Koronabirusa. HEZKUNTZA PENTSALDIAN

Ikerketa eta euskara

Gurutze Ezkurdia Arteaga - EHUko irakaslea

2020ko urriak 7

Zientzia da Jainkoaren ordezkaria gaurko gizarte honetan, eta ezagutza zientifikoaren bidez, errealitatea ezagutu eta bizitza, adiera zabalenean, arautu eta antolatu egiten da. Zientzia gaur egungo gizartearen oinarria da, errealitatea ulertu eta interpretatzeko modua, pentsatzeko modua baldintzatuz. Orokorrean onartua dugu ezagutza zientifikoa dela fidagarriena, sendoena, serioena.

Ezagutza zientifikoa zientzia esperimentalekin, Zientzia puruak eta Zientzia Teknikoen ezagutzekin lotzen da gehienetan. Baina gizakiaren edo gizartearen ikerketarekin lotutako ezagutzak ere zientifikoak izan daitezke, Giza eta Gizarte Zientzien bidez egiten diren ikerketak, hain zuzen. Berez, ezagutza zientifikoa izateko, metodo zientifikoa erabili dela adierazi behar da, eta hori ziurtatzeko, aldizkari zientifikoek itsuen pareen azterketa erabiltzen dute lana zuzena dela eta zientziak bete behar dituen baldintzak betetzen dituela adierazteko.

Ikerketa zientifikoa burutzeko hiru ikuspegi edo paradigma erabiltzen dira, zeintzuen arabera ikerketa modu batera edo bestera bideratzen den: paradigma zientifiko teknikoa, interpretatzailea eta kritikoa dira. Azken horren bidez egiten diren ikerketak, beste ezaugarri batzuen artean, ezagutza elkarren arteko komunikazioaren bidez eraikitzen dela onartzen da. Eta eraikuntza horretan hizkuntzak zeresan handia du, itzulpenak agerian uzten baitu kultura-hizkuntza batek egoera askotan eraikitzen duen ezagutzaren desberdintasuna. Hizkuntza komunikazio sistema den heinean, ezagutza eraikitzeko baliabide bihurtzen da, eta kultura eraikitzaile.

Ezagutza zientifikoa aldizkari zehatzetan argitaratzen da, aldizkari indexatuak dira. Prestigioa duten aldizkariak, index edo zerrenda horretan goren daudenak dira preziatuenak ikerlarien artean, unibertsitateetan egin beharreko ibilbide akademikorako merituak direlako. Kasua da, baina, indexatuak diren aldizkariak gehienbat ingelesez edo gaztelaniaz argitaratzen direla, nazioarte mailako argitalpenak nazioarteko hizkuntza hegemonikoetan egin behar direla esanez. Salbuespenak salbuespen, euskararen gainean egiten diren ikerketak euskaraz onartu egiten dira, baina orokorrean beste arlo batzuetan euskaraz egiten direnak, pedagogian kasu baterako, meritu akademikoak lortzeko beste hizkuntzaren batean egiten dira, edo euskaraz eginez gero, itzuli egin behar dira, erdaratu. Euskara lokalegia, tokian tokikoegia da, eta ez du lekurik horrelako zerrendetan. Euskaraz argitaratzen duten aldizkariak ere badira, baina index-ean oso baxu daude, egon. Ondorioz, euskaraz eraikitzen den ikerketa ez da meritutzat hartzen, ez du prestigiorik. Euskarari ematen zaion tokia zientziaren zabalkundearena da, hau da, beste hizkuntza batzuetan ikertu, eta ondoren euskaratu egiten dira ikerketak Euskal Herriko medioetan zabaltzeko.

Beraz, euskaraz ikertzea ez da praktikoa, ezin baita ibilbide akademikorako erabili. Euskarak kristalezko sabaia du ikerketaren munduan. Noiz arte?

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Positiboen kopuruak mila kasuren langa gainditu du Hegoaldean

Erredakzioa

Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak 1.030 positibo atzeman zituzten. Araban eta Bizkaian egin dute gora kutsatuen zifrek
Baionako karrikak hutsik, atzo, etxeratze agindua dela eta. ©GUILLAUME FAUVEAU

«Lanean ari bazara, argiki izorratua zara»

Joana Ibargarai Leritza

Jean Castex Frantziako lehen ministroak ostegunean iragarri bezala, Ipar Euskal Herrian etxeratze agindua 18:00etatik 06:00ak artekoa da orain, eta atzo izan zen neurria aplikatu beharreko lehen eguna.

Urkulluk dio «onartezina» dela txerto gutxiago jaso izana

Berria

Indurainek esan du Nafarroak «erreserba estrategikoa» duela datorren astean txertaketarekin segitu ahal izateko

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna