Albistea entzun

Betiko gaia, aspaldiko begirada

Patri Urkizuk 'Suaren froga' nobela plazaratu du, Joanes Lopez Zeraingoaren bizitzan oinarrituta
Patri Urkizu idazlea <em>Suaren froga</em> nobelaren aurkezpenean.
Patri Urkizu idazlea Suaren froga nobelaren aurkezpenean. MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Nerea Lauzirika -

2021eko uztailak 22

Atzo aurkeztu zuen Patri Urkizu idazle eta irakasleak (Lezo, Gipuzkoa, 1946) bere liburu berria: Suaren froga. Donostiako Udal Liburutegian egin zuen aurkezpena, Inazio Mujika Iraola editorearekin batera. Batez ere saiakerak idatzitakoa da Urkizu, baina nobela bat da obra berria, Erein argitaletxearen eskutik plazaratutako hirugarrena.

XV. mendearen bukaeran eta XVI. mendearen hasieran bizi izan zen Joanes Lopez Zeraingoaren bizitza kontatzen du Urkizuk liburuan. Nobela historikoa da, idazleak berak adierazi duenez, baina gaiak badu gaurkotasuna. Mujika editorearen hitzetan: «Eztabaidak ordukoak dira, eta, beharbada, gaur egungo gazteentzat ez dira hain interesgarriak, baina, azken finean, liburu hau tolerantziari eta intolerantziari buruzko liburu bat da, eta hori betiko gaia da».

Institutuetan erabiltzeko aproposa iruditzen zaiola gaineratu du Mujikak. Izan ere, modu dibulgatiboan dago kontatua, eta egokia da garai hartako testuingurua ezagutzeko. Gainera, edonork ulertzeko moduan idatzia dago; irakurle orok atera dezake ikasgairen bat nobelatik, Mujikak adierazi duenez.

Lopez ez da pertsonaia asmatua, nobela baten protagonista bada ere. Zerainen (Gipuzkoa) jaio zen, 1488an. Mujikaren arabera: «Joanes liburu askoko gizona zen, liburu bakarrekoak arriskutsuak izaten baitira». Hain zuzen ere, liburu bakarreko gizonek hil zuten Suaren froga nobelaren protagonista: Inkisizioaren sutan hil zen 1530ean, Granadan (Espainia).

Joanes Lopez Zeraingoa egiazko pertsonaia bat da, baina, jasotako informazio guztia josteko, asmatutako pasarteak ere badaude nobelan, noski. Lopezen jaiotzatik, protagonistaren bizipenak garai horretako testuinguruarekin lotzen ditu idazleak, bi kontakizun horiek bakarra balira bezala emanez. Horrela, data eta gertakizun historiko azpimarragarriak tartekatzen dira Joanes Lopez Zeraingoaren bizitzaren narrazioan. Betiere, irakurleak istorioaren haria ez galtzeko moduan kontatuta, argi eta zehatz.

Urkizuk ia-ia kasualitatez izan zuen Lopezen berri: «Parisko liburu denda batean nengoela duela urte batzuk, topatu nuen Marcel Bataillonen tesia: Erasme et L'Espagne. Recherche sur la vie spirituelle du XVI siècle. Irakurtzen ari nintzela begiak hautatu zidan nire nobelaren sujeta: Joan Lopez de Zerain». Urkizuk ez zuen pertsonaia haren berririk eta haren arreta erakarri zuen: «Bagenuen pertsona bat gure historian protestantea zena, baina ez genuen ezagutzen».

Hutsuneak betez

Bataillonen obran irakurri zuen Inkisizioak erre zuela Lopez, doktrina berriaren heresiak kutsatutako hiru liburuxka idaztea leporatuta. Hari buruz gehiago jakiteko grina piztu zitzaion Urkizuri. Jakin-mina gidari, hainbat tokitan bilatu zuen Joanes Lopez Zeraingoari buruzko informazioa, eta, besteak beste,Madrilgo Agiritegi Nazionalean aurkitu zituen Inkisizioak hari egindako itaunketaren lekukotasunak.

Jaiotza eta heriotza datak argi bazituen ere, Urkizuk informazio gehiago behar izan zuen tarte hori bete eta garai hartako testuingurua behar bezala emateko: «Hutsuneak betetzearren lagungarri izan zitzaidan Bataillonen liburua bera, eta berrirakurtzen hasi nintzen Erasmoren obra eta garai hartako historia argi ziezazkidaketen lanak». Testuinguru historikoa osatzeko informazioaz gain, Joanes Lopez Zeraingoari buruzko informazio zehatzagoa ere lortu zuen Urkizuk. Horrela lortu du, asmatutako zatiak ere badauden arren, egiazkotasuna duen nobela bat osatzea.

Urkizuk irakasle eta idazle senak batu ditu Suaren froga nobelan: «Azken finean, denboran eta espazioan bidaia bat egitera gonbidatzen dut irakurlea, zerbait ikas dezakegulakoan». Izan ere, idazle oparoa ez ezik patriurkizu.eus webgunean eskuragarri daude bere zenbait obra irakasle ere izandakoa da Urkizu, eta egun erretiroa hartua du.

Atzo aurkeztu bazuten ere, hilabete hasieran argitaratu zen Suaren froga nobela. Liburu dendetan eskuragarri dago dagoeneko, baita Erein argitaletxearen webgunean ere.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Landarteren antolatzaileetako batzuk, aurkezpenean, Iruñean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Landarte arte garaikideko programa Nafarroako sei herritan egingo dute

Ane Eslava

Nafarroako Gobernuak bosgarren urtez antolatu du landa eremuan kultur garaikideko sortze prozesuak sustatzeko Landarte programa.

 ©Gorka Rubio / FOKU
Iker Antia Arteztu galeriako arduraduna, Gorka Larrañaga artistak ikusgai jarritako obretako bi alboetara dituela, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Artez marraztutako hirukia

Ainhoa Sarasola

Sortzaileak, ikasleak eta auzoa. Hiru osagai horiek lotzeko asmoz zabaldu zituen ateak Donostiako Arteztu galeriak duela hamar urte. Arte eskolak eskaintzea du bereizgarri.
Joey Jordison bateria jotzailea ©STEVE C. MITCHELL, EFE

Joey Jordison hil da, Slipknot taldeko bateria jotzaile ohia

Oihane Puertas Ramirez

Atzo hil zen, 46 urte zituela. Rob Zombie, Metallica eta Ministry taldeekin ere egin zuen lan Jordisonek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.