Albistea entzun

Errepublika bihurtu da Barbados, Elizabeth II.aren koroa utzita

Sandra Mason izendatu dute lehen presidente. Herrialdea Commonwealth erakundeko kide izango da aurrerantzean ere. Galesko printzeak «esklabotzaren izugarrikeria» aitortu du

Edu Lartzanguren Gorka Berasategi Otamendi -

2021eko abenduak 1

Munduak beste errepublika bat du. Barbadosek estatuburu kargutik kendu du Elizabeth II.a erregina, eta bere burua errepublika izendatu du, hain justu, Erresuma Batutik independizatu zela 55 urte bete direnean. Sandra Mason presidente izendatu zuten atzo gauerdian —Euskal Herrian 06:00ak zirenean—, ekitaldi arranditsu batean.

Karibeko uharte bat da Barbados, ia 300.000 biztanlekoa, eta kolonia britainiarra izan zen 1966. urtera arte. Estatu independente bilakatu zen orduan, baina Erresuma Batuko monarka gorde zuen estatuburu gisa. Orain, lotura ia guztiak apurtu ditu garai kolonialeko metropoliarekin, nahiz eta Commonwealtheko kide izango den aurrerantzean ere, beste 53 herrialderekin batera.

Mason presidentea, 72 urteko jurista, uhartearen gobernadorea izan da 2018. urtetik. Haren lehen hitzaldian, errepublika berriaren geroan herritarrek izango duten protagonismoa nabarmendu zuen. «Guk moldatuko dugu haren etorkizuna. Gu gara elkarren eta gure nazioaren zaindariak. Gu, Barbadosko herritarrak».

Errepublikaren lehenengo erabakietako bat Rihanna abeslaria heroi nazional izendatzea izan da. Mia Mottley Barbadosko lehen ministro eta errepublikanoen buruak egin zion aitortza.

Gatazkarik gabeko dibortzioa izan da karibeko uhartearen eta Erresuma Batuaren artekoa. Horren erakusle da Charles Mountbatten-Windsor Elizabeth II.aren seme eta Galesko printzea Bridgetownen eginiko ekitaldian izan dela. Monarkiaren oinordekoak aitortu egin du Erresuma Batuak uhartean ezarri zuen «esklabotzaren izugarrikeria». Ingelesek 1625ean aldarrikatu zuten uhartearen jabetza, eta mende horretan eraman zituzten Afrikako esklaboak hango etxaldeetan lan egitera. Esklabotza 1833. urtean abolitu zuten. Gaur, uharteko herritarren %91 beltzak dira, eta %4 dira zuriak.

Elizabeth II.ak berak ere mezu bat bidali zien uharteko herritarrei. «Zoriona, bakea eta etorkizunerako oparotasuna» opa zizkion errepublika berriari.

Erresuma Batuko erreginak beste hamabost estatutako agintari gorena izango da oraindik ere. Horien artean dira Erresuma Batua, Australia, Zeelanda Berria, Kanada, Jamaika eta Bahamak, esaterako.

Barbadosen erabakiak hauspotu egin ditu errepublikanoak atzerriko agintari bat estatuburu duten herrialdeetan, Elizabeth II.aren ia 70 urteko erreinaldia amaierara iristen ari denean.

Ralph Gonsalves Saint Vincent eta Grenadinak uharteetako lehen ministroak Kariben errepublika gehiago sortzera deitu du, eta «AEBen, Frantziaren eta Herbehereen lurralde kolonialak» independente bihurtzearen alde mintzatu da. «Ona litzateke Kariben kolonialismoa amaitzea».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joseph Ratzinger, 2010eko ekainean, Vatikanoan. 2005etik 2013ra izan zen aita santua. ©ETTORE FERRARI / EFE

Municheko artzapezpiku zela abusuen aurka ezer egin ez izana egotzi diote Ratzingerri

Arantxa Elizegi Egilegor Igor Susaeta

Artzapezpikutzak berak eskatutako ikerketa baten arabera, aita santu emerituak lau sexu abusuren berri izan zuen. 1945 eta 2019 arteko salaketak jaso dira txostenean
MoldovaGaz energia enpresaren egoitza, Chisinaun. Gasaren prezioa bikoiztu egin da azken bi urteetan Moldavian. ©DUMITRU DORU / EFE

Gasak bizimodua zaildu die

Alex Bustos

Gazpromek Moldaviako Gobernuari ohartarazi dio gasa etengo diola urtarrilean zorrak kitatu ezean. Larrialdi egoera ezartzea onartu du parlamentuak.
Gizon bat tabberna bateko ataria garbitzen, Vienan, iazko azaroko itxialdiaren hasieran. / ©CHRISTIAN BRUNA, EFE

Otsailetik aurrera, Austriak 3.600 eurorainoko isuna jarriko die txertatuta ez daudenei

Arantxa Elizegi Egilegor

Parlamentuak gaur bozkatuko du lege proposamena. Otsailaren 1etik aurrera, txertatzera derrigortuta egongo dira 18 urtetik gorako herritarrak.

Kataluniako prozesu independentista sustatzeagatik Espainiako Auzitegi Gorenak espetxeratutako bederatzi buruzagi katalanetako zazpi, iazko ekainean, espetxetik irteten. ©Qique Garcia, EFE

Indultuen kontrako helegiteak bertan behera utzi ditu Espainiako Auzitegi Gorenak

Gorka Berasategi Otamendi

PPk, Ciudadanosek eta Voxek errekurtsoa jarri zioten buruzagi independentista katalanak aske uzteko neurriari, baina auzitegiak ebatzi du ez dutela horretarako gaitasunik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.