Albistea entzun

Euskararen arloan ez du aldaketarik kontsumo legearen egitasmo berriak

Jaurlaritzak kontsumitzaileen estatutu berria egin nahi du, oraingoa 2006koa delako. Hizkuntz eskubideen arloan legea bere horretan utzi dute, saltoki pribatuetan ezin delako hizkuntzarik «inposatu»
Kartelak, erdara hutsez, saltoki handi batean, Gasteizen.
Kartelak, erdara hutsez, saltoki handi batean, Gasteizen. JUANAN RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Gotzon Hermosilla -

2019ko irailak 20 - Bilbo

Eusko Jaurlaritzaren Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak kontsumitzaileen estatutu berria egin nahi du; egun indarrean dagoena duela hamabost urte baino gehiago onartu zuten, eta sailean uste dute geroztik gauzak asko aldatu direla, eta lege berria beharrezkoa dela. Baina sailak prestatu duen aurreproiektuan ez dago berritasunik kontsumitzaileen hizkuntz eskubideen inguruan, eta orain arteko legerian dagoena jaso besterik ez du egiten.

Oraingo lege esparruan, administrazio publikoa behartuta dago Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan herritarrei aukeratzen duten hizkuntza ofizialean zerbitzua ematera, Euskararen Legeak ezartzen duenez. Hori jasota geratzen da aurreproiektuan. Arlo pribatuan, berriz, enpresek ez dute herritarren hizkuntz eskubideak errespetatzeko beharrizanik, «doktrina konstituzionalak ezartzen duelako ezin dela hizkuntzarik inposatu», sailaren aholkulari juridiko Asunta de la Herranek azaldu duenez.

Hortaz, arlo pribatuan, kontsumitzaileen hizkuntz eskubideen babesa «sustapenaren eta diru laguntzen bidetik» gauzatzen da, eta beharrizan batzuk ezartzen dira zenbait kasu berezitan, saltoki handietan edo zerbitzu publikoa eskaintzen duten zenbait enpresatan, esaterako. Dena dela, De la Herranek gogorarazi du 2012an legean egindako aldaketen ondorioz, hizkuntz eskubideen arloa «zigor esparrutik kanpo» dagoela kontsumoari dagokionez eta, hortaz, hizkuntz eskubideak errespetatzen ez dituzten enpresa pribatuetan ez dela zigorrik aurreikusten.

Lege egitasmoaren aurkezpena erdara hutsez egin zuten atzo. Han esan zutenez, «kontsumo ohituretan izandako aldaketei» erantzun nahi diete, Sonia Perez Ezkerra sailburuaren arabera, eta «egoera txarragoan, mendekotasunean, babesik gabe edo diskriminatuta dauden kolektiboak» aintzat hartu nahi ditu bereziki.

Aurreproiektuak aldaketak izan ditzake, orain Eusko Legebiltzarreko gainerako taldeekin eta sektoreko eragileekin hitz egin eta ekarpenak jaso behar dituztelako. Sailak espero du legea 2020ko erdialdera onartu ahal izatea.

2012ko aldaketa

Kontsumitzaileen estatutuaren eta hizkuntz eskubideen gaia polemika iturri izan zen 2011ko amaieran eta 2012ko hasieran. Orduan, PSE-EEren eskuetan zegoen Jaurlaritza, eta Patxi Lopez zen lehendakaria. Kontsumitzaileen estatutuan agertzen ziren saltoki handiek bete beharreko hizkuntz eskakizunak, bai eta eskakizun horiek ez betetzekotan isunak jartzeko aukera ere. Baina PSE-EEk, PPren eta UPDren babesarekin, legea aldatu zuen, hizkuntz eskubideen urraketek zigorrik izan ez zezaten.

Garai hartan, PSE-EEk esan zuen aldaketa horrekin Juan Jose Ibarretxeren gobernuaren garaian galdutako «oinarrizko adostasuna» berreskuratu egin zutela. PPk eta UPDk, berriz, urrunago joan nahi zuten, eta zigorren arloa ez ezik, betekizunena ere bertan behera utzi nahi izan zuten; horregatik, «ausardia falta» leporatu zioten orduan PSE-EEri.

Baina euskalgintzan ezinegon handia sortu zuen neurriak, eta Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak euskaldunen «babesgabetasuna» salatu zuen. Aldaketarik ezean, badirudi oraingo aurreproiektuak ez duela egoera hori konponduko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Martin Villa, iazko irailaren 3an Servini epailaren aurrean deklaratu ostean, auto barruan. ©JUANJO MARTIN / EFE

Martin Villa, Servinik auzipetua

Arantxa Iraola

Auto batean auzipetu du 1976ko Gasteizko hilketengatik eta German Rodriguezenarengatik

Suhiltzaileak lanean, Gasteizen, artxiboko irudi batean. ©Endika Portillo / Foku

Gizon bat hil da Donostian, taberna batean piztutako sute batean

Berria

Gros auzoko Gure Txoko tabernako sukaldean piztu da sua, goizeko 9:00ak aldera. Taberna itxita zegoen.

Kongresuko hitzaldietako bat, atzo, Hernanin. ©GORKA RUBIO / FOKU

Demokrazia Komunalaren Aldeko Nazioarteko Sarea aurkeztu dute

Jone Arruabarrena

«Kapitalaren logikarekin eta zapalkuntza modu guztiak» amaitzeko erez aritu dira, Hernanin

Nekane Lekuona. / ©Andoni Canellada, Foku

Minbiziaren ondorioak samurtu nahian umeei

Maria Ortega Zubiate - Gipuzkoako Hitza

Aspanogi elkarteak eskatu berri du protokolo bat ezar dezatela minbizia gainditu duten haurrei jarraipena egiteko. Gaixotasuna gainditu duten haurren %70ek jasaten dituzte ondorioak gerora.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Gotzon Hermosilla

Informazio osagarria

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna