Albistea entzun

«Ez gara arrisku bat: gu gaude arriskuan»

Alternatibak antolatuta, Espainiako trans legeari buruzko «gezurrak» ezeztatu dituzte mahai inguru batean. Mar Cambrollek esan du transek «subjektu aktiboak» izan behar dutela
Alternatibak atzo Gasteizen antolatutako mahai ingurua.
Alternatibak atzo Gasteizen antolatutako mahai ingurua. JAIZKI FONTANEDA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2022ko azaroak 30 - Gasteiz

Hilabeteak daramatza Espainiako Kongresuak transen eskubideak jaso eta babestuko dituen lege proiektua tramitatzen. Bide labainkorra izaten ari da, oso: alde batetik, PSOEren barruan kontrako hainbat ahots daudelako, eta, bestetik, komunikabideetan eta kalean hauspotu egin direlako transen eskubideak zalantzan jartzen dituztenen mezuak. Atzo, transen aurka bolo-bolo dabiltzan «gezurrei» eta diskurtso «transfoboei» erantzun zieten, mahai baten bueltan, Mar Cambrolle Trans Plataformaren Federazioko presidente eta transaktibista historikoak, Isaac Guijarro abokatuak, Lourdes Gomez KIF-KIF kolektiboko kideak eta Oihana Etxebarrieta EH Bilduko legebiltzarkideak. Alternatibak Hego Euskal Herrian asteon antolatu duen hitzaldi sortaren barruan lehena izan zen Gasteizkoa.

Trans lege proiektuaren tramitazio gatazkatsuaren inguruan mintzatu aitzin, Hego Euskal Herrian indarrean diren bi legeen inguruko zertzelada batzuk eman zituen Etxebarrietak. Nafarroan legea ontzeko LGTB kolektiboek egindako «lan aktiboa» goraipatu zuen. Araba, Bizkai eta Gipuzkoari dagokienez, azaldu zuen Eusko Legebiltzarrean erreformatzen ari direla 2012an onartutako trans legea, hura «despatologizatzeko» eta genero autodeterminazioa bere baitan sartzeko. Erreforma horren muinean zerk egon behar duen argi azaldu zuen: «Pertsona transek subjektu politikoa izan behar dute».

Etxebarrietaren hitzei helduta, Cambrollek gogoratu zuen transak «baztertuak, zapalduak eta ikusezinak» izan direla hamarkada luzeetan, eta feminismoak emakumeen eskubideen alde egiten duen borrokarekin alderatu zituen transen aldarriak. «Subjektu aktiboak izan nahi dugu». Hala, trans lege baten beharra aldarrikatu zuen, transen eskubideak berariaz aitortzeko eta haien diskriminazioaren «egiturazko arrazoiak» desagerrarazteko.

Horrekin batera, baztertu egin zuen, irmo, trans legearen inguruan zabaldutako «gezur mordoa», eta trans kolektiboaren aurkako «biolentziatzat» jo zuen. Besteak beste, gezurtatu egin zuen legeak emakumeak bortxatzeko atea zabaltzen diela transexualei. Eta ohartarazi zuen transek ere emakumeen aurkako indarkeria matxista bera sufritzen dutela: «Gu ez gara arrisku bat: gu gaude arriskuan. Elkarrekin borrokatzen ez bagara, banatuta hilko gaituzte». Cambrollek PSOEren aurka egin zuen transen eskubideak «mugatzen» saiatzen ari delako, adingabeen genero autodeterminazioari trabak jarrita. Oztopoen gainetik, baina, legea onartuko duela ohartarazi zuen.

Inguruko herrialdeak

Ikuspuntu juridiko batetik aztertu zuen lege proiektua Guijarrok, eta genero autodeterminazioaren gaineko «zalantzak» banan-banan baztertu zituen. Azaldu zuen inguruko herrialde gehienen araudietan txertatuta dagoela genero autodeterminazioa, eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalak berak onartua duela. «Lege batean idatzita jasotzea baino ez da geratzen». Eta ohartarazi zuen «beldurra» zabaltzea dutela xede trans legeari buruzko «gezur eta intoxikazio mezuek».

Migrante eta errefuxiatu transen egoera latzari erreparatu zion, bestalde, Gomezek. Egoerari neurria hartzeko, datu bat eman zuen: Europako Batasunean hiltzen dituzten transen %36 migranteak dira. Gomezen iritziz, premiazkoa da legeak trans migranteen eskubideak jasotzea: «Eskubideekin ezin da erdizka ibili».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sindikatu Medikoko ordezkariak, atzo, Iruñean egin zuten agerraldian. ©AITOR KARASATORRE / FOKU

Sindikatu Medikoak ezezkoa eman dio Osasunbidearen eskaintzari, eta eskaerak gogortu ditu

Ion Orzaiz

Sindikatu ultrakontserbadorea ez da azaldu Nafarroako Gobernuarekin zuen bilerara, eta esan du biharko greba deialdiari eutsiko diola «eskaintza zoragarri bat jaso ezean»

Mutilentzat bakarrik den Erain ikastetxea, artxiboko irudi batean ©Gorka Rubio/ Foku

Eusko Jaurlaritzak finantzaketa etengo die ikasleak sexuaren arabera banatzen dituzten ikastetxeei

Edurne Begiristain

Jokin Bildarratzek esan du «ahalik eta modu adostuenean» egin nahi dutela prozesua, eta ikastetxeekin harremanetan direla. Eusko Jaurlaritzak halako sei ikastetxe ditu itundurik.

Araban %70eko jarraipena izaten ari da greba, letradu elkarteen arabera. ©Juanan Ruiz / Foku

Epaitegiak «kolapsatuta», letraduen grebaren ondorioz

Maite Asensio Lozano

Hego Euskal Herriko letraduek astea bete dute gaur greba mugagabean. Soldatak igotzeko eskatu diote Espainiako Justizia Ministerioari.

Galduriko emakumea bilateko operazioan parte hartu duen lagileetako bat. ©SOS Deiak

Hilda topatu dute Loiun galduriko emakumea

Berria

Igandetik ari ziren 78 urteko andrearen bila.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.