Albistea entzun

Errepublika bihurtu da Barbados, Elizabeth II.aren koroa utzita

Sandra Mason izendatu dute lehen presidente. Herrialdea Commonwealth erakundeko kide izango da aurrerantzean ere. Galesko printzeak «esklabotzaren izugarrikeria» aitortu du

Edu Lartzanguren Gorka Berasategi Otamendi -

2021eko abenduak 1

Munduak beste errepublika bat du. Barbadosek estatuburu kargutik kendu du Elizabeth II.a erregina, eta bere burua errepublika izendatu du, hain justu, Erresuma Batutik independizatu zela 55 urte bete direnean. Sandra Mason presidente izendatu zuten atzo gauerdian —Euskal Herrian 06:00ak zirenean—, ekitaldi arranditsu batean.

Karibeko uharte bat da Barbados, ia 300.000 biztanlekoa, eta kolonia britainiarra izan zen 1966. urtera arte. Estatu independente bilakatu zen orduan, baina Erresuma Batuko monarka gorde zuen estatuburu gisa. Orain, lotura ia guztiak apurtu ditu garai kolonialeko metropoliarekin, nahiz eta Commonwealtheko kide izango den aurrerantzean ere, beste 53 herrialderekin batera.

Mason presidentea, 72 urteko jurista, uhartearen gobernadorea izan da 2018. urtetik. Haren lehen hitzaldian, errepublika berriaren geroan herritarrek izango duten protagonismoa nabarmendu zuen. «Guk moldatuko dugu haren etorkizuna. Gu gara elkarren eta gure nazioaren zaindariak. Gu, Barbadosko herritarrak».

Errepublikaren lehenengo erabakietako bat Rihanna abeslaria heroi nazional izendatzea izan da. Mia Mottley Barbadosko lehen ministro eta errepublikanoen buruak egin zion aitortza.

Gatazkarik gabeko dibortzioa izan da karibeko uhartearen eta Erresuma Batuaren artekoa. Horren erakusle da Charles Mountbatten-Windsor Elizabeth II.aren seme eta Galesko printzea Bridgetownen eginiko ekitaldian izan dela. Monarkiaren oinordekoak aitortu egin du Erresuma Batuak uhartean ezarri zuen «esklabotzaren izugarrikeria». Ingelesek 1625ean aldarrikatu zuten uhartearen jabetza, eta mende horretan eraman zituzten Afrikako esklaboak hango etxaldeetan lan egitera. Esklabotza 1833. urtean abolitu zuten. Gaur, uharteko herritarren %91 beltzak dira, eta %4 dira zuriak.

Elizabeth II.ak berak ere mezu bat bidali zien uharteko herritarrei. «Zoriona, bakea eta etorkizunerako oparotasuna» opa zizkion errepublika berriari.

Erresuma Batuko erreginak beste hamabost estatutako agintari gorena izango da oraindik ere. Horien artean dira Erresuma Batua, Australia, Zeelanda Berria, Kanada, Jamaika eta Bahamak, esaterako.

Barbadosen erabakiak hauspotu egin ditu errepublikanoak atzerriko agintari bat estatuburu duten herrialdeetan, Elizabeth II.aren ia 70 urteko erreinaldia amaierara iristen ari denean.

Ralph Gonsalves Saint Vincent eta Grenadinak uharteetako lehen ministroak Kariben errepublika gehiago sortzera deitu du, eta «AEBen, Frantziaren eta Herbehereen lurralde kolonialak» independente bihurtzearen alde mintzatu da. «Ona litzateke Kariben kolonialismoa amaitzea».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©RICARD GONZALEZ

«Kais Saied eratzen ari den sistema hibridoa izango da, erdi demokratikoa»

Ricard Gonzalez

Oposizioa eta Mendebaldea oker daudela uste du Kahlauik, eta Saieden agintaldiak ez duela ekarriko demokraziaren amaiera, nahiz eta presidenteak «izaera autoritario eta populista» eduki.
William Ruto presidentegaia, joan den abuztuaren 8an, Uasin Gishu herrian bozkatzen. ©EFE

Ruto izango da Kenyako presidente, botoen %50,4 lortuta

Arantxa Elizegi Egilegor

Oposizioak iruzurra salatu du. Hauteskunde Batzordeko zazpi kideetatik lauk uko egin diote emaitzak berresteari, argudiatuta «zenbaketa iluna» izan dela. Protestak piztu dira Nairobin

Guayaquil hirian igande goizaldean izandako atentatua. ©Guayaseko gobernua.

Bost lagun hil dituzte Ekuadorren, lehergailu batekin egindako atentatuan

Hodei Iruretagoiena

Ekuadorko Gobernuak salbuespen egoera ezarri du Guayaquil hirian, 30 egunerako, «hiria babesteko eta kontrola berrezartzeko beharrezko neurri guztiak» hartzeko.

Israelgo Polizia, atzo, Jerusalem ekialdean. / ©Abir Sultan, EFE

Palestinar bat hil du tiroz Israelgo armadak

Arantxa Elizegi Egilegor

Jerusalem ekialdean egindako sarekada batean hil dute 21 urteko gizonezkoa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...