Albistea entzun

Martxoak 8: greba feminista

Kaleak berriz «bizitzera»

Euskal Herriko emakumeak grebara deituta daude, «esparru guztietan» bizi dituzten diskriminazio eta indarkeria egoerak salatzeko. Alderdi, sindikatu eta gizarte eragileen babesa du deialdiak
Milaka emakume batu ziren iaz Bibon eginiko manifestazioan.
Milaka emakume batu ziren iaz Bibon eginiko manifestazioan. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2019ko martxoak 8

Kaleak berenak egin nahi dituzte, hartu eta bizitzeko, beldurrik gabe. Hala adierazi dute Euskal Herriko mugimendu feministako kideek. Iazko greba deialdiak izan zuen arrakastari segida eman nahi diote. «Gizartearen erdiari» dei egin diote gaur lantoki eta ikasgeletan greba egitera, zaintza lanak albo batera uztera, eta manifestazioetan parte hartzera. Eskualde guztietan antolatu dituzte mobilizazioak; eguneroko «normaltasuna apurtu», eta «herriak geldiarazi» nahi dituzte.

Greba irudikatzeko, proposatu dute besoko moreak eta txapak janztea, mantalak balkoietan eskegitzea eta kontsumo greba egitea. «Egungo zapalkuntza sistema basatia ezin dugu termino bakar batekin definitu», azpimarratu dute Martxoaren 8ari begira kaleratu duten adierazpenean. Hori agertzeko, «planto» egingo diote «kapitalismoari, patriarkatuari, heteroarauari, kolonialismoari eta kapazitismoari».

Mobilizazioaren xedea da salatzea emakumeek «bizitzako esparru guztietan» sufritzen dituzten diskriminazio eta indarkeria egoerak. Leloa: Greba feminista, bizitza erdigunean kokatzeko. Aurten, zaintza lanei eman diete zentralitatea: lan horien balioa ikusgai egin nahi dute, eta salatu zapalkuntza modu guztiak gurutzatzen direla lan horietan. Alor horretako ardurak beren gain hartzeko eskatuko diete gizonei eta, bereziki, erakunde publikoei: azken horiei aurrekontuen bidez finantzatzeko neurri «ausartagoak»eskatu dizkiete, eta zaintza jartzeko politika publikoen zehar lerro gisa.

Zaintzaz gain, mobilizazioak beste lau ardatz izango ditu: enplegu eta kontsumo greba ere izango da, baita pentsiodun eta ikasleena ere. Mugimendu feministak 28 eskaera zehatz jaso ditu agiri batean, lanarekin loturiko aldarrikapenekin, genero indarkeriarekin eta justiziarekin, sexu aniztasunarekin... Horien bidez, deitzaileek «gizarte itun berria» proposatu nahi dute, zeinak helburu izan behar duen «herritartasun eredu inklusibo bat».

Sarea ehuntzen

Aurten, mobilizazioak prestatzeko, mugimendu feministak deszentralizazioa lehenetsi du, «tokiko errealitateei hobeto erantzuteko». 50 herritan baino gehiagotan osatu dituzte batzarrak. Sare hori bihartik aurrera «ehuntzen jarraitzeko» deia egin dute. Aliantzak ere osatu dituzte, besteak beste, honako mugimendu hauekin: pentsiodunekin, etxeko langileekin, emakume baserritarrekin, migratzaileekin, ikasle eta gazteekin, aniztasun funtzionala duten emakumeekin, presoekin eta gehiengo sindikalarekin.

Hain justu, grebara mugimendu feministak deitu arren, sindikatuek erregistratu dute deialdia. Berritasun bat izango du aurtengoak: egun osokoa deitzearen alde egin du gehiengo sindikalak —iaz, gehienek txandako bi edo lau orduko lanuzteak egitera deitu zuten—. CCOOk eta UGTk, dena den, txandako bi orduko grebari eutsiko diote aurten, baina sektore feminizatuetan «aukera» eman dute ordu kopuru hori handitzeko.

Saiorik ez legebiltzarrean

Alderdiek ere indartu dute konpromisoa. Iaz, EH Bilduko, Elkarrekin Podemoseko eta PSE eta PSNko emakumeek egin zuten greba; aurten, EAJko zuzendaritzak «askatasuna» eman die alderdikoei bat egiteko ala ez —iaz, kargu publikoak zituztenek ezin zuten—. PPkoek eta UPNkoek, iaz bezala, ez dute egingo lanuzterik.

Horiek horrela, historian aurreneko aldiz Eusko Legebiltzarrak eten egingo du jarduna greba batengatik. Kontrol saiora daude deituta gaurko, baina ez da gutxieneko parlamentari kopurua egongo. EAJ, EH Bildu, Elkarrekin Podemos eta PSE-EEko emakumeez gain, hiru gizon ez dira egongo: EAJko Joseba Egibarrek lana eta familia bateratzeko arazoak argudiatu ditu, Kerman Orbegozo jeltzalea aitatasun baimen batekin dago, eta EH Bilduko Pello Urizar bidaian dago.

Emakundek eta EAEko Arartekoak, berriz, adierazpenak egin dituzte grebarekin bat eginez. «Feminismoaren kontrako gorrotozko jarreren ugaritzea» salatu du Manu Lezertua arartekoak. Mobilizazioek arlo ugaritan izango dute eragina, eta Eusko Jaurlaritzak gutxieneko zerbitzuak ezarri ditu, besteak beste, osasun sisteman, garraioetan eta hezkuntzan.

Sektore ugaritan nabaritu dira geldialdiak. Emakumeen goi mailako kirol taldeetan, adibidez: besteak beste, Bera Bera, Athletic eta Realekoak jokalariak ez dira entrenatzera joango.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Frantziako Polizia Angelun (Lapurdi), artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola / Foku

Donibane Lohizunen 24 urteko gazte bat hil da auto istripuan

Berria

23 eta 25 urteko beste bi lagun egoera larrian ospitaleratu behar izan dituzte. 

Hendaiako atxikitze zentroa. / ©Bob Edme

Atxikitzeetako gehiegikeriak salatu dituzte

Iñaki Etxeleku, Ipar Euskal Herriko Hitza

CIMADE elkarteak Hendaiako atxikitze zentroko gehiegikeriak deitoratu ditu. Muturreko egoera gehiago direla dio.

Vicente Atxa, / ©Aritz Loiola, Foku

«Ekarpen berezi bat egin dugu euskal unibertsitate sisteman»

Jone Markuleta Etxegoien, Gipuzkoako Hitza

25 urte bete ditu aurten Mondragon Unibertsitateak. Sistema dualean «aitzindariak» izatea, enpresekin harremana izatea eta arlo berriak sortu izana nabarmendu ditu Atxa errektoreak.

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Egunkarietako zuzendariak Pablo Gonzalezen eskubideen alde

Berria

Berria, Correo, Deia, Diario Vasco, Diario Noticias de Alava, Diario Noticias de Gipuzkoa, Diario Noticias de Navarra eta Gara egunkarietako zuzendarien agiri bateratua

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...