Zientzia. ARGI ALDIAN

Klitoriaren mitoa, gaindituta

Ana Galarraga - Elhuyar Zientzia

2019ko abenduak 6

Klitoria emeen sexu-organoetako bat da, eta, emeen beste sexu-organoak eta sexualitatea bera bezala, gutxi eta gaizki ikertu da. Gutxi, arren sexu-organoekin alderatuta; eta gaizki, aurreiritziek eta ikuspegi matxistak azterketa zuzena eta zorrotza egitea eragotzi dutelako.

Hala, ez da harritzekoa hain zabaldua egotea duela gutxira arte egiatzat jo den mito nagusia, alegia, klitoriaren funtzio bakarra plazera ematea dela.

Argi gera dadila: bakarra izateak ez du esan nahi garrantzitsua ez denik. Baina zientzialarientzat ez zen nahikoa, nonbait, eta galderak egiten jarraitzen zuten: klitoriak orgasmoa lortzeko balio du; ugaltzeko, baina, orgasmoa ez da ezinbestekoa. Orduan, zergatik dute emakumeek klitoria? Azalpen onartuenaren arabera, eboluzioaren aztarna bat da, gizonen titiburuak edo juizioko haginak bezala.

Roy J. Levin ikertzaileak, ordea, klitoriak, plazera emateko ez ezik, ugalketan laguntzeko funtzioa ere baduela aldarrikatu du, argitaratu berri duen artikulu zientifikoan. Haren sarreran, Albert Szent-Györgyi Medikuntzako Nobel saridunaren 1957ko aipu bat idatzi du: «Gainerako guztiek ikusi dutena ikusteko, eta beste inork pentsatu ez duena pentsatzeko».

Hala, klitoriaren inguruko mitoak eraitsi, eta ugalketan dituen funtzioak (orain arte pentsatu ez direnak edo ukatu direnak) azaltzen ditu, xehe, berak eta beste ikertzaile batzuek egindako ikerketetan oinarrituta.

Adibidez, klitoriaren egitura osoa ezagututa ere (kanpoan zati txiki bat baino ez du), uste izan da koitoan zakilak bagina baino ez duela estimulatzen, eta, agian, baita umetoki-lepoa ere, baina ez klitoria (ezpain txikiak eta guruin bestibular nagusiak aipatu ere ez ziren egiten). Levinek ahaztutako egitura horien guztien garrantzia nabarmentzen du artikuluan, eta klitoriaren kitzikapenak garunean eragiten duela azaltzen du.

Dioenez, klitoriaren kitzikapenak garunean sortzen duen eragina berdina da bera bakarrik zein koitoaren bidez estimulatu. Eta, orgasmoaren aurretik, arlo askorekin lotutako eremuak aktibatzen ditu: berotzea, saria, oroimena, adimena, norberarekiko pertzepzioa eta portaera soziala, besteak beste.

Horrez gain, ugalketan laguntzen duten zenbait prozesu gertatzen dira: baginako odol-zirkulazioa areagotzen da, oxigeno-maila eta tenperatura igo, eta lubrifikazioa hobetu. Umetoki-lepoan ere gertatzen dira aldaketak, eta, horiei esker, espermatozoideek aukera gehiago dute obulua ernaltzeko.

Bestalde, klitoria erauzteak horretan guztian ere eragiten duela ohartarazi du. Alegia, plazera sentitzeko gaitasuna ezabatzeaz gain, ugaltzea zailtzen du. Izan ere, Levinek frogatutzat jotzen du klitoriak bi funtzio dituela, atsegin ematea eta ugalketan laguntzea, eta biak direla garrantzi berekoak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Santos Indurain kontseilaria prentaurreko batean, artxiboko irudian. ©Jesus Diges/EFE

324 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Kasuen beherakada orokorra izan da herrialde guztietan: Araban 44 kasu detektatu dituzte (-31); Bizkaian, 180 (-31); Gipuzkoan, 35 (-29); eta Nafarroan, 59 (-87). Nafarroako Gobernuak ez du neurri orokorrik ezarriko oraingoz. «Atzokoa ez zen alarma guztiak pizteko modukoa, eta gaurkoa ez da kriskitinak jotzekoa», adierazi du Santos Indurain Osasun kontseilariak.

Zahar etxe bateko egoiliarrak paseoan, artxiboko irudian. ©Marisol Ramirez/FOKU

Donostiako zahar etxe bateko egoiliar batek positibo eman du

Berria

Zahar etxe bereko bi langile ere kutsaturik daude.

Gizon bat PCR proba egiten, Donostian. ©Gorka Rubio / FOKU

Hogei milioi koronabirus kasu baino gehiago detektatu dituzte mundu osoan

Oihane Puertas Ramirez

COVID-19a 188 herrialdetara iritsi da, eta 736.000 lagun baino gehiago hil ditu.

Nafarroako osasun langileak PCR probak egiteko prest, artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola/FOKU

Agerraldi bat detektatu dute Murillo el Fruto eta Zarrakaztelu inguruan

Berria

30 positibo atzeman dituzte; gehienak, laborarien artean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna