biki protagonistena egiten du. ©COSMO

Cosmo kateak 'Der Palast' telesaila emango du bihartik aurrera

Urtzi Urkizu

Alemanian 6,23 milioi ikus-entzule izan ditu (%20,1). Crossover jaialdian lehen atala eman zuten

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...