Noiz sortua: 2019-10-08 00:30:00

BEGIZ

Ondo kopiatzearen artea

Haizea Barcenilla -

2019ko urriak 8

Ways of seeing (Ikusteko erak) kopiatu zezaketen, John Bergerrek 1972an BBCrako egin zuen telesail ikonikoa. Gaur egun oraindik ere funtsezko erreferentzia da ikusizko kultura ulertzeko, zeharo dibulgatiboa, jakinduriaz betea eta ikusteko entretenigarria. Aurkitzeko erreferentzia erraza da gainera, Youtuben baitago ikusgai.

Aukera hau intelektualegia kontsideratuko balute, Mary Beard kopiatu zezaketen. Erudituaren Erromari buruzko programak edozein publikorentzako egokiak dira, eta zenbaitetan telesailen errekurtsoak ere hartzen dituzte suspense kutsua mantentzeko, Pompeii: New Secrets Revealed (Ponpeiaren sekretuak) sailean, esaterako —hau ere Youtuben eskuragarri—. Artearekiko lotura oraindik zuzenagoa nahi bazuten, Beardek Simon Schama eta David Olusogarekin berriki aurkeztutako Civilisations (Zibilizazioak) eredu ona da, berau ere 1969an Kenneth Clarkek sortutakoaren berrirakurketa garaikidea.

Eredu hau dokumentalegia balitz, erreportajea ere bazen aukera, eta Hegoaldean, etxean bertan ikustekoa, La2eko Metrópolis kopiatu zezaketen, arte mota desberdinei zein arte gertakizunei eskainitako programa, artistekin elkarrizketak eta proiektu zehatzen aurkezpenak pantailara ekartzen dituena.

Eta eredu horiek guztiak gustuko ez balituzte, beti zegoen Arte TV kateak bere 25 urte baino gehiagoko ibilbidean eskainitako formatu anitzen errepasoa egin, eta hortik zerbait kopiatzeko aukera. Edo are, zerbait berria asmatzekoa.

Baina EITBk BBCko The big painting challenge (Margotze norgehiagoka handia) kopiatzea nahiago izan du, alegia, reality formatu batean zortzi pintore amateur elkartu eta hoberena izateko lehiatu daitezen —zer da hoberena, gainera? Abstraktua ala figuratiboa? Murala ala mihisea?—. Kalean jendeari euskal pintore baten izena galdetuko banio, auskalo zenbat liratekeen erantzuteko gai, eta haien artean, zeinek aipatuko zukeen 60 urtetik beherako artista bat. Baina hemendik gutxira, herritar askok zortzi amateurren izenak ezagutuko dituzte, profesionalki pintore diren horiek guztiek iluntasunean jarraitzen duten bitartean.

Bereziki aztoratzen nau programak artearen inguruan ematen duen ikuspegiak. Arimaren margolariak deitzen da saioa, eta badirudi artea benetan barnean daramazun indarra bada ez dela ez ikasketarik ez azterketa kontzeptualik behar hori ateratzeko. Jenioaren mitoa betikotzen du, eta teknikari eta espektakuluari ematen dio lehentasuna, artean funtsezkoa den gogoeta prozesua ezkutatuz. Programa amaitzean, batek baino gehiagok galdetuko du zertarako balio duen Arte Ederrak ikasteak.

Halako programengatik kexatzen naizenean, bada alde ona ikusteko esaten didanik; «jendeak artearekin zerikusia duen zerbait ikusteko aukera badu, gaitz erdi», esaten didate. Baina kontrakoa da: gaitzaren sintoma dira halakoak, oso-osoan.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Lehen arretako profesionalen protesta bat, iaz, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Murgak egoera hauskorraz ohartarazi du, 15 kutsatu gehiagoren berri emanda

Ane Eslava

Egoera «kontrolpean» dagoen arren, «zuhurtzia» eskatu du. Nafarroan ez da kasu berririk egon. Lehen arretako langileek protesta egin dute

Larrialdi zerbitzuek behin-behineko ospitale bat jarri dute Lleidan. ©Ramon Gabriel / Efe

Kataluniako Gobernuak konfinamendua ezarri die 200.000 herritarri

Berria

Lleidako eskualde batean koronabirusaren zortzi agerraldi detektatu dituzte. Eguerdian jarri dute indarrean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna