Noiz sortua: 2018-09-20 00:30:00

Iheslari eta deportatuen eguna antolatu dute Tolosan

Urriaren 6an egingo du aldarrikapen eguna Kalera Kalera dinamikak. Eragile guztien artean adostutako «bide orri bat» eskatu du
Kalera Kalera dinamikako kideak, atzoko aurkezpenean.
Kalera Kalera dinamikako kideak, atzoko aurkezpenean. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Erredakzioa -

2018ko irailak 20
Kalera Kalera dinamikak uste du «elkarbizitza normalizatzeko bidea» iheslari eta deportaturik gabeko Euskal Herria eratzea dela. Konponbide hori eskatzea izango du xede urriaren 6an antolatu duen iheslari eta deportatuen egunak. Tolosan (Gipuzkoa) egingo dute aldarrikapen eguna, Joxi Zabalaren eta Joxean Lasaren bahiketaren 35. urteurrena gogora ekarrita. Aurten lehen aldiz antolatuko da eguna Hego Euskal Herrian, deportatuen eta iheslarien etxeratzea bultzatzeko dinamikak abiatu duen prozesuaren testuinguruan.

Kalera Kalera dinamikak gogora ekarri du iheslariek eta deportatuek bizi duten egoera latza dela, eta lehentasunezkoa dela haien etxeratzea. Kolektibo hori estatuaren «gerra zikinaren» biktima dela gogoratuko dute dinamikakoek Tolosan. «Errelatoaz, gatazkaren bortizkeriaz eta abarraz hainbeste hitz egiten den garai honetan, gehienetan ahaztu egiten da estatuek erabilitako biolentzia, eta bereziki estatu terrorismoa».

Errealitate hori erakusten duten datuen berri eman dute Jon Irazola iheslari ohiak eta Mikel Korta Kalera Kalera-ko kideak. Jakinarazi dutenez, 1960ko hamarkadatik 2.500 euskal herritarrek baino gehiagok hartu behar izan dute erbesterako bidea, eta 84 lagun ihesean edo deportatuta hil dira; horietatik 27, «gerra zikinak» eraginda. Epe berean, 274 estradizio, 384 entrega eta 74 deportazio ere egin dira. Gaur egun, 70 inguru dira iheslariak, eta 14 deportatuak.

EIPK Euskal Iheslari Politikoen Kolektiboak 2013an kaleratutako Miarritzeko Adierazpenaren ostean, berriz, 150 iheslarik hartu dute Euskal Herrira itzultzeko bidea.

Dinamikako kideen esanetan, erbestea eta deportazioa «kondena bat izan dira eta dira» euskal herritarrentzat, eta gainditu beharreko errealitate bat da «elkarbizitza sano bat» bultzatu nahi bada. Arazoari konponbide bat emateko,instituzioen babesa izango duen «bide orri bat» adosteko eskatu diete eragile politiko, sozial eta sindikal guztiei.

Premiazko neurriak

Arazoa konpontzen hasteko hainbat neurri proposatu ditu dinamikak, «gizalegezkoak» direnak eta «premiaz» hartu behar direnak. Honako hauek dira neurriok: Espainiako Auzitegi Nazionalak iheslari eta deportatuen egoera juridikoaren berri ematea euren abokatuei —gaur egun ukatu egiten die informazio hori—; preskripzioen kontaketa «era naturalean» egitea, «modu artifizialetan manipulatu beharrean»; «torturekin kutsatuta dauden sumarioak» bertan behera uztea; «oinarri juridikorik gabeko» deportazioak amaitzea; eta iheslariak etxera ekartzea, «adinak eta osasun egoerak hala eskatzean».

Nabarmendu dutenez, horrekin bakarrik iheslari eta deportatuen %80k etxera bueltatzeko aukera izango lukete. Gainerakoekin «konponbideetan oinarrizkoa den errealitatearen printzipioa» aplikatzea eskatu dute.

Elkarbizitza «denen artean» sortu behar dela eta denak «eroso» egoteko osagarriak behar direla azpimarratu dute Kalera Kalera dinamikakoek. Hala, gizarteari «elkarlanerako» deia egin diote iheslarien eta deportatuen egunari begira. Egun osoko egitaraua prestatu dute urriaren 6rako, Tolosan: hitzaldiak, txorizo eta sagardo dastaketa, Oria ibaiko jaitsiera, ekitaldi politikoa, kalejira, bazkaria eta musika ikuskizunak, besteak beste.

Albiste gehiago

Apirilaren 1ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 9.358 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 501 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.134 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Pankarta bat, Biboko Zapikaleetan. ©Marisol Ramirez / Foku

500 hildakoen langa gainditu du izurriak Euskal Herrian

Berria

Dagoeneko 501 pertsona hil ditu gaitzak. Hego Euskal Herrian 9.335 kasu diagnostikatu dituzte. Sindikatuek gutun bat bidali diote Denis Itxaso Madrilek EAEn duen ordezkariari, besteak beste zentralizazioa bertan behera uzteko eskatzeko, eta Maddalen Iriartek mahai bat eratu nahi du erabakiak hartzeko

1983ko abuztuan, Busturian, uholdeetan. ©BERRIA

Zer egin krisi bati aurre egiteko?

Enekoitz Esnaola

Jaurlaritzako eta Nafarroako lehendakariek, euskal gatazkako indarkeriaz gain, zenbait garai sozial gogor ere bizi izan dituzte 40 urteotan: uholdeak, sute eta istripu larriak, krisi ekonomikoak... Carlos Garaikoetxeak, Jose Antonio Ardanzak, Patxi Lopezek eta Uxue Barkosek lehendakari gisara bizi izan zituzten krisietan izandako esperientziak kontatu dizkiote BERRIAri. Garrantzia eman diote gertutasuna eta sentsibilitatea izateari, baita neurriak hartzeari ere.

Aceros Olarra lantegia, Loiun, atzo. ©Marisol Ramirez / Foku

Tubos Reunidosek berriro zabalduko du

Iker Aranburu

Jaurlaritzak uste du industria osoak eutsi ahal diola jarduera txiki bati. Mondragonek dio «atzeraezinezko konpromisoak» bete ahal izango dituela, eta CAFen 37 boluntario ari dira bagoi batzuk entregatzeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna