Noiz sortua: 2019-09-20 00:30:00

Euskararen arloan ez du aldaketarik kontsumo legearen egitasmo berriak

Jaurlaritzak kontsumitzaileen estatutu berria egin nahi du, oraingoa 2006koa delako. Hizkuntz eskubideen arloan legea bere horretan utzi dute, saltoki pribatuetan ezin delako hizkuntzarik «inposatu»
Kartelak, erdara hutsez, saltoki handi batean, Gasteizen.
Kartelak, erdara hutsez, saltoki handi batean, Gasteizen. JUANAN RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Gotzon Hermosilla -

2019ko irailak 20
Eusko Jaurlaritzaren Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak kontsumitzaileen estatutu berria egin nahi du; egun indarrean dagoena duela hamabost urte baino gehiago onartu zuten, eta sailean uste dute geroztik gauzak asko aldatu direla, eta lege berria beharrezkoa dela. Baina sailak prestatu duen aurreproiektuan ez dago berritasunik kontsumitzaileen hizkuntz eskubideen inguruan, eta orain arteko legerian dagoena jaso besterik ez du egiten.

Oraingo lege esparruan, administrazio publikoa behartuta dago Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan herritarrei aukeratzen duten hizkuntza ofizialean zerbitzua ematera, Euskararen Legeak ezartzen duenez. Hori jasota geratzen da aurreproiektuan. Arlo pribatuan, berriz, enpresek ez dute herritarren hizkuntz eskubideak errespetatzeko beharrizanik, «doktrina konstituzionalak ezartzen duelako ezin dela hizkuntzarik inposatu», sailaren aholkulari juridiko Asunta de la Herranek azaldu duenez.

Hortaz, arlo pribatuan, kontsumitzaileen hizkuntz eskubideen babesa «sustapenaren eta diru laguntzen bidetik» gauzatzen da, eta beharrizan batzuk ezartzen dira zenbait kasu berezitan, saltoki handietan edo zerbitzu publikoa eskaintzen duten zenbait enpresatan, esaterako. Dena dela, De la Herranek gogorarazi du 2012an legean egindako aldaketen ondorioz, hizkuntz eskubideen arloa «zigor esparrutik kanpo» dagoela kontsumoari dagokionez eta, hortaz, hizkuntz eskubideak errespetatzen ez dituzten enpresa pribatuetan ez dela zigorrik aurreikusten.

Lege egitasmoaren aurkezpena erdara hutsez egin zuten atzo. Han esan zutenez, «kontsumo ohituretan izandako aldaketei» erantzun nahi diete, Sonia Perez Ezkerra sailburuaren arabera, eta «egoera txarragoan, mendekotasunean, babesik gabe edo diskriminatuta dauden kolektiboak» aintzat hartu nahi ditu bereziki.

Aurreproiektuak aldaketak izan ditzake, orain Eusko Legebiltzarreko gainerako taldeekin eta sektoreko eragileekin hitz egin eta ekarpenak jaso behar dituztelako. Sailak espero du legea 2020ko erdialdera onartu ahal izatea.

2012ko aldaketa

Kontsumitzaileen estatutuaren eta hizkuntz eskubideen gaia polemika iturri izan zen 2011ko amaieran eta 2012ko hasieran. Orduan, PSE-EEren eskuetan zegoen Jaurlaritza, eta Patxi Lopez zen lehendakaria. Kontsumitzaileen estatutuan agertzen ziren saltoki handiek bete beharreko hizkuntz eskakizunak, bai eta eskakizun horiek ez betetzekotan isunak jartzeko aukera ere. Baina PSE-EEk, PPren eta UPDren babesarekin, legea aldatu zuen, hizkuntz eskubideen urraketek zigorrik izan ez zezaten.

Garai hartan, PSE-EEk esan zuen aldaketa horrekin Juan Jose Ibarretxeren gobernuaren garaian galdutako «oinarrizko adostasuna» berreskuratu egin zutela. PPk eta UPDk, berriz, urrunago joan nahi zuten, eta zigorren arloa ez ezik, betekizunena ere bertan behera utzi nahi izan zuten; horregatik, «ausardia falta» leporatu zioten orduan PSE-EEri.

Baina euskalgintzan ezinegon handia sortu zuen neurriak, eta Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak euskaldunen «babesgabetasuna» salatu zuen. Aldaketarik ezean, badirudi oraingo aurreproiektuak ez duela egoera hori konponduko.

Albiste gehiago

Martxoaren 31n eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 8.647 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 441 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 1.775 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Lantegiak itxita, Oñatin. ©Jagoba Manterola / Foku

Euskal presoak kontuan hartzeko eskatu dio Etxegaraik Parisi

Berria

«Esan dute birusak ez duela bereizten klaseen artean, eta hori gezur handia da», adierazi du LAB sindikatuko idazkari nagusi Garbiñe Aranburuk. Iñaki Garcinuño Cebek Bizkaiko enpresaburuen elkarteko presidenteak eskatu du EAEaren «berezitasunera» moldatzeko lan jarduera bertan behera uzteko erabakia: «Denontzako kafeak ez du balio».

Langile bat lanean, Basauriko Sidenorren, artxiboko irudi batean ©Luis Jauregialtzo (Foku)

Irekitzeko aukera eman die Madrilek enpresa batzuei

Jokin Sagarzazu - Irune Lasa

Espainiako Gobernuak salbuespen batzuk sartu ditu funtsezkotzat jotzen ez diren jardueren funtzionamenduan, bereziki inportazio eta esportazio jardueretan aritzen diren enpresentzako —haien jarduera edozein dela ere—, eta itxieraren ondorioz, merkatua galtzeko arriskuan dauden kasuetan.

Bilboko kale bat hutsik, konfinamendu egun batean ©marisol ramirez / foku

Euskal Herrian 441 pertsona hil dira koronabirusak jota, eta 8.647 daude gaixo

Irati Urdalleta Lete

Atzotik beste 39 pertsona hil dira, eta 422 gaixotu. Nekane Murga Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak esan du «joera aldaketa bat» ikusten dela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Gotzon Hermosilla

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna