Albistea entzun

IRLEN SAREA

Zibernetika berri bat

Gorka Julio -

2021eko urtarrilak 23

Zibernetika obsesio bat izan zen Internet eta informazio teknologiek ireki zitzaketen aukera berriak zabaltzen hasi zirenean. «Zibernetika, sistema konplexuen azterketan, informazioaren eta komunikazioaren teorien eztabaidan, hartzailea eta igorlearen artean joan-etorriko bidea dagoela aitortu zuen teoria da» (Wikipedia).

Allenderen garaian, Cybersyn proiektua jarri zuten martxan. Proiektu horrek ia denbora errealean jasotzen zuen estatuaren kontroleko fabriken informazioa, datu zentro batean jaso eta aztertu ondotik, erabaki ekonomikoak hobeto hartzeko erabiltzeko. Internet baino lehen, zibernetika neurri aplikatu horiek posible zirela frogatu zuen proiektuak, 1973an kolpe militarrak zapuztu zuen arte. Jendarte gero eta konplexuagoan gauden arren, teknologien bidez sortzen ditugun datu andanak inoiz baino kontrolagarri egiten gaitu. Horregatik, jendartearen kontrol zibernetikoak inoiz baino aukera gehiago dituela esan daiteke. Txina aipatzen da maiz, baina estatu eta ia estatu izaera lortzen ari diren enpresa erraldoiak ere joko horretan sartuta daude.

Bitartean, eskala txikian eta zibernetika horri, eguneroko kudeaketan, konplexutasuna kudeatzeko trikimailu sorta artisauekin gabiltza denok. Teknologia bitarteko edo ez, gure eskuetatik ihes egiten duen orainaldia zeharkatzen dugu: etorkizun hobearen promesari eutsiz batzuk, etorkizunik izango ote dugun pentsatuz gehiagok. Polita izan zen Tabakalerak Pobreen zibernetika erakusketan azaleratu zituen estrategia bildumak. Tutorialak, ariketak, partiturak, rol jokoak, erakusketak gizartearen erregulazioa eta kontroletik aldentzeko tresnak, jarrerak eta jarduerak jasotzen zituen.

Zibernetikaren beste definizio bat «animaliaren eta makinaren arteko komunikazio eta kontrolaren zientzia» da. Euskal Herrian bizi diren pertsonen laurdenetik gora bakarrik sentitzen da. Horietako gehienek etxea dute, eskuratzea zaila bada ere. Etxeak, teknologia bezala ulertuta, ez du arazoa konpontzen. Horren ordez, habitatak sortzea dagokigula uste dut. Komunitatearen parte zarela sentitzen duzun, ekarpenak egiten dituzula eta bertan trebetasunak eta ezagutzak garatu ditzakezula posible egiten duten espazioak eraikitzea. Hor zibernetika berri bat edo nahi bada anti-zibernetika bat.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Isabelle Dupont Baionako txokolatearen bisita gidaria, atzo, txokolate harria nola erabiltzen zen azaltzen. ©GUILLAUME FAUVEAU

Txokolateak bahitu zuen hiria

Ainize Madariaga

Bisita gidatu batek Baionan barrena txokolateari esker urtzeko parada ematen du, bederatzi txokolategiek josten baitute hiria. Lau mendeko historiak eraiki dion fama ona elikatzen dute.
 ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Betirako gelditu zitzaidan 'Hambre' etxeko umetako kultura»

Zihara Jainaga Larrinaga

Abade izatea zen Zelaietaren patua, baina uste baino azkarrago utzi zuen. Ostean, 'Anaitasuna'-ko zuzendari, Verdesko langile eta Lauro ikastolako irakasle izan zen, besteak beste. Gabriel Arestiren lagun hurko izanak itzalean ezagun egin zuen.
Pele, 1.301 gol sartu eta hiru Munduko Kopa irabazi zituen futbolaria. Ez du inork historian halakorik errepikatu. ©NETFLIX

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna