Albistea entzun

Brasilgo Auzitegi Gorenak martxan jarri du indigenen lur eskubideen auzia

Gorenak asteazkenean emango du epaia. Indigenek lurralde historiko guztien aitortza eskatu dute. Bolsonarok legea aldatzearen aurka egin du
Indigenak asteazkeneko manifestazioan, Brasilgo Gobernuaren egoitzaren aurrean, Brasilian.
Indigenak asteazkeneko manifestazioan, Brasilgo Gobernuaren egoitzaren aurrean, Brasilian. JOEDSON ALVES / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Iztueta Olano -

2021eko abuztuak 28

Brasilgo Auzitegi Gorenak ostegunean hasi zuen Epealdiaren Legea izenez ezagutzen den legea aldatu edo bere horretan mantentzeko auzia. Indarrean dagoen araudiaren arabera, Brasilgo indigenek 1988 arte fisikoki okupatu zituzten lurren eskubidea dute soilik. Indigenek, baina, eskatu dute data zehatzik ez ezartzeko eta lurralde historiko guztien aitortza emateko. Gorenak datorren asteazkenean emango du ebazpenaren berri.

Brasilgo hegoaldeko xokleng komunitateak aurkeztu du salaketa. Tribuak gobernuari egotzi zion indigenen eskubideen interpretazio hertsia egitea, soilik 1988an okupatutako hiru eremuak aitortu baitzituen. Tribuak adierazi du 1988ko data ezartzeak mugatu egiten dituela lurrak urte hori baino lehen utzi zituzten indigenen eskubideak.

1950eko hamarkadatik aurrera, tribu andana beren eremuetatik kanporatu zituzten tabako etxaldeak eta meategiak eraikitzeko, baita zuhaitzak mozteko ere. Indigenek lur jabeei egotzi diete beren aurkako «ehiza» abiarazi izana. «Gure lurrak utzi genituen lur jabeek hil egin nahi gintuztelako. Prezio bat jarri ziguten. Jendea kontratatzen zuten gu hiltzeko, eta, ondoren, hildakoen belarriak eramateko eskatzen zuten, proba gisa», dio Xokleng tribuko buru Woie Pattek.

Hainbat gobernuz kanpoko erakundek ere legea baztertu edo aldatzeko eskatu diote Brasilgo Kongresuari. HRW Human Rights Watchek, besteak beste, adierazi du legeak indigenen eskubideak urratzen dituela, eta bere horretan mantentzea «atzerapauso handia» izango litzatekeela. Gainera, gehitu du komunitate indigenak «arrisku larrian» daudela Brasilgo presidente Jair Bolsonaroren gobernuak beren aurka hartutako neurriengatik.

Azken egunotan 170 etniatik gora elkartu dira Brasilgo Gobernuaren egoitzaren aurrean, indarrean dagoen legearen aurka manifestatzeko. Brasilgo 2010eko erroldaren arabera, 305 tributako 900.000 indigena inguru bizi dira herrialdean.

Xokleng tribuak aurkeztutako salaketaren harira, Bolsonarok herenegun adierazi zuen indigenei ezezkoa eman behar lieketela. Haren arabera, Gorenak tribuaren alde egin eta herrialdeko indigenei lurren jabegoa aitortzen badie, litekeena da «elikagai eskasia» zabaltzea eta ekonomiak okerrera egitea: «Gorenak ez luke araudian aldaketarik egin behar; bestela, arazo handiak izango ditugu merkatuan».

Halaber, Bolsonaroren lantaldea eta nekazaritzaren lobbya zain daude ea kongresuak beren lege proposamena onartzen duen. Duela hainbat aste aurkeztutako neurriaren helburua zera da, Amazonian nekazaritza proiektuak eta meategiak sustatzea. Horretarako, lurralde horietan bizi diren tribuak kanporatu beharko lituzkete. Bolsonaro agintean dagoenetik, nabarmen egin dute gora Amazoniako deforestazio proiektuek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Montanan atzeman zuten globoa. ©BERRIA

AEBek Txinaren bigarren globo bat atzeman dute Latinoamerikan

Julen Otaegi Leonet

Pentagonoak Montanan atzeman zuen atzo ustezko lehen globo espioia; gaurko ordu txikietan, beste bat, Latinoamerikan. Ez du zehaztu non. Antony Blinken AEBetako Estatu idazkariak Txinara egitekoa zen bidaia bertan behera utzi du.

 ©MARCO SANTOPADRE

«Itsasoan hiltzen direnak dira larrialdia, ez bizirik iristen direnak»

Marco Santopadre

Ekintzailearen esanetan, «bisa politika bidegabeen biktima» izaten jarraitzen dute oraindik ere joan-etorriak libre eta seguru egiteko eskubidea behar luketen milaka pertsonak.
Italiako Polizia hilik aurkitutako zortzi migratzaileen gorpuak daramatzan ontziaren zain. / ©Concetta Rizzo, EFE

Kostazainek 42 pertsona erreskatatu dituzte Lampedusatik gertu

Arantxa Elizegi Egilegor

Zortzi lagun hilik atera dituzte ontzitik. Erreskatatutako migratzaileen esanetan, hotzez hil ziren. Beste bi desagertutzat jo dituzte.

Montanako zeruan ikusi duten ustezko globo espioia. ©BERRIA

AEBek Txinako ustezko globo espioi bat atzeman dute beren aire eremuan

Berria

Txinak «ez espekulatzeko» eskatu du, baina gertakariak korapilatu egin dezake igandetik aurrera Antony Blinken AEBetako Estatu idazkaria Txinara egitekoa den bi eguneko bisita.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...