Albistea entzun

Aseguru poliza pribatuak, gora

Hegoaldeko datuak argiak dira; igaro hamarraldian ugaritu egin dira osasun arta jasotzeko poliza pribatuak, lurralde guztietan. Pandemiak eragindako arazoek ere eragina izan dute
Operazio gela baten aurkezpena, Nafarroako Klinika Unibertsitarioan, artxiboko irudi batean.
Operazio gela baten aurkezpena, Nafarroako Klinika Unibertsitarioan, artxiboko irudi batean. EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2022ko abenduak 7

Eustatek urri amaieran eman zituen datuak; Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, 2019tik %6,4 igo dira aseguru poliza pribatuak. Gorako joera, hala ere, agerikoa zen pandemiaren aurretik ere. Nafarroan ere handitzen ari da aseguru poliza pribaturen bat duten herritarren ehunekoa; hamar urtean bikoiztu egin da. Herrialdeka, hala ere, aldeak badira. Bizkaian, herritarren %30ek dute aseguru pribaturen bat; Araban, %17k; Gipuzkoan, %13k; Nafarroan, %10,7k.

Eustatek eman berri dituen datuak argigarriak dira ikusteko zer lortu nahi duen jendeak, bereziki, aseguru horien bidez. Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, iaz 1,6 milioi kontsulta egin ziren aseguru pribatuaren bitartez, eta %88,7 izan ziren arreta espezializatua ematen duten sendagileekin. Traumatologiakoak, obstetrizia-ginekologiakoak, oftalmologiakoak eta dermatologiakoak izan ziren gehienak, ordena horretan. Horietan, urtean 100.000 kontsulta baino gehiago izaten dituzte. Atzetik doaz familia medikuntza, otorrinolaringologia, pediatria, kardiologia eta urologia. Beste multzo handi batean bildu dituzte beste espezialitateetako kontsultak.

Eustaten datuak argigarriak dira poliza hori duten herritarren soslai bat izateko ere. %52 andreak dira. 45-64 eta 25-44 urte bitarteko adin taldeetan daude aseguratutako biztanleen %61. Polizen %52 aseguru kolektiboen bidez eginda daude; %40,7, aseguru indibidualen bidez.

Atzeratutako lanak

Artaz aztertzen ari dira aseguruon inguruko datuak Osalde osasun eskubidearen aldeko elkartean. Bertako ordezkari Juan Luis Uriak argi du gorako joera 2008ko krisialdiaren osteko urteetan hasi zela. «Izurriak eragina izan du? Bai. Baina gorako joera murrizketa aro hartatik dator». Jakina, izurriaren ondoriozko arazoei aurrea hartzeko agerian geratu diren zailtasunek ez dute batere lagundu egoera birbideratzen. «Ez dugu ondo ulertzen, adibidez, Osakidetzak urte eta erdian 50.000 ebakuntza eta 25.000 froga osagarri egin gabe utzi ostean, nola ez duen plan bat egin gero horiei erantzuteko», nabarmendu du Uriak. «Era berean, gaixo kronikoei jarraipenik egiten ez badiezu, bada, itxaron zerrendak igo egingo dira...».

«Zertan dute pribatuek demandarik handiena?», galdera ezinbestekoa egin du Uriak. Publikoan itxaron zerrenda luzeenak dituzten espezialitateetako artaren bila jotzen dute gehienetan pribatuetara. Berriki aurkeztu ditu Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Gotzone Sagarduik Eusko Legebiltzarrean itxaron zerrendei buruzko datuak, EH Bilduk eskatuta. Datu horien arabera, aurtengo abuztuan 23.831 paziente zeuden programatutako ebakuntzaren baten zain. Traumatologian eta oftalmologian ebakuntzak egiteko zain zeuden erdiak baino gehiago: %27 lehenean, eta %25 bigarrenean. Traumatologiako itxaron zerrenden arabera, pazienteen %42k hiru hilabete baino gehiago zeramatzaten zain; oftalmologian, %17k. Eta espezialitate ia guztietan dago jendea egun Osakidetzan sei hilabete baino gehiago egin behar dituena ebakuntza egin ahal izateko. Horrek guztiak eragin zuzena duela argi du Uriak: «Zer egiten du jendeak? Pribatura jo».

«Merkatu hobien» bila

Osakidetza «deskapitalizatzen» ari dela uste du Uriak, eta, hein berean, sektore pribatua «kapitalizatzen» ari dela. Izurriak eremu publikoan agerian utzi dituen «hutsuneen» ondorioz, gainera, hainbat «merkatu hobi» ageri-agerian geratu direnez, enpresa asko lehian ikusten ditu, pazienteak nondik erakarriko. «Aseguru etxeek benetako erasoaldi bat egin dute; horren atzean dagoen ideia da osasuna merkantzia bat dela, ez eskubide bat».

Arrisku horren gainean ohartarazita, aldarria: «Osakidetzak berriz adiskidetu behar du jendearekin, eta berriz antolatu behar da osasun zentroetako arta», azaldu du Uriak. Erabaki horiek hartzean lehen mailako artari taxuz erreparatzea ezinbestekoa dela uste du. 65 urtetik gorakoen populazioa asko handitzen ari da; aparteko zama dakar horrek arloan, eta hori findu egin behar da: oinarritik. «Izan ere, osasun publikoak hondatzen jarraitzen badu, horrek deskapitalizazioa esan nahi du, eta osasunaren merkatuan, hitzaren zentzu positiboan, lidergoa galtzea».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Auto ilara bat, Bilbo inguruan, artxiboko irudi batean. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Munduko batez besteko gas emisioak halako bi isurtzen da Euskal Herrian

Iosu Alberdi

Gaindegiak '2022ko adierazle galeria nagusia' txostena osatu du, lan publikoan eten baten ostean. Datu demografikoak, ekonomikoak, sozialak eta ingurumen arlokoak landu ditu behategiak
Osasun Bidasoa plataformako ordezkariak, atzo, Eusko Legebiltzarrean. ©BERRIA

Osakidetzaren kudeaketa eredua auzitan jarri du oposizioak legebiltzarrean

Edurne Begiristain

Oposizioko talde guztiek kritikatu dute Jaurlaritzaren Osasun Sailaren jarduteko era «bertikala». EAJk eta PSEk elkarrizketa defendatu dute
Euskal Eskola Publikoaz Harro-ren agerraldia, atzo, Bilbon ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Salatu dute matrikulazioa aldatu arren Jaurlaritzak itunpekoa babestuko duela

Irati Urdalleta Lete

Euskal Eskola Publikoaz Harro-k ohartarazi du ikasle kalteberak sareen artean banatzeak haiek estigmatizatzeko arriskua eragiten duela
Azagran emaztea hiltzea egotzi dioten gizona, atzo, epaiketan. ©JESUS DIGES / EFE

Gizon bat epaitzen hasi dira, andrea hiltzen saiatzea egotzita

Berria

Gizonak, emaztea hiltzat jo ondoren, Lizarrara jo zuen, polizia etxera, bikotekidea hil zuela esanez

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.