Hirugarren urtez areagotu dira gas isuriak Nafarroan

2017an 5,4 milioi tona karbono dioxido igorri ziren, 1990ean baino %42 gehiago. 2020rako murrizketa «arriskuan» dagoela dio gobernuak

Maite Asensio Lozano -

2019ko uztailak 30

Klima aldaketaren aurka Nafarroako Gobernuak marraztutako bide orria betetzea zailtzen ari da. Izan ere, berotegi efektua eragiten duten gasen isurketa handitzen ari da, 2017. urteko datuei buruz Ingurumen Departamentuak argitaratutako txostenak berretsi duenez. Krisi ekonomikoaren ondorioz hamarkada hasieran atzemandako beherakada hautsi egin dela adierazi dute datuek: hirugarren urtez areagotu dira emisioak. Txostenaren arabera, 1990ean baino %41,9 isuri gehiago izan ziren 2017an, eta 2016an baino %3,8 gehiago.

Karbono dioxido baliokidetan neurtu dituzte emisioak txostenean; planeta berotzea eragiten duten gainerako gasen erreferente gisara erabiltzen da kontzeptu hori. Bada, 2017an, Nafarroan 5,74 milioi tona karbono dioxido baliokide isuri ziren; pertsona bakoitzak, berriz, 8,72 tonako kutsadura igorri zuen.

Krisiaren aurreko garaiarekin alderatuta, nabarmen gutxitu dira gas isuriak. 2014an erregistratu ziren emisiorik apalenak: 4,97 milioi tona karbono dioxido; 2005ean, berriz, 6,6 milioi tona izan ziren. Hamarkada honetan izan den beherakada, ordea, ez da nahikoa. Izatez, txostenak aitortu du 2017ko zifrek «arriskuan» jarri dutela 2020. urterako aurreikusita zegoen murrizketa. Nafarroako bide orriaren arabera, 2005arekin alderatuta %20 gutxitu behar dira emisioak 2020rako, eta jaitsiera hori %18,6koa izan behar zen 2017an, baina %15,9koa izan zen; hau da, 2020rako xedea lortzeko behar zen baino 2,7 puntu gutxiago.

Era berean, gas isurketen eragina dagoeneko kliman antzeman daitekeela adierazi du txostenak. Batetik, bero handiagoa dago: tenperatura ia gradu erdi igo da aurreko mendearekin alderatuta —1961. eta 1990. urteen arteko garaia hartzen dute kontuan—. Bestetik, euri gehiago ari du: prezipitazioak %12 areagotu dira. «Gorakada horiek bat datoz klima aldaketaren inguruan antzeman diren eragin batzuekin, hala nola uholdeen ondoriozko kalte gehiago eta baso suteen igoera», nabarmendu du txostenak.

Igoera handia etxeetan

Ohi bezala, industriak eragin zuen isuri gehien 2017an: 2,6 milioi tona karbono dioxido, aurreko urtean baino 0,1 gehiago. Horren herena baino gehiago (ia milioi bat tona) argindarra sortzeko baliabideetatik etorri zen: Castejongo zentral termikoen jardunari dagokio, batik bat. Hain zuzen, 1990etik gehien hazitako emisioak dira: %3.000 baino gehiago. Ondoren, garraioa da sektorerik kutsagarriena: 1,2 milioi tona igorri zituen orain bi urte, 1990ean baino %32,2 gehiago.

Edonola ere, energiaren ostean aurreko mendetik gorakadarik handiena izan duen sektorea etxebizitzena eta zerbitzuena da: 0,7 milioi tona isuri dituzte, 1990ean baino %83,5 gehiago, eta 2016an baino %6,5 gehiago. Aldiz, lehen sektoreak ditu emaitza onenak: 1990etik %5,2 igo dira emisioak, baina txostenak dio «helburuak lortzen eta gainditzen» ari dela.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Jedea Bilboko metrotik irteten, maskara jantzita ©Luis Tejido/EFE

Berrehun positiboren langa gainditu da seigarren egunez jarraian Hego Euskal Herrian

Berria

Azken orduetan 224 kasu atzeman dituzte. Positiboetatik 123 Bizkaian detektatu dira.

Gasteizko zahar etxe bateko egoiliar bat bisita jasotzen. ©David Aguilar/EFE

Arabako eta Gipuzkoako zahar etxeetako hamar langilek positibo eman dute

Berria

Gainerako langileei eta egoiliarrei probak egin dizkiete, eta ez da kasu gehiago atzeman oraingoz.

Maskara jantzitako emakume bat Donostiako autobus geltokian, eskailera mekanikoak jaisten. ©Gorka Rubio / FOKU

Pandemiak desberdintasunak sakondu dituela dio Emakunderen txosten batek

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Gizon eta emakumeen osasuna, ordaindu gabeko zaintza lanak, enplegua, indarkeria matxista, bazterkeria eta parte hartzea azken hilabeteotan nola aldatu diren aztertu du Emakundek. Egoera hobetzeko gomendioak egin dizkie erakundeei.

Emmanuel Macron Miarritzen (Lapurdi), artxiboko irudian. ©Bob Edme

Zaintza langileentzako sari bat hitzeman du Macronek

Oihana Teyseyre Koskarat

Adinekoez eta elbarrituez arduratzen diren zaintzaileek 1.000 euroko «COVID saria» jasoko dute. Frantziako Estatuak 80 milioi euroko diru laguntza emanen die departamenduei.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna