ARDOXKA

Harrien artean

Roberto Sarriugarte -

2019ko martxoak 16

Ortega Ezquerroren historia Quintin Ortegarekin hasten da, XIX. mende amaieran, 1986an, orduantxe landatu baitzituen lehen mahastiak. Ordura arte Quintinen lana upelak egitea zen, eta, lan horrekin jarraitu bazuen ere, beste urrats bat eman zuen mahastiok landatuz, eta geroxeago eraikin bat egokituz ardoak egin eta ontzeko.

Gaur egun Carmelo Ortegak, Quintinen birbilobak, darama upategiaren gidaritza.

«Lurra, harriak eta errespetua». Ortega Ezquerroren planteamendua autoktonora itzultzea litzateke; ardoaren muina, esentzia, ardoaren funtsa berreskuratzeko bidaia. Horixe da, beharbada, upategi hori definitzen duena.

Baina nola? Lurra, mahats biltzea, ardogintza eta ontzea, lau eremu horietan oinarritzen dituzte bira edo itzulera horren nondik norakoak.

Lurrei dagokienez, elkorrak, harriak (bertokoek esaten duten moduan, «desegokiak ogitarako») eta landare zaharrak dituzte, antzinako eran landuak. Simaurra baino ez daramate ongarri moduan, baita tratamendu klasikoa ere (sufrea eta sulfatoa). Ortega Ezquerroren helburua zera da: «Lurrak ematen duena eskaintzea».

Mahatsa eskuz biltzen da, eta horrek landarea oso modu berezian zaintzea dakar. Mahats bilketa berdean (mahatsa heldu aurretik) egiten da, baliabideak eta aukeraketa optimizatzeko, eta bikain dagoen mahatsa baino sar ez dadin upategian.

Eta harrigarriena paraje horietan beratze karboniko metodoaren erabiltzea da, ez baita ohikoa inguru horietan. Zuri eta gorri gazteetan aromaren indartzea eta zaintza berezia; eta ardoztatze eta beratze luzeak eta oso zainduak, ondutako erreserba zein ardo berezien kasuan.

Tudelilla herria Errioxa sor-markaren babesean dago; Errioxa beherean (Espainia) dago, hain zuzen ere, itsasotik 545 metrora.

Tudelillako lurzoruak oso interesgarriak dira mahastizaintzarako; materia organiko gutxikoak dira, eta buztina eta kareharria nagusitzen dira. Batez ere, tamaina ertaineko eta txikiko errekarri ugarirekin. Horrek ematen die ardoei izaera berezia eta bakana, Tudelillako «herri ardoak».

Tudelillan ezaugarri horiek guztiak betetzen dituen lurrak La Pedriza du izena, eta pentsa daiteke izen hori harrien ugaritasun horrek ematen diola. 700 bat hektareako parajea da La Pedriza, eta bertan daude ehun urtetik gorako mahasti asko; izugarrizko kalitatea duten mahatsak jasotzen dituzte bertan, besteak beste Ortega Ezquerroren mahastietakoak.

Zazpi ardo egiten dituzte upategian. Bost Ortega Ezquerro izenarekin: horietako hiru gazte: Beltza (beratze karbonikoa), zuria eta gorria; eta «klasiko» bi: ondutakoa eta erreserba kontraetikarekin.

Beste bi Don Quintin Ortega izenarekin merkaturatzen dituzte, upategiko ardorik berezienak. Denak dira bikainak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Herritarrek Eibarko Armeria Eskola bete dute Zaldibar Argitu plataformak antolatutako ekitaldian. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Zaldibar, ilunetik argira

Uxue Gutierrez Lorenzo

Zaldibar Argitu plataformak ekitaldi kultural bat antolatu du Zaldibarko luiziaren lehen urteurrenaren atarian. Zenbait arlotako sortzaileak bildu dira elkartasun jaialdian.
 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Santurtzitik Bilbora oinez joaten ginena asmakeria da»

Zihara Jainaga Larrinaga

Duela 30 urte inguru, erretiroa hartu zuenean, Santurtzin gelditzen zen azken sardina saltzailea izan zen Martinez. Goizeko ordu txikietan eta kalean egin beharreko lan nekeza izanik ere, etxera jatekoa eramatea izan du helburu nagusia.
Iñigo Odriozola, aste honetan, Azpeitiko Txintxu gozotegian lanean. ©Hitza

Gozo guztiak berdinak ez direlako

Ihintza Elustondo - Gipuzkoako Hitza

Gipuzkoako hainbat gozogilek jendaurrean aurkeztu dute Gozoa elkartea, opilak eskuz eta mimoz sortzen dituztenen lanbidea sustatzeko. Eredu industrialetik desberdintzeaz gain, belaunaldi berrien transmisioa ere bermatu nahi dute.

Netflix plataformako <em>Lupin</em> telesail frantziarra markak hausten ari da. Argazkian, Omar Sy aktore protagonista. ©NETFLIX

Netflixek 203,7 milioi harpidedun ditu, eta gorantz doa

Urtzi Urkizu

2020. urtean, beste 36,5 milioi harpidetza bereganatu ditu plataformak. 2019arekin alderatuz, %47,9 handitu dira enpresaren irabaziak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna