Albistea entzun

Euskalgintzatik «aparte» daudenekin ere adostasunak landu nahi ditu Kontseiluak

Eskisabelek aurreratu du «protokolo bateratu bat» prestatzen ari direla epaitegiek hizkuntza eskubideen aurka emandako ebazpenei aurre egiteko
Paul Bilbao eta Idurre Eskisabel, atzo, Bilbon, iazko balantzearen eta aurtengo aurreikuspenen berri ematen.
Paul Bilbao eta Idurre Eskisabel, atzo, Bilbon, iazko balantzearen eta aurtengo aurreikuspenen berri ematen. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maite Asensio Lozano - Julen Aperribai -

2023ko urtarrilak 25 - Bilbo

Gero eta eragile sozial eta norbanako gehiago euskararen biziberritze prozesuarekin engaia daitezen ahaleginduko da Euskalgintzaren Kontseilua aurten, Idurre Eskisabel idazkari nagusiak aurreratu duenez. Iragan urtearen errepasoa egin zuen atzo Bilbon, eta hasi berri den honetan langai izango dituenak aurkeztu. Batuz Aldatu adostasun soziala zabaltzea izango da ildo nagusietako bat, eta, bide horretan, «esanez eta entzunez» jardun nahi dute, «ulertzera emateko hizkuntzen auziak baduela bizikidetza eta kohesio soziala indartzetik, eta ondorioz, justizia sozialean eta demokratizazioan sakontzetik».

Kontseiluak lehentasuntzat jo du «beren burua euskalgintzatik eta euskaratik aparte xamar ikusten duten eragile eta norbanakoekin» lan egitea, haiekin kontsentsuak bilatzea eta jostea. «Adostasun horien oinarria izan behar da onartzea euskara biziberritzeaz ari garenean ez garela ari abstraktuan hizkuntza baten iraupenaz, baizik eta milaka euskal herritarren oinarrizko eskubideez», adierazi du Eskisabelek.

Eskubideak bermatzeko, baina, hizkuntza politikan «jauzi bat» egin behar dela berretsi du. Are gehiago, egungo dinamika globalei erreparatuta: «Mundu osoan gertatzen ari diren aldaketa ekonomiko, sozial, politiko eta kulturalak gero eta azkarrago doaz, eta aldaketa horiek eragiten dute guk norbanako eta kolektibitate gisa hizkuntzekin ditugun harremanetan. Diglosia jada ez da bakarrik frantsesarekin edo gaztelaniarekin, baizik eta ingelesarekin ere bai».

Hori dela eta, Eskisabelek uste du orain arteko hizkuntza politikak ez direla aski: «Europako estatu hizkuntzak inbertsio handiak egiten ari dira, hain zuzen, ingelesaren hegemoniari aurre egiteko; batez ere, ikus-entzunezkoetan eta entretenimenduan hizkuntzaren kapital sinbolikoa handitzeko. Testuinguru horretan, gurea bezalako hizkuntza gutxitu batek zailtasun handiagoak ditu, eta, beraz, baliabide handiagoak ere behar ditu. Euskarak jauzi bat behar du, XXII. mendera bizirik eta noranahiko eraman nahi badugu behintzat».

Bigarren lan lerroa «euskararen kontrako oldarraldi judizialari aurre egitea» izango da. Hizkuntza eskakizunen kontra Irunen (Gipuzkoa), Laudion (Araba) eta Barakaldon (Bizkaia) izan diren ebazpen judizialekin kezkatuta agertu da Eskisabel: «Epai bakoitzak baditu bere berezitasunak, baina lerro komun bat dago: auzitan jartzea euskara normalizatzeko eta biziberritzeko araugintza eta adostasuna».

Arlo horretan «eragiteko formuletan pentsatu» nahi du Kontseiluak, eta Eskisabelek aurreratu du protokolo bat prestatzen ari direla halako «erasoei» aurre egiteko: «Ahalik eta adostasun eta bateratasun zabalenaz landu nahi dugu». Emakumeen Mundu Martxak hilketa matxisten aurka mobilizatzeko darabilen protokoloa dute eredu: «Eskubide urraketen harira haserrea adieraztea ona da batzuetan; zerbaiten abiaburu izan daiteke. Feminismoak irakatsi digu ahalduntzeko balio duela, elkartzeko, beste zerbait proposatzeko».

Hezkuntza auziak

Martxan diren egitasmoetan aurrerapausoak ematen ere saiatuko da Kontseilua. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, Hezkuntza Legean eta administrazioan euskararen erabilera arautzeko dekretuan: «Gai izan gara beste auzi batzuetan liskar handiak dituzten eragileak proposamen jakin baten inguruan biltzeko», gogoratu du Paul Bilbao idazkari nagusi ohiak. Nafarroan, ofizialtasunaren aldarrikapena «ardatzean jartzen» ahaleginduko da, eta PAI ingelesezko ereduaren ondorioz «euskal hiztunek jasaten duten bazterkeria eteten». Hezkuntzari lotutako auziak izango dira Ipar Euskal Herrian ere: azterketak euskaraz egin ahal izatea eta murgiltze eredua «zabaltzeko trabei» aurre egitea.

Gainera, Bilbaok nabarmendu du iazkoa «plazak hartzeko urtea» ere izan zela: «Herritarrak kalera atera dira bidegabekeriak salatzeko; 11 egunez Euskal Herria korrika ibili zen; eta milaka ahobizi eta belarriprest izan dira beste behin. Pandemia joan da, eta berriro aurkitu dugu herri gogo bizia».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Hiru lagun Lezetxikin, urtarrilaren 28an, AHTaren tunela atzean dutela. ©Besaide mendi elkartea

AHTaren tunel bat Lezetxiki barruan egin dutela salatu dute

Paulo Ostolaza

Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak topatu diren lekua da Arrasaten (Gipuzkoa) dagoen kobazulo hori. Arrasate inguruko espeleologia zaleen talde batek egin du salaketa.

Maite Peña Gipuzkoako Gizarte Politikako diputatua, artxiboko irudi batean. ©BERRIA

Nazioartean bilatzen ari dira Donostian «lapurturiko» umea

Berria

Foru Aldundiaren tutoretzan ordu batzuk zeramatzanean eraman zuten haurra. Ama biologikoak eraman zuela uste dute

Eraso homofobo bat salatzeko elkarretaratzea, artxiboko irudi batean. ©Marisol Ramirez / Foku

Eraso homofobo bat salatu dute Barakaldon

Berria

Barakaldoko Udalak jakinarazi du asteburuan izan zela erasoa. Elkarretaratze bat egingo dute bihar.

Bidaiari batzuk, Donostiako autobus geltokian. ©GOTZON ARANBURU

Ibilbide luzeko autobusak doakoak dira jada Hego Euskal Herrian ohiko bidaiarientzat

Jone Arruabarrena

Bidaiariek fidantza bat ordaindu beharko dute, eta gutxieneko bidaia kopuru bat egiten dutenean itzuliko zaie dirua

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.