Lindanoa aurkitu dute Jatako eta Enekuriko basoetako arboletan

Laborategi independente batek hondakin toxikoa topatu du hartutako zur laginetan. Ekologistak Martxan-ek arriskuaz ohartarazi du, eta instituzioen inplikazioa eskatu du
BERRIA Jatan egon zen joan den uztailean, eta lindano ugari topatu zuen han.
BERRIA Jatan egon zen joan den uztailean, eta lindano ugari topatu zuen han. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Gotzon Hermosilla -

2019ko abuztuak 14

Ekologistak Martxan erakundekoek presazko agerraldi bat egin dute, «larritzat» jo dutelako Bizkaiko bi zabortegitan agertutako lindano laginen kasua. Behin baino gehiagotan salatu dute gaur egun itxita dauden Bizkaiko hondakindegi gehienetan lindanoa (HCH) dagoela, eta Jatako eta Enekuriko (Bizkaia) zabortegien kasua nabarmendu dute bereziki. Baina orain susmoak egiaztatzeko frogak ere aurkeztu dituzte, BERRIAk uztailaren 25ean agerian utzi zuen moduan: haiek ere lindano aztarnak aurkitu dituzte, zehazki hondakindegi horien gainean dauden basoetako zuhaitzetan.

Garai batean, inolako kontrolik gabe botatzen zuten lindanoa, pestizida egiteko prozesuan sortzen den hondakin toxiko bat, Bizkaiko lursail askotan, eta Jatako hondakindegia —Lemoizko zentral nuklearra eraiki behar zuten lekutik gertu dago— eta Enekurikoa Bilboko metropoli barrutiaren hondakindegi nagusia ez ziren salbuespen izan. Bi zabortegi horiek itxi zituzten, eta orain haien gainean basoak daude, baina estali zituztenean ez zituzten garbitu, eta ekologistek askotan adierazi dute hango zuhaitzak kutsatuta egon zitezkeela.

Jatako lursailari dagokionez, Ekologistak Martxan-ek duela bi urte aurkeztu zuen salaketa, kalkulatzen baitute han 10.000 tona lindano egon daitekeela, eta 30.000 metro koadroko eremu bat dagoela kutsaturik. Ikusita salaketak ez zuela ondoriorik ekartzen, erabaki zuten hango zuhaitzetatik eta Enekurikoetatik zur laginak ateratzea, eta lagin horiek laborategi independente batera bidaltzea, aztertzeko.

Orain eman dute azterketaren emaitzaren berri: Enekurin atzemandako zur lagin batean, 1,81 miligramo lindano aurkitu dute zur kilogramo bakoitzeko, eta beste batean, berriz, 3,64 miligramo. Larriagoak dira Jatan hartutako zuraren emaitzak: zur kilogramo bakoitzeko 3,14 eta 6,47 miligramo lindano topatu dute lagin banatan.

«Segurtasun arazoa»

Ekologistak Martxan-eko kide Javier Vazquezek ohartarazi du egoera horrek ekar lezakeen arriskuaz: «Ez da soilki ingurumen arazo bat; segurtasun eta osasun publikoaren arlokoa ere bada».

Bi izan daitezke arriskuak. Alde batetik, Vazquezek gogorarazi du sute garaia dela, eta baso horiek su hartuz gero oso ondorio larriak izan daitezkeela. Basoak su hartuko balu, lindanoa desegin egingo litzateke, eta fosgeno izeneko substantzia pozoitsu bat askatuko luke I. Mundu Gerran arma kimiko modura erabili zuten, eta pertsona ugari hil zituen. Horrek arrisku handia ekarriko lieke sua amatatzera joango liratekeenei Vazquezek salatu du erakundeek ez dutela protokolo zehatzik horrelako kasu baterako, eta, sutea oso handia balitz, baita inguruko herritarrei ere.

Bestetik, hango zuraren ohiko erabilerak beste arrisku bat lekarke. Ekologistak Martxan-ek salatu duenez, Jatan zuhaitzak mozten ari dira zura erabiltzeko asmoz, seguru asko papera egiteko edo altzarietarako. «Argi esan behar dugu hangoa ez dela zura, hondakin toxiko arriskutsua baizik, eta horrela tratatu behar dela», azaldu du Vazquezek.

Eskaera administrazioei

Ekologistak Martxan-ek gogorarazi du Eusko Legebiltzarrak lindanoari buruzko legez besteko proposamen bat onartu zuela aho batez joan den martxoaren 27an, eta testu horretan, beste zenbait neurriren artean, arazoari konponbideak bilatzeko Lan Mahai bat sortzea aurreikusten zela. Orain, mahai hori abian jartzeko eta horretan gizarte eragileei tokia egiteko eskatu dute.

Urte asko igaro dira lindanoarekin egindako gehiegikeriak gertatu zirenetik, eta, seguru asko, ustezko delituak preskribaturik daude gaur egun. «Lindanoa iraganak utzi digun herentzia da, baina gu orainaren kudeaketaz ari gara», esan du Vazquezek, instituzioen ardura nabarmentzeko.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Kezka adierazi dute lehen arretako hainbat langilek. Argazkian, Bilboko Areilza anbulatorioa. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Osasun sistemak eztanda egingo du»

Maialen Arteaga

Lehen arretako zentroen estutasunak azaleratu ditu COVID-19ak, eta aspaldiko aldarriak hauspotu ditu. Pandemiaren «bigarren olatua» iritsi dela aitortu du Eusko Jaurlaritzak, baina osasun etxeetan langileen erdiekin eta «lan gainkargarekin» dabiltzala salatu dute.

San Mames zelaia hutsik, Athleticen eta Leganesen arteko partidan, uztailaren 16an. ©Marisol Ramirez / Foku

Athleticeko sei jokalarik positibo eman dute

Berria

PCR probak egin dizkiete futbol jokalariei eta klubetako langileei. Alaveseko hiru jokalariri ere detektatu diete COVID-19 gaitza.

PCR probak egin dizkiete Donostiako Ramuntxo Berri tabernan izandakoei. ©Gorka Rubio / FOKU

Beste 505 positibo izan dira Hego Euskal Herrian

Berria

COVID-19a zuten zazpi pertsona hil dira azken astean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Probak egingo dizkiete Nafarroako egoiliar guztiei irailean.

Maddalen Iriarte prentsaurreko batean, artxiboko irduian. ©Juan Carlos Ruiz/FOKU

EH Bilduk Eusko Jaurlaritzari eskatu dio konponbide bat emateko lehen arretako zentroen egoerari

Olatz Esteban Ezkati

Eragile politiko, sindikal, ekonomiko eta sozialen arteko elkarlanaren beharra nabarmendu du indar subiranistak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna