Albistea entzun

Antzokia bera protagonista

Zenbait kultur eragilek Baionako antzokia okupatu dute, epemugarik gabe. Iragarri dute ortziralero ekintzak antolatuko dituztela. Oraingoz, barne antolaketa betean dira.
Zenbait kultur eragile Baionako Michel Portal antzokia okupatzen ari dira atzotik.
Zenbait kultur eragile Baionako Michel Portal antzokia okupatzen ari dira atzotik. GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Ainize Madariaga -

2021eko martxoak 27

«Gaur ez da ikuskizunik izanen; egun biltzen gara deliberatzeko heldu den ortziralean zer ekintza burutuko dugun», zehaztu du Elise Robert Loudette Le Petit Theatre de Pain konpainiako kudeatzaileak, Baionako Michel Portal antzokiaren aitzinaldean bildu den jendeari ezkaratzerat sartzera gomitatuz.

Talde proiektuen hastapenetan sentitu ohi den ezinegona nabari zaie antolatzaileei. Kazetariek, ordea, bilatu dute non ote dagoen ikusgarrietako kolorea. Ez. Koloreak instituzioetako bulegoetakoak dira: mahai, kadira eta neoizko argiek emanik. Astebetez igurikatu beharko da kultur eragileen federazioak hain ongi egiten dakienaz gozatzen hasteko: sorkuntzak ikusteko.

Badu urtea Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako kultur eragileek isildu dituztela mikroak, erridauak zerratu, pantailak hil, aldagelak hustu... Hala, protesta gisa, zenbait kultur eragilek Baionako antzokia okupatzea deliberatu zuten iragan astelehenean, baina instituzioen begiradapean, txarteldegiaren usaiako ordutegian. Hala, atzo abiatu zen okupazioa, 10:00etan tanko.

Bete da ezkaratza; 50 lagun inguru jarri da aulkietan, elkarrengandik metro batera, osagarri arauak ontsa errespetatuz. «Oroitaraz dezagun zer bozkatu genuen astelehenean», proposatu du Fanny Berard Nanoua konpainiako aktoreak: «Antzoki hau okupatzea eta ortziralero ekintzak burutzea».

Gibelean, adineko emazte batek eskua altxatu du: «Balleteko dantzari ohia naiz; 1968ko mobilizazioetan parte hartu nuen, baina ez hemen bezala: okupatzeko ez baikenuen baimenik eskatu! Okupatzea ongi da, baina aldarrikapenak argitu behar dira».

Penetatik aldarrikapenera

Zerrendatu dute eskatzen dutena: gune kulturalak berehala irekitzea, langabezia asurantzaren erreformaren deuseztatzea, urte zuria bertze urtebetez luzatzea, osagarriari lotu eskubideak argitzea, eta lanera joateko plan masibo bat.

Baionako antzokiko mikroa, oraingoz, ez da euskaraz mintzo, hitz erdi ere.

Alta, ekintzaileetan bada euskaldun franko. BERRIAren agenda eskuan, Jokin Irungarai musikari eta ipuin kontalariak adi entzun du eztabaida: «Mugimendu nazionala da, beraien nazioarentzat, Frantziarentzat. Baina egia da hemengo artistak ez garela antolatuak; ez dugu korporaziorik. Beraz, nahi nuen absolutuki sustengatu, urrundik bada ere, baitute meritua zerbait antolatzea. Iparraldean, sinbolikoki azkarrena Baionako antzokia da». Aitortu du artista gisa «gaizki» bizi duela egoera, publikoa baita beren «gasolina», eta ikusgarririk gehiago ez emateak kalte egiten dio inspirazioari, gogoari eta teknikari.

Ikuskizunetako intermitenteen erregimenak eskatzen die urtean gutienez 44 emanaldi lortzea langabezia eskuratzeko. Alta, joan den martxotik ez dutenez gehiago datarik kausitzen ahal, Frantziak urte zuria ezarri die plantan: data horiek lortu gabe langabezia eskuratzeko gisan. Baina, agorrilaren 31n akituko zaie urte zuri hori; horregatik hain garrantzitsua zaie horren luzapena, ikusirik agenda kulturalak hutsik segitzen duela.

Irungaraik, dena den, ez du datarik eskas: «Istorio kontatzen aritzen naiz. Arloak maiz sufritu du ez dela publiko zabalaren artea; beraz, bere burua ezagutarazteko zailago duela. Baina hor, bere indargunea da. Ari izan naiz eskoletan eta Hegoaldean ere. Preseski, batzarrean aipatu dute Hegoaldea adibide gisa hartzea».

Maika Etxekopar kantari eta aktoreak ere parada guti ukan du geldirik egoteko, haurrei zuzendu ikusgarria ematen ari baita eskoletan, eta Hego Euskal Herriko konpainiekin ari delako. Dena den, ezeztapenak pairatu ditu, bai ere perspektiba mentsa. Egoera kezkagarria egiten zaio: «Nihaurendako ere, jendearekin elkartzea, plazan, bestan eta dantzan aritzea... Ikusgarri mundua zerbait duzu, baina guhauren kultura debekatzea oso gogorki bizitzen dut». Maulen abiatua dute jada kultur eragileen mugimendua, iragan larunbatetik. Horri segida emateko, egun goizean bat eginen dute Korrikaren aldeko animazioarekin, merkatuan: kantatuko dute «dantzan jarraikitzeko beharra» dutela.

Etxekoparri garrantzitsua zaio okupazioarekin bat egitea: «Baduzu oihu baten botatzeko beharra. Hor baduzu une bat, non elkarren beharra dugun. Bakoitza bere zokoan ez duzu aterabidea».

Bitartean, eztabaidak segitzen du. «Zer-nolako indar harremana nahi dugu? Antzokiko ordutegi eta legeei egokitzeko ordez, ez ote da alderantziz behar: guhauren legeak inposatzea?». Bertze batek ere ez du onartzen eguneko okupazio «partziala» izan dadin. Baina erantzun diote antzokiko zuzendariak eta Herriko Etxeak berak sostengatzen dutela mugimendua: «Haien partaidetzarik gabe, fini gure mugimendua. Gure jomuga gobernua da».

Begiak zabal-zabalik entzuten du debatea Maryse Urruti antzezleak. Hego Euskal Herrian antzokiak zabalik badira ere, bere ustetan, edukiera mugatuak ez dio jasangarritasunik ematen. Lanik ez zaio eskas, Ipar Euskal Herriko eskoletan ari baita, bai ere Hego Euskal Herriko antzokietan. Dena den, elkartasunez parte hartzen du okupazioan: «Bistakoa da antolatzea; mugitu behar dira gauzak. Ez da ahantzi behar kultura osasuna dela, eta lotura behar dela atxiki jendeen artean; horrek kezkatzen nau. Elkartasuna beharrezkoa da gure gremioan».

Bixente Junca musikaria ikuskizunetako intermitentea da, Onkitonki eta Zortziko taldeetan ari da. Tipiak direnez, badituzte hitzorduak: «Ni lasai naiz; egoera oso ongi bizitzen dut urte zuriari esker. Ez dut maite erakustea sinbolikoki hilak garela, biktimak. Bizi garela erakutsi behar dugu».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©Jon Urbe, Foku

Eraberritze soilagoa eta merkeagoa

Miren Garate - Gipuzkoako Hitza

Udazkenean hasiko dituzte Donostian Koldo Mitxelena eraberritzeko lanak, baina "birdimentsionatu" egin dute jatorrizko proiektua, pandemiaren eraginez. Bi urtean itxita egongo da kulturunea, eta beste gune batzuetan emango dituzte hango zerbitzuak.

Real Estate, 2019ko argazki batean, Jackson Pollis kidea oraindik taldean zenean. ©JAKE MICHAELS / REAL ESTATE

Itxialdi melodiko bat

Aitor Biain

Real Estate taldeak 'Half a Human' argitaratu du. Sei kantuz osatutako disko labur bat da, itxialdian eta modu telematikoan osatutakoa. Aurreko diskoaren luzapentzat har daiteke.

 ©BERRIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna