Albistea entzun

EKONOMIA PENTSALDIAN

Eguna

Mirene Begiristain Zubillaga - EHUko irakaslea

2020ko urriak 17

Urriak 15, landa eremuko emakumeen* mundu eguna.

Urriak 16, elikaduraren mundu eguna.

Industrializazioak baserri ereduan eragin zuzena izan du, ekoizpen bolumenak handituz, teknologia eta makineria sartuz eta eredu intentsibo batean murgilduz. Eredu intentsiboak dirua jarri du erdigunean, elikadura kate globalak eraiki eta sustatu ditu, eta biodibertsitatea eta bizitza zaintzeari uko egin dio. Eredu industrialaren testuinguru ekonomiko kapitalistak baldintzatu du ekoizpen proiektuen errentagarritasuna eta baserrian gizonezkoaren eskubideek lehentasuna hartzea (baserrien titulartasunean edo kotizazioan, adibidez) emakumeen zeregina eta eskubideak ezkutatu eta deuseztatuz. Urteak dira agerian geratu dela sistemaren oinarri direla desberdintasuna eta haren eraikuntza antropozentrikoa, etnozentrikoa, androzentrikoa eta erabat indibidualista.

Landa eremuko belaunaldi ezberdinen emakumeen testigantzen bidez, biolentzia mota asko iristen zaizkigu: baserritar gizonezkoaren bikote gisa soilik hartzen da eta ikusezina da; lurra eskuratzeko eta bizitzeko eskubideak bigarren mailan onartu zaizkie; bizitzaren eta proiektuen erreprodukziorako ezinbestekoak diren hainbat lan (ekoizpenen komertzializazioa, elikagaien eraldaketa, ezagutzen transmisioa, elikadura eta pertsonen zaintza) ez dira beste lanak bezala baloratzen; rolen araberako lan banaketa egiten da; hiperzaintzailetzat hartzen dira; paternalismoa garatu da eta hainbat lan egiteko ezintasun «naturala» egozten zaie (adibidez, traktorearekin ibiltzeko edota mendi lanetan aritzeko); eta guztiarekin, isiltasuna.

Iraunkortasuna (ez Elikadura Burujabetza) eta Feminismoa ia diskurtso hegemonikoaren parte diren garai hauetan, guztion erantzukizuna da ingurunea eta landa eremuko emakumeak ez erabiltzea formak garbitzeko, politiken funtsa eta funtzionamendu-moduak aldatu gabe. Gehienetan, bata zein bestea, objektu gisa tratatu eta geruza berde-morez bustitzen dira proiektu edo martxan jartzen diren ekimen asko. Deseraikitzeko, tresna eraginkor bakarra ikuspegi agroekologikoa eta feminista espazio guztietan txertatzea da.

Nola egin? Ezinbestez, birbanaketa garatuz, zenbait gune, maila eta eremutan, besteak beste: baliabideak; denbora; prestigioa eta aitortza; boterea eta erabaki ahalmena; erantzukizunak. Nekazaritza iraunkorraren eta feminismoaren arteko elkargunean, identitate kolektibo bat eraiki daiteke, non landa eremuko emakumeak historikoki ukatutako eskubideen subjektu izango diren, eta haien lana eta parte-hartzea balioetsiko diren, landa- eta hiri-munduen arteko produkzio eta erreprodukzio harremanak eraldatuz.

Bizitzari eusten dioten sistemak arriskuan daude, eta paradigma berriak eta trantsizio-prozesuak argitu behar ditugu, demokratikoagoak, bidezkoagoak eta iraunkorragoak izango diren egunak iristeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

Hilekorako produktuen BEZa %10etik %4ra jaitsiko du Madrilek

Uxue Rey Gorraiz

Preserbatiboei eta medizinalak ez diren antisorgailuei ere eraginen die merkatzeak; pixoihalei, ez.

Hablamos español elkartearen protesta Madrilen, joan den astean. ©FERNANDO ALVARADO, EFE

«Zelan erdaldundu Euskal Herria?»: dekalogo bat eman du Euskal Encodingsek

Uxue Rey Gorraiz

Espainiako epaile batek «gaizkile txiki bat» sortzeko dekalogoa eman zuen joan den hamarkadan. Hori oinarri, eta begirada euskarara zuzenduz, beste bat argitaratu du Euskal Encondingsek: Etxean erdaldun txiki bat sortzeko dekalogoa. Hamar gako dira, ironiaz biziturik.

Elbira Zipitriaren estatuaren aurkezpena, Gipuzkoako foru jauregian. ©Gipuzkoako Foru Aldundia

Elbira Zipitriaren estatua bat jarri dute Gipuzkoako foru jauregian

Julen Otaegi Leonet

Lehenbizikoz, andre baten eskultura bat jarri dute jauregiko ohorezko patioan; Gipuzkoaren historiako izen handientzat gordetako espazioa da.

Imanol Pradales Sestao e Areetako metro geltokiak lotuko ditun trenaren aurkezpenan. ©Bizkaiko foru aldundia

Sestaoko eta Areetako metro geltokiak lotuko dituen trenak ez du makinistarik izango

Mikel Garcia Martikorena

Itsasadarraren azpitik igaroko den tren baten bidez, Bilboko Metroko lehenengo eta bigarren lineak lotuko dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...