Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Umeen laguntza taldeak, zurtz

Iruñeko auzoetan haur eta nerabeekin lan egiten duten prebentzio taldeen kontratua eten du udalak. Zerbitzuak «bi hamarkada atzera» eginen duela salatu dute eragileek.
Etxabakoitz Bizirik elkarteak protesta egin zuen iragan astean, Iruñeko Udalaren erabakiaren aurka.
Etxabakoitz Bizirik elkarteak protesta egin zuen iragan astean, Iruñeko Udalaren erabakiaren aurka. JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2020ko azaroak 10 - Iruñea

Bazekiten Iruñeko Udala kontra zutela, baina ez zuten espero egun batetik bestera haria moztuko zietenik. Horregatik, ezin sinetsita daude auzoetako boluntario, gizarte langile eta hezitzaileak, iragan ostegunean Navarra Suma eta PSN udal taldeek Prebentzio-Ekintza Komunitarioko Zerbitzuko kontratuak bertan behera uztea adostu zutenetik.

«Zakarrontzira botako duzue hogei urte luzez eginiko lana», ohartarazi zien Yessenia Puche boluntarioak udal gobernuko zinegotziei, osoko bilkuraren hasieran. Ez zuen deustarako balio izan: ordurako, erabakia hartua zuten Navarra Sumak eta PSNk, azken egunetako eskaera, agerraldi eta protesta jendetsuak gorabehera.

Haur eta nerabeekin lan egiten dute ekintza komunitarioko taldeek, Iruñeko zortzi auzotan. Honakoak dira: Umetxea (Sanduzelai), Yoar (Arrosadia), Aldezar (Alde Zaharra), Siñar Zubi (Txantrea), Bideberri (Mendillorri), Batean (Arrotxapea), Etxabakoitz Bizirik (Etxabakoitz) eta Buztintxureando Txuri (Buztintxuri).

Besteak beste, «aisialdi hezigarria» eskaintzen diete ehunka haur eta gazteri, eta, azken hamarkadetan, ezinbesteko baliabide bihurtu dira langile auzoetako familientzat eta, batez ere, bazterketa egoeran direnentzat. «Irabazi asmorik gabeko elkarteak gara, eta etortzen diren haur guztiei laguntza ematen diegu, doan, haien hazkunde eta heziketa prozesuan», azaldu du Xabi Urrutiak, Etxabakoitz Bizirik elkarteko hezitzaileak. «Ez dugu kontsumo indibidualistan oinarritutako aisialdia bultzatzen; lagun taldeak sortzeko eta auzoan harremanak josteko gune bat da gurea». Elkarteok «auzoa ehuntzen» dutela uste du Urrutiak: «Bizilagunok osatzen ditugu prebentzio taldeak. Bizilagunak gara, bizilagunei laguntzen eta elkarri elkartasuna adierazten».

Ikuspegi horrekin bat dator Xabier Leoz ere. Siñar Zubi elkarteko kidea da, eta, haren ustez, auzoetako taldeen arrakastaren oinarrian dago «auzoan errotutako taldeak» direla, eta hortaz, «udala iristen ez den tokietara iristen direla». Horregatik, «etsirik» jaso du udalaren erabakia. «Ezintasun sentsazio mikatza dugu uneotan», esan du: «Sinetsita gaude primerako lana egiten dugula, zerbitzua behar-beharrezkoa dela eta emaitzek arrazoia ematen digutela, baina Navarra Sumak eta PSNk osoko bilkuran zabaldutako mezua kontrakoa izan zen». Bi talde horien jarrera «iraingarria» izan zela dio Leozek: « Iraina hezitzaileentzat, eta, batez ere, zerbitzua erabiltzen duten haur eta gazteentzat».

Prebentzio-Ekintza Komunitarioko Zerbitzuaren 2019ko memoriaren arabera, 25 profesionalek egiten dute lan zortzi elkarteetan; horiez gain, ordea, sare trinkoa ehundu dute azken hogei urteetan: 402 talde dituzte, 716 hezitzaile boluntario, 32 profesionalen laguntza, urte osoko jardueretan parte hartzen duten 2.781 gazte eta 10.715 parte-hartze urtean.

Hori guztia abenduaren 31n etengo du Iruñeko Udalak, eta Gizarte Zerbitzuetako zinegotzi Maria Caballerok iragarri du horren ordez 15 teknikarik osatutako zerbitzu zentralizatua ezarriko dutela. Oraingoz ez dute eman ideia horren gaineko xehetasun askorik, ordea. Izena bai, Coworkids, baina hori ere kolokan egon liteke, marka hartua baitago: Logroñoko (Espainia) enpresa baten izena da, eta duela bi urte erregistratu zuten.

Erabakiak kritika gogorrak jaso ditu azken egunetan. EH Bilduko Joseba Asironen aburuz, «mendekuaren, lardaskeriaren eta arduragabekeriaren isla» da, eta Geroa Baiko zinegotzi Patxi Leuzak ere neurria txarretsi du, «osasun krisi baten erdian, ederki funtzionatzen zuen zerbitzu bat hondatuko dutelako, horren ordez deus ez eskaintzeko».

Nafarroako Parlamentuan, Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu eta Ezkerra taldeek kritikatu egin dute udalak iragarritako eredu aldaketa, eta LAB, ELA, CCOO, UGT eta Solidari sindikatuek bat egin dute auzo elkarteen aldarriarekin. Azkenik, Nafarroako hainbat gizarte eragilek ere babesa adierazi diete prebentzio taldeei: besteak beste, SOS Arrazakeriak, Iruñeko Peñen federazioak, Gaz Kalo elkarteak, Munduko Medikuek, Salhaketak, Kattalingorrik eta Bilgune Feministak.

Kalte zuzenak eta albokoak

Navarra Sumak eta PSNk aldaketaren alde egin dute, argudiatuz zerbitzua «eraginkorragoa» eta «osoagoa» izanen dela: «Zortzi auzora mugatu beharrean, hiri osora hedatuko dugu arreta», esan zuen Caballerok osteguneko bilkuran. Xabi Urrutiaren ustez, ordea, «ezin da ulertu» 25 profesionalek eta ehunka boluntariok osatutako zerbitzu bat «15 teknikarirekin» ordezkatu nahi izatea. «Nola izan daiteke hori hobekuntza bat? Hori beste zerbait izanen da».

Etxabakoitz Bizirik elkarteko hezitzaileak «aurrera egiteko borondate osoa» agertu du: «Ziklo bat itxiko da, baina gure jardunari eutsiko diogu; baliabide gutxiagorekin, boluntario gisa, baina eustea da gure xedea».

Siñar Zubi elkarteak ere aurrera eginen du, baina erabakiak «itzelezko kalteak» eraginen dituela uste du Leozek: «Bueltatuko gara boluntarioak izatera, duela 20 urte bezala, baina langilerik gabe asko murriztuko da gure ahala. Oso zaila izanen da familia guztiengana iristea. Zerbitzua ez da unibertsala izanen».

Zuzeneko eraginaz gain, «albo kalteak» ere aipatu ditu Leozek: «Orain arte, udalaren gizarte zerbitzuek, buru osasuneko profesionalek, institutuetako aholkulariek eta familiek gugana jotzen zuten sarritan, eta gure ezintasuna eurena ere izanen da aurrerantzean, ezinen baitiogu elkarlanari eutsi».

Hala ere, Etxabakoitz Bizirik eta Siñar Zubi elkarteetako kideek ziurtatu dute auzoetan hogei urtez ehundutako sareak ez direla kolpe bakarrez deseginen: «Zailagoa izanen da; ezinezkoa, ez».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Labik urriaren 5ean egin zuen azken bilera ©Jaizki Fontaneda/ Foku

Urkulluk etziko deitu du Labiren bilerara, osasun larrialdia ezartzeko

Edurne Begiristain

Osasun larrialdia ezartzearekin batera indarrean sartuko diren neurri murriztaile berriak adostuko dituzte bileran. COVID ziurtagiria noiz eta nola ezarriko den ere zehaztuko dute.

Hiesa: GIB positiboen ahotsa

Hiesaren Aurkako Nazioarteko Eguna da gaur

Paulo Ostolaza - BerriaTB

Aurten bete dira 40 urte lehen kasuak agertu zirenetik. GIB positibo diren bi pertsonari eman nahi izan die hitza BERRIAk: Joseba Errekalderi eta Josu Unanueri. 1990eko hamarkadan jakin zuten seropositibo zirela, eta ordutik hona bizi izandakoak kontatu dituzte. BERRIAk sakon landu zuen gaia igandean.

Herritar batuk, larunbatean Iruñean, ziurtagiria erakusten. / ©Idoia Zabaleta, Foku

Gorenak baimendu egin du ziurtagiria eskatzea Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere

Jon Ordoñez Garmendia - Ion Orzaiz - Irati Urdalleta Lete

Espainiako Auzitegi Gorenak onartu egin du Eusko Jaurlaritzaren helegitea, eta ebatzi du zenbait tokitan sartzeko ziurtagiria aurkeztu beharra «egokia, beharrezkoa eta proportziozko neurri bat» dela.

Gasteizen, Armentiako gas putzuak ustiatzeko proiektuan atzera egin behar izan zuen Jaurlaritzak. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Interes orokorra eta udal eskumenak aurrez aurre jarriko dituen zuzenketa bidean da

Jone Arruabarrena

Pil-pilean dago legearen inguruko eztabaida, EAJ eta PSEk aurkeztutako zuzenketaren ondoren. Zuzenketa onartuz gero, litekeena da ondorioak izatea udalen eskumenetan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.