Albistea entzun

Askotariko rol eta generoetako aktorea

Donostiako Zinemaldiak azken mende erdian egindako lana aitortuko dio Donald Sutherland aktoreari, Donostia saria emanez. Ekitaldian, 'The Burnt Orange Heresy' filma emango dute
Donald Sutherland aktorea, artxiboko argazki batean.
Donald Sutherland aktorea, artxiboko argazki batean. ENNIO LEANZA / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Miren Garate -

2019ko abuztuak 27

Izaten dira ikusleen iritziz Oscarra ondo merezia izan arren inoiz garaikur hori lortzen ez duten aktore, zuzendari eta abarrak. Zerrenda horretan goi-goian egon zen Donald Sutherland aktorea (Saint John, Kanada, 1935) urte askoan. Berrehun ekoizpen ingurutan parte hartu arren, inoiz ez baitzen hautagaien artean ere egon. Akademiak 2017an kitatu zuen nolabait harekiko zorra: ez zion aktore onenaren saririk eman, baina bai Ohorezko Oscarra. Eta Donostiako Zinemaldiak ere azken mende erdian baino gehiagoan egindako lan «bikaina» aitortu nahi izan dio Donostia saria emanez. «Gai da protagonista gisa nahiz antzeztaldean gailentzeko, eta talentu handiz hezurmamitu ditu dozenaka pertsonaia, generoa edozein izanik ere», azaldu du erabakia arrazoitzeko egindako prentsa oharrean.

Irailaren 26an jasoko du saria Sutherlandek, Kursaalean egingo den ekitaldi batean —sarrerak salgai daude dagoeneko—, eta, gero, Giuseppe Capotondik zuzendariaren The Burnt Orange Heresy film beltza emango dute. Sutherlanden azken lanetako bat da, eta Mick Jagger, Claes Bang eta Elizabeth Debicki aktoreekin batera aritu da. Italian girotutako film bat da, eta James Figueras arte kritikaria eta Berenice Hollis Europan zehar bidaian ari den neska xaloa ditu protagonista. Maitale berriak Cassidy arte bildumariaren etxera joango dira bidaian, eta hor katramilatuko da istorioa. Hain zuzen, bihar hasiko den Veneziako zinema jaialdia itxiko du pelikula horrek.

Sutherlandek ingeniaria izateko asmoa zuen hasieran, eta ikasketa horiek ere egin zituen. Azkenean, ordea, antzezpenaren aldeko hautua egin zuen, eta Londresera joan zen hango musika eta arte dramatikoaren akademian ikasteko. Telesailetan ekin zion ibilbideari, eta The Saint eta The Avengers dira hark egindako lanetan nabarmendu daitezkeenetako batzuk. Zineman, Il castello dei morti vivi pelikulan (1964) egin zuen debuta. Lehenengo arrakasta, berriz, Robert Aldrichen The Dirty Dozen gerra film klasikoarekin lortu zuen. Genero horretan bertan, M.A.S.H. (1970), Kelly's Heroes (1970) eta Johnny Got His Gun (1971) filmetan protagonista izan zen gero. Eta 1970eko hamarkadakoak dira haren interpretazio ezagunenetarikoak ere: Novecento (1976), Casanova (1976) eta Invasion of the Body Snatchers (1978).

Genero eta rol jakin batekin identifikatu ezin den aktore bat da, ordea, Sutherland. Egokitzeko gaitasun handikoa. Draman, gerra zineman, thrillerrean, beldurrezko zineman nahiz zientzia fikzioan aritu izan da. Esate baterako, Ordinary People-n (1980) senide baten heriotzak jotako familia baten burua izatea egokitu zitzaion; eta Eye of the Needle-n (1981), nazi espioi bat izatea. Ondoren egin zituen lanetan izar handiak izan zituen alboan: Al Pacino Revolution-en (1985), Sylvester Stallone Lock Up, John Flynn pelikulan (1989) eta Marlon Brando eta Susan Sarandon A Dry White Season-en (1989).

JFK (1991) lanean, Mr. X hezurmamitu zuen, Garrison fiskalari (Kevin Costner) Kennedy presidentearen hilketari buruzko informazio konfidentziala eskaini zion pertsonaia. Piromano ohia izan zen Backdraft-en (1991); Kristy Swansonen mentorea Buffy the Vampire Slayer filmean (1992) eta Demi Mooreren babeslea Disclosure-n (1994). Ondoan aktorerik onenetakoak izan dituen bezalaxe, zinemagilerik garrantzitsuenen esanetara aritu izan da garaian-garaian.

Azkenaldian egindako elkarrizketetan askotan egin dioten galderetako bat da ea ez al duen erretiratzeko asmorik. Irmo erantzun ohi du ezetz, deitzen dioten arte jarraituko duela. 84 urte izan arren, buru-belarri segitzen du lanean. Space Cowboys filmean (2000), jantzi espaziala soinean jarri eta astronauta beterano batzuei buruzko istorio bateko protagonista izan zen. Hamarkada horretakoak dira The Italian Job (2003), Cold Mountain drama (2003) eta Pride & Prejudice (2005) ere. Azken boladan izan duen rolik ezagunenetako bat Snow presidentearena da, The Hunger Games sagan. Forsaken western filmean (2015), berriz, bere benetako seme Kiefer Sutherlanden aitarena egin zuen. Aste honetan bertan, James Gray zuzendariak Veneziako zinema jaialdian aurkeztuko du Ad Astra, aktorearen azken lanetako bat.

Telebistan ere bai

Telebistan, Nicole Kidmanekin The Undoing filmatzen ari da gaur egun, David E. Kelleyk idatzitako eta Susanne Bierrek zuzendutako sei ataleko minisail bat. Beste lan batzuen artean, nabarmentzekoak dira Crossing Lines akzioko telesaila (2013-2015) eta Ken Folleten The Pillars of the Earth nobela ezagunaren egokitzapena (2010).

Zinemaldiak atzo jakinarazi zuen Donostia sarietako bat Sutherlandentzat izango dela, baina ez da aurten aitortza hori jasoko duen bakarra izango. Antolatzaileek aurrez esana zuten Penelope Cruz aktore espainiarra (irailaren 27an) eta Costa Gavras greziar jatorriko zinemagile frantziarra ere (irailaren 21ean) sarituko dituela. Irailaren 20tik 28ra izango da aurtengo Donostiako Zinemaldia.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Artze anaiak.</b> Txalaparta erakustaldia Iruñeko 1972ko Topaketetan. ©BERRIA

ARTE KONSTELAZIO BAT IRUÑEARI OPARI

Yasmine Khris

Iruñeko 1972ko Arte Topaketen 50. urteurrena ospatuko da aurten, eta orduko oroitzapenak bizirik dituzte batzuek. Xabier Morras margolariak, esaterako, kontrastez beteriko hiriaren irudia ekarri du gogora. Zentsurak, polemikek eta artisten aniztasunak ezaugarritu zuten topaketa.

 ©BERRIA

«72ko topaketen oroitzapena ez da anekdotikoa, baina ia»

Yasmine Khris

Ofizioz idazlea da Andres, baina komisario lanean arituko da aurten, 1972-2022ko Topaketetan. Urriaren 6tik 18ra eginen dira eta 70 jardunaldi baino gehiago antolatzeaz arduratu da.
Walter Salas-Humara (eskuinean), gaur egun The Silos osatzen duen hirukotearekin. ©BERRIA

Musikaren plazera

Mikel Lizarralde

1980ko hamarkadan AEBetan sortutako sustraidun rockaren ordezkari da The Silos, Walter Salas-Humararen proiektua. Bi kontzertu ditu Euskal Herrian egunotan.

Mende erdia bete berri da Alejandra Pizarnik hil zela. ©BERRIA

Zauri diren lerroak

Ainhoa Sarasola

Sufrimendu biziko aldiak eta sormen loraldiak tartekatu ziren Alejandra Pizarnik idazle argentinarraren bizialdi osoan. Beldurrari, maitasunari eta bakardadeari idatzi zien, eta XX. mendeko poema bilduma nabarmenetako bat osatu zuen. 50 urte bete dira hil zenetik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...