Noiz sortua: 2020-05-22 00:30:00

Euskara biziberritzeko ikergunea

Maddi Etxeberria Bilbao eta Imanol Larrea Mendizabal - Soziolinguistika Klusterraren lehendakaria eta zuzendaria

2020ko maiatzak 22

Duela 16 urte Soziolinguistika Klusterra sortu zuen euskararen alde konprometitutako pertsona eta erakunde talde batek. Euskararen soziolinguistika lantzeko bat egin zuten, askotariko ikuspegien artean. Norbanako gisa, hamaika euskaltzale, ikerlari eta intelektualek sustatu zuten Klusterraren sorrera. Eragileei dagokienez, euskararen aldeko mugimendu sozialeko partaide ezagunak, lan mundua euskalduntzen dihardutenak, hezkuntzaren eremukoak, unibertsitate esparrukoak, aisialdia jorratzen dutenak, helduen euskalduntze alfabetatzekoak, udal batzuk...

Soziolinguistika Klusterra bezalako erakunde bat beharrezkoa ikusi zuten orduan, arrazoi bat baino gehiagogatik. Euskara, gutxiagotutako hizkuntza den heinean, biziberritzeko ezagutza soziolinguistiko zorrotza eta fidagarria ezinbestekotzat jotzen zelako, lehendabizi. Gainera, sarritan bulkada pertsonalez eta konpromiso militantearen bidez, sortzen zen ezagutza zientifiko soziolinguistikoa bateratzeko eta interesa izan zezakeen ororen esku jartzeko tresnak eta zirkuituak eratzeko beharra ikusten zen. Euskararen hiztun komunitate osoaren gaineko ikuspegian gabezia handia zegoen. Euskal Herriko unibertsitateetan soziolinguistika lantzen zuten ikerlariak eta lanak urriak ziren eta sakabanatuta zeuden. Ez zegoen berariazko titulu edo egitura akademikorik, ez behintzat martxan zegoen eraldaketa soziolinguistikoak eskatuko lukeenaren parekorik. Hori gutxi balitz, eremu sozialetik, profesionaletatik eta publikoetatik euskararen biziberritzean esku hartzen ari ziren ehunka aktibista eta teknikarik oinarri zientifiko sendoen gainean jardutearen garrantziari erantzun nahi zitzaion; eremu teorikoaren eta aplikatuaren artean zubiak eraikiz.

Sortu zenetik, aipatutako behar eta gabeziei erantzuteko lanean dihardu Soziolinguistika Klusterrak. Lehenik, ikerketa eginez. Egoera soziolinguistikoa ahalik eta hobekien ezagutzeko proiektuak gauzatzen ditugu. Euskal Herriko bazter guztietan eta gizarte-bizitzaren esparru guztietan hizkuntzaren egoera zein den ahalik eta xehetasun handienez ezagutzeko bokazioa dute proiektuok, azken urteotan euskal herritarren artean goraka doan hizkuntza aniztasuna ere kontuan hartuta, jakina. Gainera, euskararen erabilera, irakaskuntza, gizarte aktibazioa, hizkuntz ohituren aldaketa prozesuak eta bestelako esku hartzeak hobetzeko proiektuak ere garatzen ditugu.

Bigarrenik, soziolinguistika ezagutza kudeatzen dugu. Aldizkari, albistari, jardunaldi, ikastaro, hitzaldi eta argitalpenak baliatzen ditugu, besteak beste, behar duen oro soziolinguistika ezagutzaz hornitzeko. Garrantzi berezia ematen diogu teoria eta ikerketatik arlo aplikatuko esperientziara eta alderantzizko norabidean ezagutza jarioa bermatzeari. Nazioartean ere ari gara; batetik, Euskal Herrian sortzen dena partekatuz; eta bestetik, beste lurraldeetako talde eta pertsonen ezagutza gurera ekarriaz.

Euskararen biziberritzearen zerbitzura dihardu Klusterrak, baina ez du hizkuntza politikarik edo hizkuntza plangintzarik ere diseinatzen. Xede hori duten erakunde eta eragileen esku baliabideak jartzen ditu. Hamaika erronkari erantzun beharra dakar horrek, erronka hazkorrak eta aldakorrak, baliabide mugatuekin. Abiada bizian aldatzen ari den jendartean bizi gara; COVID-19aren krisiak ikusarazi digun moduan, mundu mailako joera eta elkarrekintzek erabat baldintzatuta. Azken hamarkadatan, berebiziko aldaketak eragin dituzten zenbait fenomenok goitik behera zeharkatu gaituzte: indibidualizazioa, globalizazio kulturala, migrazioak, digitalizazioa... Joera eta aldaketa horiek eragina dute hizkuntzaren egoeran ere. Egoera eta baldintza soziolinguistiko ezezagunen aurrean ikerketa ahalegina indartzea funtsezkoa da.

Hain zuzen, azken hilabete hauetan hurrengo lau urteetarako lan-ildo estrategikoak definitzen dihardugu. Erronka ugari dago eta lehentasunez zeintzuei heldu behar zaien eztabaidatzen ari gara Soziolinguistika Klusterreko langile, bazkide, kolaboratzaile, babesle eta urteetan zehar eraiki dugun sare zabaleko kideak. Eztabaidagarria izan daiteke lehentasunak puntu batean edo bestean jartzea. Hala ere, Klusterraren konpromisoa ez dago zalantzan, sortu zeneko berbera da: euskara biziberritzeko ikergunea gara. Metodo zientifikoak erabiliz lan egiten dugu, elkarlan sareak josiz eta baliatuz, gizartearekin konpromiso betean.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 29an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan lau pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 22 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bi gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.107 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.056 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Lanbide arduratuko da errenta berria banatzeaz. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Iritsi da bizitzeko gutxieneko diru sarrera, muturreko pobrezia murrizteko

Irune Lasa

Espainiako Gobernuak diru saria onartu du, eta ekainean bertan hasiko da ordaintzen. Hegoaldean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak kudeatuko dute

Haur bat, jolas parke baten ondoan, Zarautzen. / ©Gorka Rubio, Foku

Espainiako Gobernuak eguneko udalekuak baimenduko ditu hirugarren fasean

Jon Ordoñez Garmendia

70 urtetik gorakoentzako ordutegiak desagertu egingo dira. Gehienez hogei pertsona elkartu ahal izango dira, baina ezingo da probintziatik atera oraindik.

Donostiako Zurriola hondartza, atzo. ©Gorka Rubio / FOKU.

Murgak dio ezin direla errepikatu hondartzetan ikusi diren irudiak

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Jendea ez pilatzeko eta hondartzak modu «dinamikoan» erabiltzeko eskatu du Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Era berean, galdegin du aisialdirako bada ez erabiltzea garraio publikoa «jende asko dagoenean».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna