Euskara biziberritzeko ikergunea

Maddi Etxeberria Bilbao eta Imanol Larrea Mendizabal - Soziolinguistika Klusterraren lehendakaria eta zuzendaria

2020ko maiatzak 22

Duela 16 urte Soziolinguistika Klusterra sortu zuen euskararen alde konprometitutako pertsona eta erakunde talde batek. Euskararen soziolinguistika lantzeko bat egin zuten, askotariko ikuspegien artean. Norbanako gisa, hamaika euskaltzale, ikerlari eta intelektualek sustatu zuten Klusterraren sorrera. Eragileei dagokienez, euskararen aldeko mugimendu sozialeko partaide ezagunak, lan mundua euskalduntzen dihardutenak, hezkuntzaren eremukoak, unibertsitate esparrukoak, aisialdia jorratzen dutenak, helduen euskalduntze alfabetatzekoak, udal batzuk...

Soziolinguistika Klusterra bezalako erakunde bat beharrezkoa ikusi zuten orduan, arrazoi bat baino gehiagogatik. Euskara, gutxiagotutako hizkuntza den heinean, biziberritzeko ezagutza soziolinguistiko zorrotza eta fidagarria ezinbestekotzat jotzen zelako, lehendabizi. Gainera, sarritan bulkada pertsonalez eta konpromiso militantearen bidez, sortzen zen ezagutza zientifiko soziolinguistikoa bateratzeko eta interesa izan zezakeen ororen esku jartzeko tresnak eta zirkuituak eratzeko beharra ikusten zen. Euskararen hiztun komunitate osoaren gaineko ikuspegian gabezia handia zegoen. Euskal Herriko unibertsitateetan soziolinguistika lantzen zuten ikerlariak eta lanak urriak ziren eta sakabanatuta zeuden. Ez zegoen berariazko titulu edo egitura akademikorik, ez behintzat martxan zegoen eraldaketa soziolinguistikoak eskatuko lukeenaren parekorik. Hori gutxi balitz, eremu sozialetik, profesionaletatik eta publikoetatik euskararen biziberritzean esku hartzen ari ziren ehunka aktibista eta teknikarik oinarri zientifiko sendoen gainean jardutearen garrantziari erantzun nahi zitzaion; eremu teorikoaren eta aplikatuaren artean zubiak eraikiz.

Sortu zenetik, aipatutako behar eta gabeziei erantzuteko lanean dihardu Soziolinguistika Klusterrak. Lehenik, ikerketa eginez. Egoera soziolinguistikoa ahalik eta hobekien ezagutzeko proiektuak gauzatzen ditugu. Euskal Herriko bazter guztietan eta gizarte-bizitzaren esparru guztietan hizkuntzaren egoera zein den ahalik eta xehetasun handienez ezagutzeko bokazioa dute proiektuok, azken urteotan euskal herritarren artean goraka doan hizkuntza aniztasuna ere kontuan hartuta, jakina. Gainera, euskararen erabilera, irakaskuntza, gizarte aktibazioa, hizkuntz ohituren aldaketa prozesuak eta bestelako esku hartzeak hobetzeko proiektuak ere garatzen ditugu.

Bigarrenik, soziolinguistika ezagutza kudeatzen dugu. Aldizkari, albistari, jardunaldi, ikastaro, hitzaldi eta argitalpenak baliatzen ditugu, besteak beste, behar duen oro soziolinguistika ezagutzaz hornitzeko. Garrantzi berezia ematen diogu teoria eta ikerketatik arlo aplikatuko esperientziara eta alderantzizko norabidean ezagutza jarioa bermatzeari. Nazioartean ere ari gara; batetik, Euskal Herrian sortzen dena partekatuz; eta bestetik, beste lurraldeetako talde eta pertsonen ezagutza gurera ekarriaz.

Euskararen biziberritzearen zerbitzura dihardu Klusterrak, baina ez du hizkuntza politikarik edo hizkuntza plangintzarik ere diseinatzen. Xede hori duten erakunde eta eragileen esku baliabideak jartzen ditu. Hamaika erronkari erantzun beharra dakar horrek, erronka hazkorrak eta aldakorrak, baliabide mugatuekin. Abiada bizian aldatzen ari den jendartean bizi gara; COVID-19aren krisiak ikusarazi digun moduan, mundu mailako joera eta elkarrekintzek erabat baldintzatuta. Azken hamarkadatan, berebiziko aldaketak eragin dituzten zenbait fenomenok goitik behera zeharkatu gaituzte: indibidualizazioa, globalizazio kulturala, migrazioak, digitalizazioa... Joera eta aldaketa horiek eragina dute hizkuntzaren egoeran ere. Egoera eta baldintza soziolinguistiko ezezagunen aurrean ikerketa ahalegina indartzea funtsezkoa da.

Hain zuzen, azken hilabete hauetan hurrengo lau urteetarako lan-ildo estrategikoak definitzen dihardugu. Erronka ugari dago eta lehentasunez zeintzuei heldu behar zaien eztabaidatzen ari gara Soziolinguistika Klusterreko langile, bazkide, kolaboratzaile, babesle eta urteetan zehar eraiki dugun sare zabaleko kideak. Eztabaidagarria izan daiteke lehentasunak puntu batean edo bestean jartzea. Hala ere, Klusterraren konpromisoa ez dago zalantzan, sortu zeneko berbera da: euskara biziberritzeko ikergunea gara. Metodo zientifikoak erabiliz lan egiten dugu, elkarlan sareak josiz eta baliatuz, gizartearekin konpromiso betean.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Donostiari 1813an su eman ziotela oroitzeko Dora Salazarrek egindako eskultura, maskara jantzita ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan.

PCR proba bat, Indian. Bigarren herrialde kaltetuena da hura. ©SANJEEV GUPTA / EFE

Milioi bat lagun baino gehiago hil ditu COVID-19ak

Iosu Alberdi

AEBetan erregistratu dute kasu eta heriotza gehien. Euskal Herriak munduko heriotza tasa handienetako bat du: 77 heriotza 100.000 biztanleko.

Konfinamendua ezarri zuten Azkoienen. ©Idoia Zabaleta / Foku

Hegoaldeko kasuen erdiak baino gehiago, Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 603 positibo zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian; Nafarroan atzeman dituzte horietatik 318. Halaber, bi pertsona zendu dira birusaren ondorioz.

Maria Txibite, agerraldi batean. ©Jesus Diges / Efe

Txibitek esan du egoera «kontrolatuta» dagoela Nafarroan

Arantxa Iraola

Positibo «asko» izan arren konfinamendu orokorrik ezartzeko asmorik ez dutela adierazi du

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna