KRITIKA. Artea

Instalazioaren jolasa

Thomas Struthen argazki handi bat, Guggenheimen.
Thomas Struthen argazki handi bat, Guggenheimen. MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Garazi Ansa -

2020ko urtarrilak 7

Thomas Struth

Non: Bilboko Guggenheim museoan. Noiz arte: Urtarrilaren 19ra arte.

Guggenheimek Bilbora ekarri ohi dituen jenio maskulinoen leinuaren errenkada luzeari beste aulki bat gehiago gehitu zaio. Thomas Struthen bakarkako erakusketa ekarri du, gure garaiko argazkilaririk onenetarikotzat jotzen dena. Eta, inork dudarik izan ez dezan, izenbururako ere egilearen izen-abizenak hartu ditu erakusketak: Thomas Struth. Esaten denez, orain arte haren lanarekin egin den plazaratze handiena eta osatuena da.

Hain zuzen ere, hainbat garaitan egindako proiektu multzoak aurkezten ditu bertan: Familia erretratuak, Museoetako argazkiak, Leku inkontzienteak, Publikoa, Paradisuaren irudi berriak, Leku hau, Dandelion Room, Natura eta politika eta Animaliak. Guztiak, argazki multzoak, eta, horien artean tartekaturik, beste bi proiektu, lankidetzan egindako bi bideo hain zuzen ere: bata, Berlin proiektua 1997, eta bestea, berriz, Irakurri hau lehen aldiz ikusiko bazenu bezala. Frank Bungarten eta bere gitarra eskola Lucernako Goi Musika Eskolan, Berna, 2003.

Hala ere, bi modalitateen artean bat hautatzekotan —bai kantitateagatik, baina baita kalitateagatik ere—, argazkiek hamaika buelta ematen dizkiete bideo lanei. Monumentalak dira, teknikoki bikainak, gehienetan kolore bizikoak, irudiek ere bizitza izango balute bezala, baina isilak era berean, betirako izoztutako eszenen antzera. Berdin du Struthen begiaren aurrean zer kokatzen den: eraikin bat, familia bat, landare bat edo animalia bat. Guztiek trataera formal berbera jarraitzen dute. Dudarik ez dago Becherren eskolakoa dela.

Eta, nahiz eta erakusketara joandako publikoaren zati handiena aurrez aipatutako argazki bikain horiek ikustera joango den, agian Guggenheimeko aretoetan ikusgai dagoen objektu multzo interesgarriena artxiboa da. Batetik, aurretik beste behin bakarrik erakutsi izan dutelako, eta, beraz, primizia bat delako hemen izatea. Bestetik, berriz, Struthen intimitateraino eta sortze prozesuaren erraietaraino salto egiteko aukera bermatzen duelako. Hain zuzen ere, hormako beirateetan modu bertikalean erakusgai ipiniz, bere estudioaren zati txiki bat ekarri baitute erakusketa aretora. Agian, aurkezten den informazio andana hori jasotzeko, ez da formaturik erosoena guztia bata bestearen alboan zintzilikaturik agertzea, artelan txikien multzokatzea balitz bezala. Baina artistaren sortze prozesura bestela inolaz ere egin ezingo genukeen bidaiatxoa oparitzen digu: entzuten dituen diskoen azalak, erakusketen zirriborroak, kontaktuen zerrendak, kartelak, fakturak eta bestelako materialak daude bertan.

Baina, dudarik gabe, Guggeheimeko erakusketa berezia eta interesgarria egiten duena bertako instalazioa da. Struthen proiektuak banan-banan modu bakartuan aurkeztu ordez, espazioaren antolamenduarekin jokatzen dute kasu horretan, eta baita espazio horretan bisitariek jarraitu beharreko ibilbidearekin ere. Hainbat proiektu tartekatzen dituzte, eta, modu horretan, ikusleen esperientzia erabat eraldatzea lortzen dute, aberastuz eta artelanekiko izan genitzakeen hausnarketak eta irakurketak ere biderkatuz.

Horren adibiderik esanguratsuenetarikoa 202 eta 203 aretoen artean sortzen da. Bi espazioetara sartzeko ate nagusia 203an kokatzen da; beraz, bertan dagoena ikusi beharrekoa da aurrera jo ahal izateko. Areto horretan Natura eta politika proiektuko hainbat irudi ikus daitezke: jolas-parkeenak dira, atrakzioz eta argiz beterikoak; besteak beste, Disneyk diseinaturiko lehenarenak. 202an, berriz, lore batzuek egiten dute harrera. Lore ederrak dira, basatiak, naturan aske daudenak, baina bat-batean irudiak aldatzen hasten dira: lore eder horiek desagertu, eta Israelgo nahiz Jordan ibaiaren mendebaldeko erriberako argazkiak agertzen hasten dira. Hainbat ikusi ostean, berriz ere, loreak daude. Ezin, ordea, lore horiek hasierako begirada berberarekin ikusi. Eta espaziotik ateratzeko, nahitaez, jolas-parkeak gurutzatu behar ostera ere.

Publikoak arretarik jartzen ez dion erakusketen adarra izan ohi da, maiz, instalazioa. Oharkabean pasatzen dena haren begietatik, naturaltzat ematen dena. Aldiz, interesgarria da horiei erreparatu, eta espazioaren antolamendu jakin batek lan horiekiko izan dezakegun hautematea eta haien bidez transmititzen den mezua zeharo eraldatzeko gaitasuna duela bistaratzea. Jolas horixe bera da, zehazki, Thomas Struthen erakusketa honetan egiten dutena. Argazki bikainak ikusteko ez ezik, erakusketak aukera ematen du espazio eta denbora jakin batean lan horiek bisitariengan esperientzia berriak sorrarazteko ere.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bi erizain, Galdakaoko ospitalean (Bizkaia) maiatzaren 6an, 55 egun gaixorik zeramatzan gizon bat sendatu zela ospatzen. ©ANDONI LUBAKI / FOKU

Koronabirusaren lehen kolpea Euskal Herrian: 2.152 hildako lau hilabetean

Mikel P. Ansa

Martxoaren 1etik ekainaren 30era, lau hilabete. Neguaren azken hondarra, eta udaberri guztia. Koronabirusaren pandemiak hankaz gora jarri du Euskal Herria, eta bizimoduak astindu ditu. Pandemiaren lehen olatuaren balantzea egin du BERRIAk, hamazazpi grafiko eta hamazazpi galdera hauekin.

Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako agerraldiarekin zerikusia dutenak

Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako agerraldiarekin zerikusia dutenak

Arantxa Iraola

Denera 69 kasu dagozkio positibo multzo horri, eta 31 Tuterakoari.

Gasteizko Mendizorrotza igerilekuak pandemia garaiko udarako prestatzen. Irudian, langile bat belardian markak egiten. ©Raul Bogajo / Foku

Positibo bat Gasteizko gimnasio batean, eta beste bat Baionako erietxe batean

Edu Lartzanguren

Baionako Belharra erietxean kasu bat topatu dute, eta ikerketa zabal bat jarri dute martxan jatorria argitzeko. Zirujau bat kanpoan kutsatu dela uste dute.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna