Albistea entzun

Lau emakume kazetari hil dituzte azkeneko egunetan, tiroz

Xireen Abu Akleh-ren hiletan, Israelgo poliziak hilkutxa zeramaten herritarrei jazarri zaizkie
Ezker-eskuin: Francisca Salvador txiletarra; Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia mexikarrak, eta Xireen Abu Akleh palestinarra.
Ezker-eskuin: Francisca Salvador txiletarra; Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia mexikarrak, eta Xireen Abu Akleh palestinarra. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Jon Ordoñez Garmendia - Urtzi Urkizu -

2022ko maiatzak 14

Buruan tiro eginda hil dituzte: Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia, Mexikon; Xireen Abu Akleh, Zisjordanian; eta Francisca Sandoval, Txilen. Laurak kazetariak, laurak emakumezkoak. Kazetari lana egiten ari zirela hil dituzte egunotan. Kazetaritza munduan zirrara eragin dute haien hilketek.

Txilen 36 urte ziren azkeneko kazetaria hil zutela. Francisca Sandoval Maiatzaren Leheneko ekitaldien berri ematen ari zenean tirokatu zuten, eta ostegun gauean hil zen, hamabi egunez ospitalean egoera oso larrian egon ostean. Sandoval Señal 3 La Victoria hedabide komunitarioarentzat ari zen lanean, Maiatzaren 1ean. Gizon ezezagun batzuek tirokatu egin zuten, sindikatu baten protestaren berri ematen ari zela, Santiagoko Meiggs auzoan. Langileak protestan ari zirela, gizon batzuk pistolekin atera ziren, eta jendeari tiro egin zioten. Tiroketan hiru pertsona zauritu zituzten, eta horietatik larrien, Sandoval.

Kazetariaren hilketak Txile astindu du. Izan ere, tiro egin zutenean, karabineroak han gertu zeuden, eta ez zuten ezer egin erasotzaileak atxilotzeko. Txileko Poliziaren «konplizitatea» salatu dute hainbat kazetarik, elkartek eta herritarrek. Txileko Gobernuak gaitzetsi egin du Sandovalen hilketa. Txileko Amnesty Internationalek, berriz, nabarmendu du estatuari dagokiola kazetarien segurtasuna bermatzea.

Jose Carrasco izan zen Txilen lanean ari zela hil zuten azken kazetaria; 1986an hil zuten, Augusto Pinocheten diktadura indarrean zela. Demokrazia iritsi zenetik hil duten lehen kazetaria da Sandoval. Karabineroen inguruko eztabaida aspaldikoa da, erabiltzen duten indarkeriagatik. Konstituzio berriaren prozesu betean da egunotan Txile, eta, puntuetako batean, konstituziogileek azpimarratu dute poliziak ez direla militarrak, eta indarkeriaren erabilera neurtu behar dutela, eta giza eskubideak errespetatu.

Abu Akleh-ren hileta

Indarkeria erabili ohi dute sarri Israelgo poliziek ere. Atzo, esate baterako, Xireen Abu Akleh kazetari palestinarraren hiletan, hilkutxa zeramatenei jazarri zitzaizkien poliziak, Jerusalemen. «Hil ondoren ere, hura isilarazi nahi du Israelek», salatu zuen kazetariaren iloba Lina Abu Aklehk. «Hileta bat ere ez daukagu bakean egiterik». Israelgo armadaren erasoaldi baten berri ematen ari zela, Israelgo militarrek tirokatu zuten Xireen Abu Akleh kazetaria, asteazkenean, Jeninen (Zisjordania). Han bertan hil zen. Erasoan beste kazetari bat zauritu zuten, eta hark kontatu zuen Israelen erasoaren berri ematen ari ziren kazetari guztiek zutela babesteko eta kazetari gisa identifikatzeko arropa. Abu Akleh Jerusalemen jaioa zen, eta 1997an hasi zen Al-Jazeera telebistan lanean. NBE erakundeak hilketa sakon ikertzeko eskatu du.

Mexikon ere arrisku betean ari dira kazetariak. Urtea hasi denetik 11 kazetari hil dituzte Erdialdeko Amerikako herrialdean; azkeneko biak, Yesenia Mollinedo eta Sheila Johana Garcia. Astelehenean, Veracruz estatuko Cosoleacaque herrian, hamasei tiro jaurti zizkieten moto batetik, auto batean zeudela. Mollinedo El Veraz hedabide digitaleko zuzendaria zen, eta duela urte eta erdi mehatxuak jaso zituen, Poliziaren eta krimen antolatuaren arteko harremanaren inguruko artikuluak argitaratzeagatik. Garciak ere El Veraz-en egiten zuen lan, erreportari. 2000tik hona, 152 kazetari hil dituzte Mexikon.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Argazkiak badauka benetakoaren zigilua, eta hitzek ez»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Argazkilaritza dokumentalean sinisten du Morelesek: «Informazioa edukitzea kontzientzia edukitzea da, eta horrek ekitera eramaten zaitu». 'Urtzearen aztarna' paratu du Donostian, klima aldaketaz ohartarazteko.

 ©JON URBE / ARGAZKI PRESS

Basogintza eredu berri baterantz

Unai Etxenausia

Ez dago «baso perfektua» sortzeko errezeta magikorik, aldakorra baita Euskal Herriko paisaia. Errez kooperatibako kideak eredu berri bat ari dira lantzen eta proposatzen: baso bakoitzak espezie autoktonoak eta genetika ezberdinekoak izan behar dituela diote, «baso irregularrak» bihur daitezen.
Kotoi markak Irizarren autobusetako ehuna erabiliz sortutako jantziak. ©GORKA RUBIO/ FOKU

Moda egiteko beste modu bat

Amaia Jimenez Larrea

'Ekomoda' erakusketa jarri dute Ezkioko Igartubeiti baserri-museoan, maiatz hasierara arte. Autobusetan erabili gabeko ehunekin egindako jantziak daude ikusgai.
Naizen elkartearen aurkezpen eguneko argazkia, Donostiako Antzoki Zaharrean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Naizendarren festa

Ane Insausti Barandiaran

Naizen elkarteak Bigarren Hezkuntzarako sortutako ikus-entzunezkoak eta kamiseta berriaren diseinua aurkeztuko ditu gaur, urteroko festan

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...