Albistea entzun

KRITIKA. Artea

Behin-behineko piezak

Mabi Revueltaren instalazioetako bat, Azkuna zentroan.
Mabi Revueltaren instalazioetako bat, Azkuna zentroan. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jone Rubio -

2021eko urtarrilak 19

Mabi Revuelta. 'Akromatika. Partida hilezkorra'.

Non: Bilboko Azkuna zentroan. Noiz arte: Apirilaren 11ra arte.

Artista baten atzera begirakoa lantzeak haren lanaren inguruko ikerketa sakona bideratzea suposatzen du. Halatan, erakusketa egituratzeko erak askotarikoak izan daitezke: kronologikoak, tematikoak... Ildo honetan barrena, Azkuna zentroak biltzen duen Akromatika. Partida Hilezkorra erakusketak Mabi Revueltaren lanaren inguruko bestelako ikuskera bat eskaintzen digu. Proposamenak artistaren lanaren berrikusketa lantzen du, batik bat. Revueltaren lanaren birpentsatze hori uztartzen den jokoan, erakusketaren egituratzeak rol erabakigarria jorratzen du, xakearen iruditeria baitu ardatz. Esaterako, erakusgai dena xake partida baten atalen arabera definitzen da, hirutan zehazki: irekiera, joko-erdia eta partida amaiera. Oraingoan, beraz, biltzen gaituen atmosfera xake taula bihurtzen da, eta taularen gainean jartzen garenak partida horren behin-behineko piezak izanen gara.

Ibilbidea zirkularra da, eta espazioan egiten ditugun mugimenduen bitartez estrategia bat edo beste jorratuko ditugu. Era berean, egituratze biribil hori modu kronologikoan ordenatzen dela kontuan izanik, partida bilakatu den bisita hori hasieratik edota amaieratik hasteko aukera izanen dugu. Eta prozesu horretan, askotariko euskarriak topatuko ditugu: eskultura, ehungintza, publikazioak, pinturak edota ikus-entzunezkoak.

Partida hastera doa. Hasierak jokoaren irekierari lotutako espazioan kokatzen gaitu, eta, murgiltzean, espazio osoa biltzen duen instalazio leunak bezain zorrotzak harrapatuko gaitu. Zeramikaz eginiko piezak gehitzen dira bertan, forma eta tamaina ezberdinekoak: borobilak, zorrotzak, handiagoak, txikiagoak, figuratiboak, abstraktuak...

Forma, altuera eta tamaina ugariko zeramikaz eginiko obra hori da, hain zuzen, erakusketaren helburua islatzen duen artelana. Izan ere, artistak aurreko hamarkadan egindako lan baten berrikuspena baita instalazioa, alegia, gaurkotasunera ekarritako eta berrinterpretatutako pieza eskultorikoa. Bada, aurretik esan bezala, berrikuspenaren ardatza xakearen ezaugarri eta geruza guztiak izanen dira, eta, modu horretan, hurrengo espazioak zuzen-zuzenean jokoaren tripetan barneratzeko prestatzen gaitu. Irekiera atzean utzi, eta erritmoa geldotzen doa.

Aurrera egin ahala, nolabaiteko agertoki batekin egiten dugu topo. Bertara gerturatzen garen heinean, idulki karratu horrek erakusketaren leitmotiv-ari erreferentzia zuzena egiten diola egiaztatuko dugu: xake taula da. Halako kutsu espektral bat sumatzen da; mamuak balira bezala, tamaina errealeko gizaki formako piezak aurkezten baitzaizkigu taulan.

Halatan, hondoko espazio ilunean soinu bat sumatuko dugu. Beraz, soinuak erakarrita, hurrengo espazioan sartu, eta jokoaren mamian gaudela sentituko du gure gorputzak. Tamaina handiko bi pantaila ditugu, bata bestearen kontra kokatuta. Pareta ezberdinetara begiratzen duten pantailok, ikuspuntu ezberdinetik, momentu berean gertatzen ari den istorio bat kontatzen dute. Erakusketari izena ematen dion istorioa da: Partida hilezkorra.

Pantailaren alde batean xake taularen agertokia dago, eta piezak, mugimendu dotoreen bidez leku bat edo beste hartzen duten dantzariak. Kontrara, filma zeharkatu eta atzeko pantaila begiratzen dugun momentuan, piezen mugimenduak definitzen dituen pertsona aurkeztuko zaigu: Marcel Duchamp. Baina, oraingoan, aktorea emakumea da. Artista frantsesaren rola hartzen duena emakumezkoa izateak badu ikuskera kritikoa, interesgarria baita abangoardiako emakume askoren lanaz jabetu den norbaiten identitatea emakume batek bere gain hartzea.

Honela, partidaren tripak atzean utziz, amaierarantz gerturatzen gara; gerturatzen garen heinean, erakusketaren erritmoa guztiz bizkortzen da. Azkeneko espazioan, Revueltaren lanaren atzera begirakoa gauzatzen da; 1990eko hamarkadatik gaur arte egindako ekoizpen artistiko askotarikoak ditugu. Denboran egindako bidaian barrena, pausoz pauso, azken piezara ailegatuko gara, hain zuzen, partidaren amaiera iragartzen duen xake taulara.

Erakusketan egituratze didaktikoa arnasten da, Revueltak askotan artea eta hezkuntza uztartzen baititu. Hala ere, murruetan edota idulkietan ezarritako pieza goratuen kutsu ludikoa ikusmenaren bidez dastatu dezakegu soilik. Artelanak jolas bihurtzen dira, eta espazioan murgiltzen garenok jolas haren partaide.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Miren Iriarte, artxiboko irudi batean. ©Gorka Rubio / Foku

Miren Iriarte itzultzailea hil da

Ainhoa Sarasola

Elena Ferranteri eta Fleur Jaeggyri lan bana ekarri zien euskarara, baita euskarazko hainbat lanen gaztelerazko itzulpenak eman ere. Senide eta lagunek gaur eman diote azken agurra, Iruñeko hilerrian.

Mugan musika taldea, disko berria argitaratu baino lehenago. ©PABLO CLEMENTE

Indarrez jantzitako doinu eztiak

Miren Mujika Telleria

Mugan taldeak zazpi kanturekin osatu du 'Bizirik ez bagaude', bere ibilbideko lehen diskoa

Errealitatea eta alegiazko munduak nahasten dira <em>Itsasotik</em> ikuskizunean. ©DONOSTIAKO MUSIKA HAMABOSTALDIA
Michel Piccoli eta Romy Schneider aktoreak, Sauteten 'Les choses de la vie' filmean (1970). ©Donostiako Zinemaldia

Sauteten hamahiru film bildu ditu Zinemaldiak hari eskainitako zikloan

Leire Perlines Apalategi

Zinemagile eta gidoigile frantsesaren obra aztertuko du jaialdiak aurten, haren atzera begirakoan. Zikloaren osagarri, zuzendariari egindako elkarrizketekin osatutako liburu bat plazaratuko dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...