Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Manolita Chen-en zirkuaz

Arantzazu Fernandez Iglesias -

2022ko urtarrilak 13

'Manolita Chen: un cuento chino'

Dramaturgia eta Zuzendaritza: Jose Troncoso. Aktoreak: Pepa Zaragoza, Maria Jaimez, Nacho Vera, Chema Noci, Isa Belui, Luigi Belui. Eszenografia eta jantziak: Vanessa Actif. Musika: Mariano Marin. Koreografia: Luis Santamaria. Argiak: Ion Anibal. Lekua: Arriaga Antzerkia. Eguna: urtarrilak 8.

Pepa Zaragoza aktore aragoiarrak azken aurreko ikuskizunean XVII. mendeko La Baltasara aktorea haragitu zuen antzerkiaren historian emakumeen lana ikusarazteko helburuz. Oraingo honetan, xede bera duela, frankismo garaiko Manolita Chen artista eta enpresariaren rola era txalogarrian antzeztu digu troupe egoki batek lagunduta. Erreibindikazio gisa uler daitekeen lan honetan bi dira planteatzen zaizkigun hausnarketarako gaiak: memoriaren ahuldadea, batetik; eta entretenimendu hutsen balioa, bestetik. Antza, egun inork gutxik gogoratzen du Zirku Txinatarrak feriaz feria eskaintzen zituen varieté, errebista eta zirkuaren nahasketa apal hura, eta horren aitzakian protagonistak aletzen dizkigu bere bizitza profesionaleko pasarteak.

15 urterekin Price zirkuan lanean hasi, eta bertan ezagutuko zuen Tse Ping Chen labana jaurtitzailearekin ezkondu ondoren, negozio propioa jartzeko ametsa bete zuen Manolitak. Horrela jaio zen diktadurapean hain sonatua izan zen Zirku Txinatarra izeneko antzoki eramangarria. Bertan, akrobazia, kuple, dantza eta umoristen saioen artean, Manolitak berak errebistako vedettearena egiten zuen, arrakasta handiz, gainera.

Era atsegin batean antzezturik, ederki entretenitu gaituzte garaiko emanaldietan gertatzen zena berrantzezten. Gozoa da ikuskizuna, fina, eta ez du ez barregarritasuna bultzatzen, ezta momentu garrantzak azpimarratzen ere. Gordinkeriarik ez. Entretenimendu hutsa izatearen aldarrikapena aditzen diogu protagonistari, eta egia da, leunki distraitzen gaituzte Els Comediants eta La Cubana taldeen oihartzunak baitaratzen dituen antzezlanarekin. Hala egiten zuen herriz herri, orduko Zirku Txinatarrak, eta horrela egiten du haren omenaldian Jose Troncosok sorturiko lan honek, harik eta Trantsizioko intelektualen iritziak entzuten ditugun arte. Mespretxuak eta aurreiritziak taularatzen dituzten momentuan, tentsioa areagotu egiten da, eta baita interesa piztu ere; eta ia familia osoarentzakoa ematen zuen obrak beste dimentsio batera jotzen du. Frankismoa, zentsuraren bitartez, Zirku Txinatarra ito nahian ibili zela erakutsi digute modu umoretsu batean momentu hori iritsi arte, baina ikuskizunak tonu goibelerago batera jotzen du 80ko hamarkadan Umbral eta enparauen deskribapenak aditzen ditugunean. Horrela, jakinarazi digute Pobreen kabareta definitu zuten hark mespretxua eta ahaztura jaso duela, urteek aurrera egin ahala, gustu burgesaren imajinarioan

Dena den, azkenean, klase langileen entretenimendua zen hari buruzko balorazioaren auziak ez du aurrera egin, eta familia osorako ikuskizun gisa geratu da Pepa Zaragozaren ahalegina. Entretenigarria, hori bai. Eta ikusleok, ondo entreteniturik, bapo pasatu dugu. Eta ez da gutxi, antza.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Mendiluze eta Arzallus, kantuan, gaur, Bilboko Bizkaia pilotalekuan. ©Marisol Ramirez / Foku

Amets Arzallusek irabazi du azken finalaurrekoa

Olatz Enzunza Mallona

Argitu da zein zortzi bertsolari ariko diren Iruñeko finalean: Joanes Illarregi, Nerea Ibarzabal, Amets Arzallus, Beñat Gaztelumendi, Sustrai Colina, Aitor Mendiluze, Alaia Martin eta Maialen Lujanbio.

<b>Finala.</b> 2017ko Bertsolari Txapelketa Nagusiko finala, BECen. ©A. LOIOLA / FOKU

Txapelketa: zauri edo ukendu

Miren Mujika Telleria

Bilboko Bizkaia pilotalekua izango du azken geltoki Txapelketa Nagusiaren trenak. Ibilbide gorabeheratsua eginda, gaur helduko da hara. Kolpea edo poza izango da gaurko saioa bertsolarientzat, gaur erabakiko baita zein zortzi bertsolari arituko diren Nafarroa Arenako oholtzan.
Jon Sarasua idazlea, atzo, Donostian, <em>Harizko zubiak</em> liburuaren aurkezpenean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Hizkuntza lankidetzaren kontrabandoa

Jone Bastida Alzuru

Jon Sarasuak Haitira, Pernambucora, Mexikora eta Tangerrera egindako bidaietako esperientziak eta gogoetak jaso ditu liburu batean: 'Harizko zubiak'. Pamielak atera du

Iñigo Etxezarreta abeslaria <em>Guretzat</em> diskoaren aurkezpenean, atzo, Bilboko Kafe Antzokian. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Rockero izandakoen runbak

Olatz Silva Rodrigo

ETS taldeak 'Guretzat' diskoa kaleratu du. Ska eta rock doinuak alde batera utzi, eta beste hainbat musika estilo uztartu dituzte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.