Albistea entzun

Koronabirusa

Kezka immunitatea denean

Pandemiaren kudeaketak auzi etikoak piztu ditu: immunitatearekin loturiko gaiak nola uztartu eskubideekin, esaterako. IkerBasquek hori jorratu du solasaldi batean.
Erizain bat COVID-19aren aurkako txerto bat prestatzen.
Erizain bat COVID-19aren aurkako txerto bat prestatzen. JUAN IGNACIO RONCORONI / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Maria Ortega Zubiate -

2021eko otsailak 25

Koronabirusak eragindako osasun krisia Euskal Herrian urtea betetzear den honetan, zalantzak inguratzen du izurriaren etorkizuna. Zenbait herrialdetan txertaketa kanpainak abian, taldeko immunitatea nola ziurtatu, eta immunitatea garatu ez dutenak ere kutsatu ez daitezen egin beharrekoak dira egun eztabaidagai bioetikan. Horiez eta beste hainbat gairen inguruan egin zuten berba herenegun IkerBasquek antolatutako webinarrean: Auzi etikoak COVID-19aren pandemiaren aurrean: txertaketa eta osasun pasaporteak. Bertan aritu ziren hizlari Federico De Montalvo Espainiako Bioetika Batzordeko lehendakaria eta Iñigo De Miguel IkerBasqueko kide eta bioetikan aditua.

Txertaketa derrigortzearen aurka agertu dira. Baina ñabardura bat egin du De Montalvok: txertaketa ez dela derrigorrezkoa defendatu behar da, borondatezkoa dela defendatu beharrean. Bi termino horien arteko desberdintasuna handia dela dio: «Txertaketa borondatezkoa dela badiot, esaten ari naiz etikoki eta legalki berdin dela txertatzea edo ez txertatzea. Baina derrigorrezkoa ez dela badiot, nik esan dezaket ez txertatzea legalki onargarria bada ere etikoki ez dela hain zuzena. Eta horrek justifikatzen du txertatzen ez direnek, isunik jasoko ez badute ere, tratu bera ez jasotzea. Horregatik du zentzua ziurtagiria txertatu denari emateak».

Immunitatea frogatzen duten ziurtagiriek «zalantzak» sorrarazten dizkiotela aitortu du. Txertaketa unibertsala ez denez, uste du txertaketa plangintzan lehenetsi ez duten jendeari immunitatea frogatzeko eskatzea «zigor bikoitza» dela, baina onartu du egoera aldakorra dela, eta txertaketa biztanleria osora hedatu ahala aukera hori «planteatu» ahal izango dela.

Immunitate agiriak

Txartel horien aldeko jarrera erakutsi du De Miguelek. «Gobernuak ezin du kontrolatu jendea bere etxetik ez irtetea, baina kontrolatu dezake ziurtagiri hori ez duen jendea leku batzuetan ez sartzea». Txertoa derrigorrezkoa ez denez, gaitza transmititzeko arriskurik eza test bitartez egiaztatu ahalko lukete, adibidez, herritarrek. Pasaporte horiek oinarrizko eskubideen urraketa ekarriko luketen galdetuta, uste du «justifikatu ezin den eskubiderik» ez dutela urratzen: «Beti bilatu behar dugu eskubideak gutxien urratzen dituen aukera. Nire ustez, oreka kontua da: inork eskubide urraketa oso bortitzik izan ez dezan denok egiten ditugun sakrifizio txikiak dira. Elkartasun ideiatik dator hori, eta horretan oinarritu behar da gizartea».

Baina, De Montalvok bezala, De Miguelek ere biztanleria orokorraren txertaketan du begirada jarria. Argi du neurriak leuntzea immunizatu gabe daudenen kalterako izango dela, eta orduan izango direla batez ere erabilgarriak pasaporteak: «Biztanleriaren zati handi bat txertatuta dagoenean, uste dut baliabide oso eraginkorra litzatekeela immunitaterik ez dutenen oinarrizko eskubideak errespetatzeko. Gaiari buelta eman diezaiokegu eta ondorioztatu gutxiengo zaurgarrien eskubideak babesteko tresna izan daitezkeela».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ibaizabalen hilotz agertu den gazte baten heriotza ikertzen ari dira

Uxue Rey Gorraiz - Oihana Teyseyre Koskarat

Bizkaiko Diputazioak adingabe migratzaileei arta emateko duen zentro batean bizi zen. Galdakaon aurkitu zuten gaztea, hilda
 ©BERRIA

OSASUN SISTEMAREN ATE NAGUSIAN, EZINEAN

Arantxa Iraola

Egiturazko gabeziak larriagotzea eragin du COVID-19ak lehen mailako arretan; izurria kudeatzeko hartu diren neurriek ere trabaz bete dute osasun sistemara heltzeko bidea. Osakidetzako langileek deituta, protestak egingo dira gaur.
Rafa Rotaetxe Altzako osasun zentroko atarian. ©GORKA RUBIO / FOKU

«Zentroetara etortzeari utzi dio jende askok»

A. Iraola

Rafa Rotaetxe. 1989tik ari da Altzako osasun zentroan, familia mediku. Izurriak lan zama handia ekarri duela esan du, eta baliabideen urriak eta neurri egokien faltak bidea zailtzen dutela.
Rosa Aginako eta Ana Carracedo lantoki duten osasun zentroaren atarian. ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Esku nahikorik ez dago telefono deiak hartzeko»

Edurne Begiristain

Rosa Aginako eta Ana Carracedo. Lehen arretako administrariak dira: «ahituta» daude, arta behar duten paziente denen eskeei erantzun ezinik. Lan karga eta langile eskasia salatu dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.