Albistea entzun

Netflixek '180 grados' dokumentala kendu du, jarri eta 16 ordura

Lan horren zuzendariak, Javier Riosek, «zentsura bortitza» salatu du. Dokumentala Filminen ikus daiteke
<em>180 grados</em> dokumentala. Aurrekontu apalarekin egin dute.
180 grados dokumentala. Aurrekontu apalarekin egin dute. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2022ko azaroak 23

Koronabirusaren osasun larrialdian, 2020ko udaberrian, Javier Rios aktore eta dokumental egileak (Montcada, Katalunia, 1981) hainbat elkarrizketa egin zituen bideokonferentzia bidez. Elkarrizketatuek osasun krisialdiaz hausnartu zuten, sistema kapitalistaren jiteez, agintarien erabaki neoliberalez, Europako Batasunaren «joera faxistez» eta osasun publikoaren murrizketez. Hilabete gutxiren buruan, 180 grados dokumentala osatu zuen Riosek. 2020ko udazkenean estreinatu zuten, Madrilen. Baina zuzendariak aitortu du ez zuela zabalpen handirik izan. «Ezkutuan gelditu zen, eta gero, Filminek jarri zuen». Banatzailearen Herbehereetako saltzaile batek Netflixi saldu dio aurten lana. Azaroaren 18an, plataformak Europan sareratu zuen dokumentala. Baina hamasei ordu baino ez zituen iraun katalogoan. Kendu egin dute, «arrazoirik eman gabe».

Europa osoan kendu dute lana. Eta Riosek argi du zerbait gertatu dela: «Norbaitek, ez dakigu nork, telefonoz deitu du, eta kentzeko eskatu dio plataformari». Bost urterako kontratua itxi zuten Netflixekin, eta erosketaren dirua iristen ari zaio egileari. «Baina kasu hau zentsura bortitza da; horrela sentitzen dut».

Kezkatuta dago gertatu denarekin: «Iruditu zitzaigun gure diskurtsoa Netflixen sartzea gol bat zela. Baina jendea ez da Filminera harpidetuko lana ikusteko, eta telebistek ez diote oihartzunik emango zentsura kasuari».

Dokumentaleko elkarrizketatuen artean, Yayo Herrero antropologo eta aktibista, Javier Couso politikaria —Jose Couso zenaren anaia—, Sol Sanchez IUko diputatua, Ernesto Chevere soziologoa eta Ildefonso Hernandez osasun gaietako aditua daude, besteak beste. Haien iritziak jaso zituen Riosek Return dokumentalean ere —Filminen ikusgai—. «Izan ere, 180 grados lana Return-en jarraipena da, baina pandemiaren testuinguruan».

Netflixek kendu duen filmaren egileak salatu du kritikaren maila «oso apala» dela. «Zentsura ez dago Netflixen bakarrik: jaialdietan ere gertatzen da, eta agerikoa da autozentsura ere badagoela industrian. TVEk ere ez du ezer jakin nahi gutaz: gai politikoen inguruko lanik ez dute nahi».

Riosek zuzendu zuen lehen lana Reset izan zen —Youtuben ikus daiteke—. 2011n estreinatu zuten, eta, orduan ere, ukoa jaso zuen hainbat eremutan. «Orduz geroztik, ezin izan dut aktore lanik egin», dio Riosek. Berriki, Aquí estamos dokumentala estreinatu du. Haren hurrengo lana dokumental saio bat izango da, «ildo berekoa», eta finantzaketa kolektiboaz baliatu nahiko luke.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Mahai inguruko partaideak, atzo, EHUren Leioako campusean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Euskararen xehetasunak

Amaia Igartua Aristondo

EHUko irakasleak dira, atzerritarrak, eta helduaroan euskaldunduak, lanagatik besteak beste. Euskara ikastearen esperientzia xehatu dute EHUk antolatutako solasaldi batean.
 ©CC0

GIBaren aurkako hesi bat prest

Iker Tubia

Askotarikoak dira GIB birusari aurre egiteko estrategiak. Botika baten bidez ere izkin egin dakioke infekzioari: Prep esposizio aurreko profilaxiarekin. GIB birusarekiko esposizio arriskua izan dezaketenek eska dezakete.
Joseba Ezkurdia eta Jokin Altuna, Lau eta Erdiko Txapelketako finalean, azaroaren 20an. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ETB2k %7,7ko ikusle kuota izan du azaroan, 2019ko udatik txikiena

Urtzi Urkizu

ETB1ek %1,9ko batezbestekoa du; lau eta erdiko finalak %24,5eko ikusle kuota lortu zuen

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...