Indiak eta Txinak mugako liskarrak amaitzeko akordioa hitzartu dute

Maiatz hasieratik tentsioa handituz joan da bi herrialdeen artean. Elkarrizketekin jarraitzea adostu arren, bi aldeek militar gehiago bidali dituzte Himalaiako mugara
Manifestariak Xi Jinping Txinako presidentearen argazkiak erretzen, Bangaloren, Indian.
Manifestariak Xi Jinping Txinako presidentearen argazkiak erretzen, Bangaloren, Indian. JAGADEESH NV / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Elizegi Egilegor -

2020ko ekainak 24

Himalaian 3.500 kilometroko muga dute Indiak eta Txinak. Arazoa da muga zehaztugabea dela; hau da, ez dagoela herrialde bakoitza noraino heltzen den zehazten duen ikur edo seinalerik. Hala, ohikoak izaten dira bi estatuetako militarren arteko borrokak eremu horretan. Ekainaren 15ean, ordea, Indiako hogei militar eta Txinako bi hil ziren horietan —1975. urteaz geroztik ez zen inor hil bi herrialdeen arteko gatazka batean—. Mugako tentsioa baretze aldera, elkarrizketak hasi zituzten bi aldeek, eta atzo egin zuten lehen urratsa, liskarrak amaitzeko akordioa itxita.

Tentsioa gutxitzeko ahalegina egiteko konpromisoa hartzeaz gain, elkarrizketekin segitzea ere adostu zuten bi aldeek. Egun erdiz luzatu ziren elkarrizketetan, bi estatuek euren eskariak proposatu zituzten. Indiak Ladakh hegoaldeko Pangong Tso eskualdetik erretiratzeko eskatu zion Txinari, baita borrokak izan ziren Galwan bailaran eta inguruetan kokatutako tropa gehigarriak erretiratzeko ere.

New Delhik, ordea, kontrako norabidea hartu du, eta militar gehiago bidali ditu mugara. Zenbait komunikabidek zabaldu dutenez, orotara 4.000 inguru lirateke Himalaiara bidalitako soldaduak. Horiez gain, ibilgailu militarrak ere bidali dituzte Ladakh eta Arunachal Pradesh eskualdeetara —Pekinek Tibeten menpekotzat dauka azken hori—.

Ofizialki onartu ez duen arren, erabaki bera hartu du Pekinek ere. Ibilgailu militar ugari ikus daitezke mugaren bi aldeetan, Ikerketa Estrategikoetarako Nazioarteko Institutuak zabaldutako irudietan. Horrez gain, soldaduak ere bidali ditu Pekinek Aksai Chan eskualdera; normalean 500 militar inguru egon ohi den eremu horretan 1.500en bueltan daudela zabaldu dute hango komunikabideek.

Errepide eta azpiegiturak

New Delhik Ladakh eskualdean egin duen 255 kilometroko errepidea egon liteke azken liskarren atzean. Txinak ez du ondo hartu Depsang lautada, Galwan harana eta Karakorum mendilerroa lotzea helburu duen proiektua; besteak beste, gatazka armatu bat piztuz gero azpiegiturak aukera emango liokeelako Indiari baliabide militarrak azkar garraiatzeko.

Bestelako iritzia du Indiak. Joan den asteko liskarren ostean, New Delhik azkartu egin ditu Himalaiako azpiegiturak egiteko lanak. «32 errepide zati egiteko proiektuak martxan daude dagoeneko», jakinarazi du Barne Ministerioko iturri batek. 2014tik hona azpiegitura berri ugari egin ditu Indiak mugan, besteak beste tunelak eta zubiak.

Txinak berak ere eraikuntza lan ugari bultzatu ditu Himalaia inguruetan azken hilabeteetan. AEBetako Middlebury Nazioarteko Ikerketa Institutuaren arabera, ekainaren erdian ateratako irudietan errepideak eta urtegi berri bat ere ikus daitezke mugaren Txinako aldean.

Indiako komunikabideen arabera, tropak erretiratzeko akordioa egin zuten bi aldeek borrokak piztu baino lehen, baina Txinako soldaduek ez zituzten kendu mugan jarritako kanpin dendak. Hala, Indiako militarrek tiro egin zieten dendei. Pekingo iturrien arabera, ordea, Indiako militarrek, muga zeharkatu, eta eraso egin zieten.

Herenegungo negoziazioen ondoren, ordea, jarrerak baretu dituzte bi aldeek, eta hitz egiten jarraitzeko borondatea agertu dute. Akordioa ez da, baina, denen gustokoa izan. Indiako Kongresu Nazionala alderdiko buru Rahul Gandhik «traizioa» egotzi dio Narendra Modi lehen ministroari: «Txinak dio ez dela ari Indiaren lurrak okupatzen. Baina hori ez da egia, eta, haren hitza onartuta, armadari eta herritarrei traizio egin die lehen ministroak. Amore eman du Pekinen aurka».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Bi erizain, Galdakaoko ospitalean (Bizkaia) maiatzaren 6an, 55 egun gaixorik zeramatzan gizon bat sendatu zela ospatzen. ©ANDONI LUBAKI / FOKU

Koronabirusaren lehen kolpea Euskal Herrian: 2.152 hildako lau hilabetean

Mikel P. Ansa

Martxoaren 1etik ekainaren 30era, lau hilabete. Neguaren azken hondarra, eta udaberri guztia. Koronabirusaren pandemiak hankaz gora jarri du Euskal Herria, eta bizimoduak astindu ditu. Pandemiaren lehen olatuaren balantzea egin du BERRIAk, hamazazpi grafiko eta hamazazpi galdera hauekin.

 ©JON URBE / FOKU

Maskara, paisaiaren parte, era orokortuan ez bada ere

Arantxa Iraola - Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria - Edurne Begiristain -Olatz Silva

Birusak hedatzen segitzen duela erakutsi dute azken egunotako datuek; izurriari euste aldera, beraz, maskararen erabileraren aldeko ahotsak ozentzen ari dira. Ez da uniformea erabilera. Errenterian, Hendaian eta Urruñan, Gasteizen eta Barakaldon izan da BERRIA erabilera aztertzeko.

Ordiziako herritar batzuk maskarak jantzita, atzo. ©JAVIER ETXEZARRETA / EFE

Agerraldiak ugaritu egin dira

Irati Urdalleta Lete, Iosu Alberdi Igor Susaeta

Beste bi foku agertu dira Nafarroan: Tuterakoan 23 pertsonak eman dute positibo, eta Iruñekoan, bostek. Ordiziakoan 58 dira kutsatutakoak; Murgarentzat, ez dago konfinamendua ezartzeko beharrik

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna