Albistea entzun

Mendia ez dago edonorentzat

Urtea hasi zenetik bost mendizale hil dira Pirinioetan. Azken astean gehiago korapilatu da kontua, eguraldiak asko aldatu baitu elurraren egoera. Zuhurtzia eskatu dute.
Mendizale bat erreskateko helikopteroari begira, Belaguako aterpetxearen inguruan.
Mendizale bat erreskateko helikopteroari begira, Belaguako aterpetxearen inguruan. JESUS DIGES / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Unai Ugartemendia -

2022ko urtarrilak 22

Mendiko istripuz jositako asteburua izan zen iragan astekoa, eta Pirinioak izan ziren hizpide gehienetan. Baina Balerdi mendian (Aralar, 1.195 metro) izandako istripu batean ere hil zen lagun bat. Azken urteetan, eta neguan bereziki, istripuen kopuruak izan duen gorakadak ez du etenik, eta, urtea hasterako, bost mendizalek galdu dute bizia Pirinioetako mendietan erorita.

Iñigo Orejak (Errazkin, Nafarroa, 1975) urteak daramatza suhiltzaile, Oronotz-Mugairiko (Nafarroa) parkean. Azken urteetan, hainbat eta hainbat erreskate egitea tokatu izan zaio Nafarroako mendietan, Saioa mendiaren inguruetan bereziki. «Gure inguruan istripuren bat-edo gertatzen denean, suhiltzaileak eta orain hiru urte inguru sortu zuten GRTko [Erreskate Teknikoko Taldea] kideak joaten gara. Pirinioen inguruan gertatzen denean, berriz, Nabaskozeko [Nafarroa] suhiltzaileak joaten dira haiekin». Nafarroako suhiltzaileek betidanik sortu nahi izan zuten erreskate talde berezi hori. Mendian gero eta istripu gehiago gertatzen zirela ikusita, eta hainbat urtez borrokan aritu eta gero, 2019ko maiatzean ikusi zuen argia erreskate taldeak. Geroztik, etengabe dihardute lanean.

Ibai Rico mendi gidariak ere (Gasteiz, 1980) gutxik bezala ezagutzen ditu mendiaren inguruan gertatzen diren eguraldi aldaketa bortitzak. Mendi gidaria izateaz gain, Geografiako irakasle ere bada Euskal Herriko Unibertsitatean. Nibologian aditua da, eta neguko baldintzak oso gertutik aztertzen ditu urtero; hainbat ikerketatan ere parte hartutakoa da, munduan barrena. «Azken egunetan, antizikloi bat izan dugu, eta, gainera, euria egin du erdiko eta goiko mailetan, gehienbat mendebaldeko Pirinioetan. Horrek dena izoztu du, eta elurraren egoera ere asko aldatu du. Alpinismoan aritzeko, ondo dago, baina eskarmentu handiko alpinista izatea eskatzen du. Istripuak beti egon dira, eta beti izango dira, baina, gaur egun, mendia ez dago edozein modutan aritzeko». Ricok ez du mendi irteerarik egiteko aukerarik izan azken asteetan, nahiz eta asteburuan mendian ibiliko den.

Pirinioetan izan diren istripuak izan dira albiste iturri azken egun hauetan mendizale ororen ahotan. Orejak ere oso gertutik aztertu ditu azken egunetako albisteak, baina istripuek ez dute ezustean harrapatu. «Iragan den astean, Belaguako [Nafarroa] aterpetxera joan nintzen mendiko eskian aritzeko asmoz, baina eskiak jarri eta berehala ohartu nintzen gauza ez zegoela txantxetarako. Oso arriskutsua zegoela iruditu zitzaidan. Berrogeita hamar metro egin, eta atzera itzultzea erabaki nuen».

Aipatu bezala, aurreko asteburuan izandako istripuen ondorioz, bi euskal herritar ere hil ziren Pirinioetan, erorita. Bata Aspe mendiaren (Pirinioak, Huesca, 2.645 metro) iparraldean mendiko eskian ari zen berastegiar gaztea izan zen. Bestea, berriz, Belaguako inguruan erraketen gainean zihoan aiegiar bat izan zen. Istripuen zergatiaz galdetzean, Orejak arrazoi asko aipatu ditu: «Azken urteetan, asko areagotu dira istripuak, gehienbat azken bost edo sei urteetan. Ez dakit zergatik izango den; agian, geroz eta jende gehiago joaten delako. Egun, informazio gehiago dago, materiala ere hobea da, baina jende berri asko hasi da, eta agian formakuntza falta zaie edozein lekutan sartzeko».

Ricok ere arrazoi antzekoak eman ditu egoera aztertzean. Badirudi datozen asteetan aldatu egingo dela eguraldia, baina zuhurtzia eskatu die egun hauetan mendian ibiliko diren mendizaleei, gaur egun mendiak nola dauden ikusita: «Hara joan aurretik egoera aztertu behar da, eta horrek ondo antolatzea eskatzen du. Arriskuak zein diren aurreikusi behar da; bestela, baliteke berandu izatea».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©LUCA BETTINI

«Nekea da okerrena halako itzulietan; eta onena, giroa»

Eñaut Agirrebengoa

«Gustura» dago Lazkano Movistar taldeak orain arte Giroan egin duen lanarekin, eta nagusiari begira daudela dio. «Nahiko ondo» ibili dela uste du. Minez dago, herenegun erori ondotik.
Demi Vollering Donostiako helmugan garaipena ospatzen, igandean, Euskal Herriko Itzuliko azkeneko etapan. ©GORKA RUBIO / FOKU

Bizikleta gainean jolasean

Aitor Manterola Garate

Demi Vollering. Oraina oraingoz, eta bide beretik segitzen badu, etorkizuna ere bai. Euskal Herriko Itzuliko hiru etapak eta lasterketa irabazi izanak gauza asko eman ditu aditzera.

<b>Luis Rioja, burumakur, maila galdu berritan, herenegun, Valentzian.</b> ©M. B. / FOKU

Neurria hartu ezinda

Jon Ander De la Hoz

Alaves oker aritu da denboraldi osoan, eta ezinak maila galtzea eragin dio. Gasteiztarrek larri igaro dituzte azken bi urteak, eta, azkenerako, jausi egin dira. Proiektua birpentsatu beharrean dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Unai Ugartemendia

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...