Albistea entzun

Betiko gaia, aspaldiko begirada

Patri Urkizuk 'Suaren froga' nobela plazaratu du, Joanes Lopez Zeraingoaren bizitzan oinarrituta
Patri Urkizu idazlea <em>Suaren froga</em> nobelaren aurkezpenean.
Patri Urkizu idazlea Suaren froga nobelaren aurkezpenean. MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Nerea Lauzirika -

2021eko uztailak 22

Atzo aurkeztu zuen Patri Urkizu idazle eta irakasleak (Lezo, Gipuzkoa, 1946) bere liburu berria: Suaren froga. Donostiako Udal Liburutegian egin zuen aurkezpena, Inazio Mujika Iraola editorearekin batera. Batez ere saiakerak idatzitakoa da Urkizu, baina nobela bat da obra berria, Erein argitaletxearen eskutik plazaratutako hirugarrena.

XV. mendearen bukaeran eta XVI. mendearen hasieran bizi izan zen Joanes Lopez Zeraingoaren bizitza kontatzen du Urkizuk liburuan. Nobela historikoa da, idazleak berak adierazi duenez, baina gaiak badu gaurkotasuna. Mujika editorearen hitzetan: «Eztabaidak ordukoak dira, eta, beharbada, gaur egungo gazteentzat ez dira hain interesgarriak, baina, azken finean, liburu hau tolerantziari eta intolerantziari buruzko liburu bat da, eta hori betiko gaia da».

Institutuetan erabiltzeko aproposa iruditzen zaiola gaineratu du Mujikak. Izan ere, modu dibulgatiboan dago kontatua, eta egokia da garai hartako testuingurua ezagutzeko. Gainera, edonork ulertzeko moduan idatzia dago; irakurle orok atera dezake ikasgairen bat nobelatik, Mujikak adierazi duenez.

Lopez ez da pertsonaia asmatua, nobela baten protagonista bada ere. Zerainen (Gipuzkoa) jaio zen, 1488an. Mujikaren arabera: «Joanes liburu askoko gizona zen, liburu bakarrekoak arriskutsuak izaten baitira». Hain zuzen ere, liburu bakarreko gizonek hil zuten Suaren froga nobelaren protagonista: Inkisizioaren sutan hil zen 1530ean, Granadan (Espainia).

Joanes Lopez Zeraingoa egiazko pertsonaia bat da, baina, jasotako informazio guztia josteko, asmatutako pasarteak ere badaude nobelan, noski. Lopezen jaiotzatik, protagonistaren bizipenak garai horretako testuinguruarekin lotzen ditu idazleak, bi kontakizun horiek bakarra balira bezala emanez. Horrela, data eta gertakizun historiko azpimarragarriak tartekatzen dira Joanes Lopez Zeraingoaren bizitzaren narrazioan. Betiere, irakurleak istorioaren haria ez galtzeko moduan kontatuta, argi eta zehatz.

Urkizuk ia-ia kasualitatez izan zuen Lopezen berri: «Parisko liburu denda batean nengoela duela urte batzuk, topatu nuen Marcel Bataillonen tesia: Erasme et L'Espagne. Recherche sur la vie spirituelle du XVI siècle. Irakurtzen ari nintzela begiak hautatu zidan nire nobelaren sujeta: Joan Lopez de Zerain». Urkizuk ez zuen pertsonaia haren berririk eta haren arreta erakarri zuen: «Bagenuen pertsona bat gure historian protestantea zena, baina ez genuen ezagutzen».

Hutsuneak betez

Bataillonen obran irakurri zuen Inkisizioak erre zuela Lopez, doktrina berriaren heresiak kutsatutako hiru liburuxka idaztea leporatuta. Hari buruz gehiago jakiteko grina piztu zitzaion Urkizuri. Jakin-mina gidari, hainbat tokitan bilatu zuen Joanes Lopez Zeraingoari buruzko informazioa, eta, besteak beste,Madrilgo Agiritegi Nazionalean aurkitu zituen Inkisizioak hari egindako itaunketaren lekukotasunak.

Jaiotza eta heriotza datak argi bazituen ere, Urkizuk informazio gehiago behar izan zuen tarte hori bete eta garai hartako testuingurua behar bezala emateko: «Hutsuneak betetzearren lagungarri izan zitzaidan Bataillonen liburua bera, eta berrirakurtzen hasi nintzen Erasmoren obra eta garai hartako historia argi ziezazkidaketen lanak». Testuinguru historikoa osatzeko informazioaz gain, Joanes Lopez Zeraingoari buruzko informazio zehatzagoa ere lortu zuen Urkizuk. Horrela lortu du, asmatutako zatiak ere badauden arren, egiazkotasuna duen nobela bat osatzea.

Urkizuk irakasle eta idazle senak batu ditu Suaren froga nobelan: «Azken finean, denboran eta espazioan bidaia bat egitera gonbidatzen dut irakurlea, zerbait ikas dezakegulakoan». Izan ere, idazle oparoa ez ezik patriurkizu.eus webgunean eskuragarri daude bere zenbait obra irakasle ere izandakoa da Urkizu, eta egun erretiroa hartua du.

Atzo aurkeztu bazuten ere, hilabete hasieran argitaratu zen Suaren froga nobela. Liburu dendetan eskuragarri dago dagoeneko, baita Erein argitaletxearen webgunean ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ez dakit hizkuntzak ez ote nauen ni menderatzen nik bera baino gehiago»

Itziar Ugarte Irizar

Mundu baten bukaera bizitzearen kontzientziaz eta pertsonala eta kolektiboa «harmonizatzeko» nekeaz aritu da 'Landura' lan berrian. Hamargarren poema liburua du, eta, bide horretan, komunitate bati idaztearen sentipena izan du lagun.
Bingen Zupiria sailburua eta Aizpea Otaegi Errenteriako alkatea, atzo, liburuaren egileekin. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Arbola sendoa musikaren ekosisteman

Naroa Torralba Rodriguez

'Musikaste 1973-2022. Euskal musikaren 50 urte' liburua eman du Eresbilek. Jaialdiak mende erdia bete duela-eta argitaratu dute

Maialen Lujanbiok idatzi du liburuko testua, eta Arrate Rodriguezek ondu ditu ilustrazioak. Irudian, bi egileak, atzo, Donostian. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute

Miren Mujika Telleria

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute Maialen Lujanbiok eta Arrate Rodriguezek, Pamiela argitaletxeko Bagara sailean. Albumak Rosa Valverde artistaren lana ezagutaraztea du xede

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.