Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Sonataz sonata

Marta Garcia -

2022ko maiatzak 18

'Siciliano - Makhtin bikotea'

Pianoa: Julia Siciliano. Biolina: Dmitri Makhtin. Egitaraua: W. A. Mozarten Biolinarentzako 21. eta 26. sonatak, J. Brahmsen 1. sonata biolinarentzat eta FAE sonataren Scherzo. Lekua: Donostiako Viktoria Eugenia antzokia. Eguna: maiatzak 14.

Zazpigarren geltokia aurten Donostia Musika elkarteak antolatu duen Mozart-Brahms zikloan. Oraingoan, inguruan jada ezagunak zaizkigun Julia Sicilianok eta Dmitri Makhtinek osatutako bikoteak hainbat sonata eskaini ditu; esku-programak dioenari jarraituz, bi konpositoreen arteko aldeak konparatzeko aukera ematen duten obrak dira. Mozarten piezetan Brahmsen arrastorik aurkitzen ez den arren (zergatia bistakoa da), badago eragina beste norabidean. Kontzertuaren egiturak ibilbide horri jarraitzen lagundu zuen.

Parisen zegoela idatzi zuen Mozartek 21. sonata biolinarentzat K 304, 1778an. Mi minorrean idatzi zuen sonata bakarra izanik, tonalitate malenkoniatsu honetan beti atzeman izan da bere amaren heriotzak sortutako oinazearen aztarna. Baina, nonbait, minaren gainetik partiturari duintasuna dario; Makhtinek eta Sicilianok hala haragiztatu zuten lehen mugimendua irekitzen duen gaia, unisono irmo eta sakonean. Biak dira musikari bikainak eta askotan aritu izan dira elkarrekin taula gainean, eta horrek mesede handia egiten dio ganbera musika zuzenean entzutearen esperientziari. Hala, izaera iluna duen arren, minuetari distira atera zioten. 26. sonata K 378 ere gustagarria izan zen. Bigarren mugimendua dotore Makhtinen arku doian zein Sicilianoren legato zabalean. Bien artean badakite musika behar den tokira eramaten, ia konturatu gabe.

Brahmsen idazketan biolina jada ez da gehigarri ederra, eta pianoarekin batera hartzen eta tartekatzen du partituraren gidaritza. Hemen ia ez dago Mozarten sonatetan hautematen den jolasaren arrastorik. Konpositorearen hitzetan, 1. sonatan «kontuz ibili behar da melodia bat ez zapaltzeko, oso trinkoak baitira». Makhtinek eta Sicilianok jakin zuten loditasun horri mamia ateratzen, punteatzean zein Adagioan une ederrak oparituz. Gero, FAE sonataren Scherzo-a entzun ahal izan zen. Bere bizitasunean Brahmsek forma honetan lortu zuen nagusitasuna sumatu genuen aise, Makhtin eta Siciliano ere maisu izan baitziren.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gure Artea sariak banatu dituzte gaur goizean, Gasteizko Artium museoan ©Irekia

Mari Puri Herrero, Nora Aurrekoetxea eta Consonni dira 2022ko Gure Artea sarien irabazleak

Unai Etxenausia

Ibilbide artistikoagatik saritu dute Herrero; sorkuntza lana aitortu diote Aurrekoetxeari; eta arte plastiko zein ikusizko arloan egindako lana hartu diote aintzat Consonni arte ekoizle eta editorialari.

Neil Tennant, Pet Shop Boys taldeko abeslaria, 2017an. ©M.SAYAO / EFE

Albait uhin gehien

Itziar Ugarte Irizar

The Killers, Pet Shop Boys, LCD Soundsystem, Nathy Peluso eta J Balvin izango dira Bilboko BBK Live jaialdiaren izarretako batzuk. Bihar hasi eta igandera bitarte, ehun artistatik gora igaroko dira hamabi agertokitatik, askotariko proposamenekin
Maialen Berasategi itzultzailea, Clara Zetkinen <em>Faxismoaren aurka borrokan</em> liburua eskuetan duela. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Faxismoa ulertu, aurre egiteko

Andoni Imaz

Katakrak argitaletxeak Clara Zetkinen testu batzuk bildu ditu 'Faxismoaren aurka borrokan' liburuan, Maialen Berasategik euskaratuta. Testu nagusiak 1923ko bi txosten dira

Antxon Ezeiaza zinemagilea, artxiboko irudi batean. ©Gari Garaialde / Foku

Euskadiko Filmategiak Antxon Ezeiza zinemagilearen lana katalogatu du

Leire Perlines Apalategi

Zinemagilearen funts dokumentala, bibliografikoa eta grafikoa gorde dituzte Euskadiko Filmategiaren artxiboan. 2020an, Errenteriako, Pasaiako, Hernaniko eta Andoaingo Udalek Ezeizaren ondarea filmategian uztea erabaki zuten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...