Koronabirusa

Salaketa gehiago, ekimen handiagoa

Ipar Euskal Herrian %60 emendatu dira indarkeria matxista salatzeko deiak: salaketa aurkezten dutenen kopurua gutxiago hazi da, %10. Elkartasun sare bat sortu dute, eta emakumeentzako babesguneak ugaritu nahi dituzte
Indarkeria matxista salatzeko kartelak, leihoetatik zintzilik.
Indarkeria matxista salatzeko kartelak, leihoetatik zintzilik. BOB EDME Tamaina handiagoan ikusi

Oihana Teyseyre Koskarat -

2020ko maiatzak 2

Gorakada handia gertatu da Ipar Euskal Herrian indarkeria matxista salatzeko deien kopuruan. 2019. urteko lehen hiruhilekoarekin alderatuta, %60 emendatu dira Poliziak jasotako deiak. Herve Jonathan Baionako suprefetak ohartarazi du departamenduan alde handia izan dela; Biarnon %25 emendatu dira deiak, eta Ipar Euskal Herrian, %60. Ez du jakin esplikatzen «departamendu barruko diferentzia» hori, baina segurtatu du «instituzioak eta elkarteak batera» ari direla lanean biktimei sostengua emateko. Dei kopuruak nabarmen gora egin badu ere, salaketen kopurua ez dator bat, %10 emendatu baitira.

Salaketa jartzeko zailtasunez ohartarazi dute talde feministek. «Pentsatzen dut egingarritasunarekin lotua dela: zailagoa da etxetik ateratzea. Gordeka irtetea are zailagoa da konfinamendurengatik», ohartarazi du Andrea Pebet Ipar Euskal Herriko Elkartasun Sareko kideak. Azaldu du ohiko egoeran ere salaketak jasotzen dituzten instituzioak ez direla «ongi formatuak» hartzeko, eta asteotan egoera gogortu dela.

Ezohiko egoeran beste neurri batzuk hartzen ari direla azaldu du Emilie Pelissier Pirinio Atlantikoetako Departamenduko emakumeen eskubideen ordezkariak. «Farmazietan, adibidez, maskara 19 kodea erranez gero, langileak ulertzen du biktima bat duela parean, eta babesa eskaini behar diola». Izan ere, harrera egiteko leku publiko anitz hetsirik daude pandemiarengatik, eta irekiak dauden toki gutxietan harrera segurtatzea «ezinbestekotzat» jo du Pelissierek. «Supermerkatuak irekiak dira, eta jende guzia erosketak egitera joaten da. Erabaki dugu Angeluko BAB2 supermerkatuan harrera gune bat irekitzea emakumeentzat».

Apirilaren 27an ireki zuten. ACJPB biktimak artatzeko elkarteak eta CIDFF emakumeen aurkako bortizkeriaren aurkako elkarteak segurtatzen dute harrera psikologikoa eta juridikoa. Supermerkatuko toki bakartu eta sekretu batean jarduten dute, eta saltokiko langileek soilik dakite non den lekua. Emakumeei soilik komunikatzen ahal diete nora joan. Afixak jarri dituzte gunea irekita dagoela azaltzeko eta biktimak bideratzeko. Pelissier: «Egitasmo horiek larrialdi zenbakien osagarri dira: 19, 39 eta 114».

Zenbaki kezkagarri bat eman du Pelissierek. Konfinamendu hastapenetik, normalean irekiak diren aterpetxeez gain, hoteletan 271 gau pagatu ditu departamenduak, 30 emakume inguru babesteko. «Gorakada bat badela iruditzen zaigu, baina konfinamendutik ateratzean ikusi beharko dugu iazko zenbakiekin konparatuz zinezko emendatze bat den ala ez».

Leku seguruak sortzen

Ipar Euskal Herriko Elkartasun Sarea konfinamendu hastapenean sortu zen. Indarkeria matxistaren gorakada ikusirik, Ez dezagun arazoa konfinatu dinamika abiatu dute. Pebet: «Eraso horiek eta sistema patriarkala ezin ditugu borrokatu antolatu gabe eta sistema kapitalista bera dudan ezarri gabe. Ez genuen nahi problema molde bakartuan ulertu». Hala, babesguneak ugaritzeko kanpaina abiatu dute, afixa informatiboak ezarriz eta etxeko ateetan laguntza eskaintzeko mezuak itsatsiz.

Pebetek uste du instituzioek «minimoki» aterabideak prestatu dituztela egoerari erantzuteko, baina «hurbiltasuna» falta dutela. «Herritarrek berek antolatu behar dute. Sistema honek mugak erakusten dituelarik, batzuk profesionalizatzen dira hori kukutzeko. Haatik, problema bizi dutenei ez zaie aukera eta gaitasunik ematen muga horietarik libratzeko». Egoera ikusirik, erakundeen hutsuneei erantzuteko antolatu ziren. «Ez ditugu ukatzen instituzioek ematen dituzten aterabideak, baina entseatu nahi dugu gure tresnak sortzen».

Konfinamenduaren amaierari begira kezkati mintzatu da Pebet. «Ukanen dugun askatasun politikoaren bidez erasoak salatzen eta antolatzen segitu beharko dugu, mementoz birtuala baita». Gehitu du: «Erasoen kopurua ez da baitezpada txikituko; jarrera matxistak areagotzen ahalko dira bestetan, adibidez. Posible da konfinamenduan sorturiko frustrazioak emakumeek are gehiago pairatzea».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Osasun langile bat pertsona bati PCR proba egiten, herenegun, Ordizian. ©Jon Urbe / Foku

58 dira Ordiziako agerraldiarekin lotutako kasuak

Iosu Alberdi - Irati Urdalleta Lete

Positibo emandakoek ezingo dute bozkatu Ordizian. Bai, ordea, haien kontaktu zuzenek. Araban beste foku bat izan den ikertzen ari da Osasun Saila, azken orduetan bederatzi kasu atzeman ostean.

Nafarroako Gobernuko Osasun kontseilari Santos Indurain. ©Jesus Diges / Efe

23 positibo detektatu dituzte Tuterako agerraldian

Igor Susaeta

Beste agerraldi bat gertatu da Iruñean, eta bost pertsona kutsatuta daudela baieztatu dute

Agerraldien ondorioz, jolas parkeak itxita daude berriro Ordizian. ©Juan Carlos Ruiz / Foku

Osasun Sailak «neurriak aurreikusi» dituela «egiaztatu» du Hauteskunde Batzordeak

Berria

Ordiziako agerraldiaren harira, osasun eta boto eskubideak bermatze aldera EH Bilduk eginiko eskaera aztertu du batzordeak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna