Albistea entzun

Artearen lekuak. Arte Bideak galeria

Industrializazioak ireki bidea

Ziburuko Arte Bideak galeria xumeak artista garaikide «zinez handiak» erakusten ditu. Euskal Herriak pairatzen duen «muga kulturala» gainditu nahi du.
Galerian Joxan Izaren erakusketa ikusgai da. Pierre Bidegain galerista ageri da atearen islan.
Galerian Joxan Izaren erakusketa ikusgai da. Pierre Bidegain galerista ageri da atearen islan. GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Ainize Madariaga -

2021eko irailak 2 - Ziburu

Ziburuko (Lapurdi) udako giro hastialari ihesbidea eskaintzen dio Arte Bideak galeriak. Hiriko bi karrikañoren juntan, itsasotik ehun metrora, uharte izpirituala. Espanturik gabeko galeriak artista garaikide entzutetsuei egiten die batzarri.

Jose Luis Zumeta zenaren lan gehienen tamainako bi obra sartuko lirateke gehienez ere. Horregatik, artistak galeriarako espresuki sortu zituen usaiaz kanpoko izari ttipiko lanak: «Hamabost egunean egin zituen. Hunkigarria izan zen, orduan baitzen zendu», oroitu da Pierre Bidegain Arte Bideak galeriako jabeetako batek. Dudak gainditurik, erakusketa muntatu zuten familiak hartara akuilaturik.

Uneotan, Joxan Iza artistaren Ametsen egiturak erakusketa da ikusgai: lanek badute ordenaren eta desordenaren arteko joko bat, irudi geometrikoekin jolastuz. Ongi so eginez gero, muga gabeko detailez josiak dira, collageen bidez materialen uztarketa harmonikoa kausituz. Abstraktuari figuratiboa bilatu nahi bazaio, irudimenak hiriak ediren ditzake.

Galeriaren ildo editoriala argiki marraztu du Bidegainek: euskal arte garaikidea hautatu dute, ohartu baitira Iparraldekoek ez dituztela Hegoaldekoak ezagutzen. Hor baita «muga kultural bat»: «Hegoaldean artista izugarri handiak badira, eta badute kultura azkarra. Darabilten zurak, burdinak, suak eta pigmentuek erakusten dute zinez urrunetik datozela. Industrializazioak ekarri du kulturaren garapena, zientzia eta artea une berean egin baitira. Borroka politikoak eta euskararen aldekoak ere artearen garapena ekarri dute. Artearen bidez erresistentzia egin da 1930az geroztik». Bertzeak bertze, Oteiza, Txillida eta Mendiburu ditu gogoan. Iparraldeko artea hainbertze ez garatzearen zergatiaz hausnartu du Bidegainek: duela mende eta erdi bainu opor lekua bilakatua dutela, eta baserrialdea izatea.

Galeriaren kokapenaren abantailaz ere mintzatu da: «Donibane Lohizunetik bereiz da, han blokatuak gelditu dira 1930. eta 1970. urte bitarteko artean: Ramiro Arrue, Louis Floutier... Guk garaikidea hautatu dugu: Jose Zugastiren armadurak, bizikletak, armak... Eibarko burdinan murgildurik hazi baita. Ricardo Ugartek bere Pasaiako haurtzaroa ilkitzen du eskulturetan, harrigarria da egiten duena; itsasotik ateratzen du branka. Marta Cardenasen Sua eta gorputza, so egizu, sarkofagoa dirudi, egin zuelarik ez baitzen ongi. Liburuxka bateko obrak erakutsi eta oro saldu dugu. Mari Jose Rekalderen brontze tindatua ikaragarria da, poesiaz eta bizipozez betea, hauta zinez». Gonzalo Etxebarriaren erakusketaz ere oroitu da Bidegain, Debussy obra murruan zintzilikatua zela: «Baditu jarraitzaileak Euskal Herri osoan, alabaderekoa da». Koldobika Jauregiren sorkuntza ere zinez laket duela azpimarratu du.

Horiek oro Arte Bideak galeriatik iraganak dira. Arteari mapa nazionala diseinatzen dio: kasu emanez Euskal Herri osotik jin daitezen, Marie Christine Etxeberri, Baionatik, adibidez.

2018an zabaldu zuen galeria Pierre Bidegainek, Anne Marie Bidegain bikotekidearekin batera. Galeria haiena bada ere, proiektuak zortzi hanka ditu: Ines eta Mixel Jauregiberrik «zuzendari artistiko» lanak egiten dituzte, programatzen laguntzen baitituzte. Irekiz geroztik, urtero lau erakusketa muntatu dituzte, artista bederari zazpi aste osoki eskainiz eta 15-20 sorkuntza erakutsiz.

Artistekiko harremanari berebiziko garrantzia ematen diote jabeek, horregatik erakusketa bakoitzak bere errituala eskatzen du. Hautatu duten artistarekin harremanetan jartzen dira erakusketa baino urte bat aitzin gutienik: «Jendea loriatzen da hemen erakusteko. Konfiantza dute gugan; hori ederra da, galeristarengan konfiantza ukaitea. Aldiro etxean apairu on bat prestatzen dugu eta lagunak bilakatu gara. Maite dute maitatuak sentitzea, denok bezala!», erran du satisfos. Apairua baino lehenago, artistarengana doaz, bere atelierrerat, obren sorlekuan hautatzeko zeintzuk dituzten Zibururatuko.

Pasioz bizi du galeristaren lana Bidegainek. Etxean ehun bat obra dituela salatu du; 18 urte zituelarik erosi zuen lehena. Alta, gustua aldatzen ari zaio, pintura tradizionalak baititu gehienbat: «Artista garaikide hauek guztiak ezagutzeak eragiten dit. Jendeari izpirituak irekitzen dizkio, denboraz hausnarketa bultzatzen, gaur egun gertatzen ari denaz. Artistak, orokorrean, aitzindariak dira eta norberaren etxean edertasunez inguraturik bizitzea ederra da».

Ahoz ahokoaren bidez galeriak «sekulako» arrakasta duela bota du, bildumagileek baitakite non atzeman ditzaketen «kalitatezko» obrak. Ziburuko Arte Bideak «erreferentziazkoa» bilakatua da, beraz.

Paradoxikoa dirudi: gustuak hain diren subjektiboak, nola da posible artista handiak kategorizatzea? Zerk du erabakitzen artista bat ona den ala ez? Bidegainek eman du errefera: «Gizabanako bakoitzak sentitzen eta ikusten duenaren arabera da. Obrak zerbait piz lezake norberaren baitan, eta askori eragiten badie, hori da artista handia izanen. Arte unibertsala zein den badaki bildumagile batek».

Negoziorik ez

Bidegainek ez du galeria bizibide, erretreta hartu baitzuen duela urte zenbait. Hartara, artistei ez die sekula deus kobratzen, non ez den salduriko obren ehuneko ttipia, galeriaren gastuak estaltzeko: «Bertze galerietan baino gehiago ematen diogu artistari, eroso egon dadin. Artista bizia aski zaila denez, erraztu nahi diegu, merezi dute».

Galeria ez da ohiko denda, ezberdintasuna markatu du Bidegainek: «Artea bertze zerbait da, ongi sentiarazten du bera bezala pentsa daitekeela jakiteak». Baina ez da ere erakusketa «huts» bat. Dolu du Bidegainek, zenbaitetan jende gehiago sartzea nahiko lukeelako.

Udaren hondarrera buruz, irailaren 10ean estreinatuko dute Juan Gorriti eskultorearen erakusketa, urriaren 31ra arte.

ARTE BIDEAK GALERIA
Irekiera urtea. 2018.
Lekua. 2, Pocalette, Ziburu.
Webgunea. www.artebideak.com

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Vincent Bestaven, Jurgi Ekiza, Xan Bidegain eta Felix Buff, Willis Drummondeko kideak. ©GUILLAUME FAUVEAU

«Ez dago itxaropena beste biderik»

Julen Korkostegi Elortza

Willis Drummond musika taldeak «garai askotako soinuaren konbinazio bat» bildu du 'Hala ere' disko berrian. Kontraesanen ideiak inguratzen du lana, izenburutik hasi eta azalean ageri den mandarinaraino.
<b>Txomin Urriza, Camille Dizabo, Annelise Arnaud-Cazamayou eta Alan Billi, Orbel taldeko kideak.</b> ©FANNY MAILLARD

Orbel, isiltasunari plaza eskainita

Ainize Madariaga

'Lur hezea' diskoa jalgi berri du taldeak. Hirugarren obra honetan, giro «mistiko» eta «berezia» landu dute taldekideek

Rafael Moneok bere ibilbidean ondutako arkitektura proiektuen marrazkiz eta planoz josia da Nafarroako Artxiboko erakusketa aretoa. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Rafael Moneo, garabirik gabe eraikitzea

Uxue Rey Gorraiz

‘Rafael Moneo Nafarroan’ erakusketa zabaldu dute Nafarroako Artxiboan. Arkitektoaren ibilbidearen atzera begirakoa egiten du bildumak, eta haren bizitza pertsonalari ere egiten dio so

Kepa Altonaga, atzo, <em>Axularren gerizapean</em> liburuaren aurkezpenean. ©JON URBE / FOKU

Itzalekoak, argitara

Jone Bastida Alzuru

Axular Egunaren «misterioa» argitu nahi izan du Altonagak bere azken liburuan: 'Axularren gerizapean'. Itzalean geratutako idazleei buruzko datuak bildu ditu

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...