Albistea entzun

«Ustelkeria kasu larri baten» parte da Netanyahu, fiskalaren esanetan

Israelgo 'Walla' hedabideko zuzendari ohiak salatu du lehen ministroaren alde idazteko presioa jasan behar izan duela. Rivlin presidenteak ez du ikusten gobernu akordio bat lortzeko modurik
Netanyahuren aurkako protestak, Jerusalemgo epaitegien aurrean, atzo.
Netanyahuren aurkako protestak, Jerusalemgo epaitegien aurrean, atzo. ATEF SAFADI / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2021eko apirilak 6

Talde parlamentarioekin eginiko elkarrizketa sortaren ostean, Reuven Rivlin Israelgo presidenteak bihar eman beharko du izena hautagai aurkeztuko dela lehen ministro kargua eskuratzeko inbestidura saiora. Gauza, baina, ez dago batere argi. «Oraingoz, ez dut ikusten koalizio gobernu bat lortzeko modurik», adierazi du. Benjamin Netanyahu egungo lehen ministroa da faboritoa, baina, hark beste nonbait du burua. Haren alderdia herrialdeko presidentearekin bildu bitartean, epailearen aurrean zen atzo, «erregimenaren ustelkeria kasu larri bateko susmagarri nagusi» gisa, Liat Ben Ari fiskalaren esanetan.

4.000 auzia deritzona beste epaiketa fase batean sartu zen atzo, eta hasi dira deklaratzen lehen ministroaren ustezko legez kanpoko jardueren berri emango duten testiguak. Fiskaltzak iruzurraz, ustelkeriaz eta konfiantza hausteaz akusatu du hura. Zehazki, Bezeq telekomunikazio konpainiako akziodun nagusi Shaul Elovitchi mesede egin zioten neurriak hartu izanaz akusatu dute, haren jabegoko Walla hedabide digitalean lehen ministroaren aldeko informazioa argitaratzearen truke. Netanyahurekin batera, Elovitch eta haren emaztea ere akusatuen aulkian eseri dira.

Netanyahuren esanetan, haren aurkako «sorgin ehizaren» parte da auzia. Ben Ariren arabera, berriz, epaiketak argi utziko du lehen ministro kargua «bere desira pertsonalen» mesedetan erabili zuela Netanyahuk. Hala, fiskalak uste du bere posizioa baliatu zuela hedabideko langileei presio egiteko, haiek «modu ezberdin batean informatu zezaten».

Fiskalaren adierazpenen ostean iritsi da testiguen txanda, jada Netanyahu salatik kanpo zela. Ben Arik azaldutako presioen berri ematen lehena Walla hedabideko zuzendari exekutibo ohi Ilan Yeshua izan da: «Eskatu zidaten lehen ministroaren eta haren emaztearen, eta batzuetan haren semearen, inguruko artikulu positiboak idazteko».

Yeshuak azaldu du aurkari politikoen kontrako artikuluak idazteko agindua ere jaso zuela, besteak beste, ministro ohi eta Yamina koalizioko buru Naftali Benneten ingurukoak. Zuzendari ohia azalpenak ematen ari zela, hedabidearen jabeetako batek, Iris Elovitchek, moztu egin du haren adierazpena: «Zenbat gezur esan ditzakezu?».

Epaiketak gaur jarraituko du, eta astean hiru aldiz auzi saioak egitea espero dute, froga guztiak aurkeztu arte.

4.000 auzian egin dituzte lehen ministroaren aurkako akusaziorik larrienak, baina ez da haren aurka irekita dagoen prozesu bakarra; beste bi ikerketa ere martxan ditu herrialdeko fiskaltza nagusiak. Horietako batean, 2.000 auzian, iruzurraz eta konfiantza hausteaz akusatu dute lehen ministroa. Kasu hartan, Yedioth Ahronoth hedabideko editore Arnon Mozesekin eginiko akordioengatik. Ustez, hedabide hartan lehen ministroaren aldeko informazioa argitaratzearen truke, Israel Hayom lehiakideari lege zailtasunak jartzea adostu zuten. Iruzurraz akusatu dute 1.000 auzian ere. Hainbat mesederen truke, Netanyahuk eta haren emazteak legez kanpoko opariak jaso zituztela uste du fiskaltzak; 183.000 euro ingururen balioa lukete.

Horrez gain, lehen ministroaren inguru pertsonal eta politikoko kideak akusatuta daude beste auzi batean ere. Ustez, Israelek ThyssenKrupp enpresari erositako hiru urpekari eta sei ontziren kasuan, onura pertsonala bilatu zuten akusatuek, tartean, David Shimron Netanyahuren lehengusuak. Lehen ministroaren abokatua da hura, baita Alemaniako enpresaren ordezkaria ere Israelen.

Netanyahuren aholkulari ohi. Lehen ministroaren emaztearen aurkako karguak ezabatzearen truke, Israelgo fiskal nagusi kargua eskaini zioten Hila Gerstal epaileari, fiskaltzak salatu zuenez. Kasua, baina, duela bi urte itxi zuten, froga faltagatik.

Ez aurrera, ez atzera

Netanyahuren aurkako epaiketen zurrunbiloa, ordea, ez da Israelgo egoera politikoa astintzen duen auzi bakarra. Lau hauteskunde egin dituzte azken bi urteetan, eta beste batzuk irits daitezke datozen egunetan gobernu akordioarik lortu ezean. «Demokrazia leher eginda dago», adierazi zuen atzo Rivlin presidenteak.

Izan ere, ez Benjamin Netanyahuren eskuineko alderdien blokeak, ez oposizioko kideek osatuak, oraingoz ez dute lortu beharrezko 61 botoak eskuratzea. Herrialdeko hedabideen arabera, Netanyahuk 52 boto ditu bermatuak; besteak beste, Likuden, eta Xas eta Tora Judaismo Batua alderdi ultraortodoxoen babesa izango luke. Yesh Atid alderdiko buru Yair Lapidek, berriz, laboristen babesa izango luke. Azkenik, Naftali Bennetek ere hautagai gisa aurkeztu dio bere burua Rivlini. Hark, baina Yaminako zazpi diputatuen botoak besterik ez lituzke eskuratuko. Beraz, bi blokeetako baten alde jarriz gero, giltzarri bihurtuko liteke.

Knesseta gaur bilduko da 24. legealdiari hasiera emateko. Hamahiru alderdik dute ordezkaritza han, eta horietatik bik bakarrik dituzte hamar eserleku baino gehiago —120 dira, denera—: Likudek eta Yesh Atidek. Azken gobernua osatzeko beharrezkoa izan zen bost alderdiren arteko akordioa. Oraingoan, ordea, hark ere ez luke gehiengorik izango.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Helena Maleno, Caminando Fronteras taldeko bozeramailea, artxiboko argazki batean. ©ANGEL MEDINA G. / EFE

Marokoko Poliziak Espainiaratu egin du Helena Maleno ekintzailea

Arantxa Elizegi Egilegor

Caminando Fronteras taldeak salatu du inolako azalpenik eman gabe kanporatu dutela Maleno. Rabatekin elkarlanean aritzea egotzi diote Espainiako Poliziari
Guillermo Lassoren jarraitzaileak hauteskundeen bigarren itzulian lortutako garaipena ospatzen, igandean, Quiton. ©SANTIAGO FERNANDEZ / EFE

Eskuina correismoari gailendu zaio Ekuadorren, boto baliogabeez baliatuta

Julen Aperribai

Guillermo Lasso kontserbadorea izango da presidente, Andres Arauz UNESeko hautagaiari gailenduta. Baliogabe bozkatzeko deia egin zuen mugimendu indigenak, eta mesede egin dio horrek eskuineko hautagaiari
Natanz zentral nuklearra, artxiboko irudi batean. ©ABEDIN TAHERKENAREH / EFE

Iranek Israeli leporatu dio Natanz zentralari eraso egin izana

Iosu Alberdi

Teheranen programa nuklearreko gunerik garrantzitsuena da. Akordioaren aurkako «saiakera oro» gaitzetsi du EBk
Gazte bat Black Lives Matter mugimenduaren banderarekin, Minneapolis hirian. / ©Craig Lassig, EFE

Poliziak gazte afro-amerikar bat hil du tiroz Minnesotan

Arantxa Elizegi Egilegor

Errepideko kontrol batetik ihes egiten ahalegindu zela esan dute segurtasun indarrek. Protestak izan dira gauean tiroketa izan den tokian.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.