BEGIZ

Eredu zaharkituak

Ismael Manterola -

2021eko urtarrilak 12

Kulturaren beste alor guztietan bezala, zaila izan da artearentzat ere 2020. urtea. Egileak lanean jarraitzeko aukera izan arren, gizarteratzeko zailtasunak agerikoak izan dira, eta oztopoak oztopo erakustea lortu denean ere, ikusle askok ezin izan dute ikusi. Artea gizartera iristen ez denean, ez da betetzen ezinbestekoa den komunikazioa. Beraz, artearen presentzia gizartean eskasa bazen pandemiaren aurretik, eskasagoa da gaixotasunak irauten duen bitartean, eta, nahiz eta konfinatuta geundenean behin eta berriz errepikatu kultura ezinbestekoa zela, ekonomia kapitalistaren iraupenak aurre hartu dio beste edozein asmori.

Hala ere, aldaketa handiena artearen erabilpen ekonomikoak jasan duela iruditzen zait. Azken 20 urteetan hainbeste errepikatutako industria kulturalaren leloak ez du gaixotasunaren enbata jasan. Guggenheim efektuak gutxi iraun du, nahiz eta denbora gutxian diru asko eman dion kulturari ez beste norbaiti. Orain azpiegitura ikusgarriak eraikitzea turismoa erakartzeko eta hiriak modu zehatz batean suspertzeko eredu zaharkitua bihurtu da.

Zaharkituta dagoen eredua? Ez du ematen, Bilboko Arte Ederren Museoaren zabalpen proiektuaren aurkezpena ikusi eta entzun ondoren. Arkitektura ikuskizun bihurtzea kultura azpiegitura aterpetzeko Bilboko marka dela ematen du. Guggenheimekin hasi eta Alondegiarekin jarraitu, Arte Ederren Museoarekin bukatzeko; horra hor eredu zaharkitu baten errepikapen egoskorra.

Harrigarria iruditzen zait hainbeste diru bideratzea halako azpiegitura ez-beharrezko bati bizi dugun sasoi honetan. Beste behin ere egindako galdera da: hori al da arteak orain behar duena? Eta hala bada, zergatik erabili garai bateko ereduak? Zabaldu behar bada, uste dut Bilboko museoa merkeago ere zabaldu daitekeela, ikusgarritasun hutsalean erori gabe. Behar teknikoak beteko lituzkeen proiektu merke eta on bat topatzea ez litzateke oso zaila izango, inguruan ditugun arkitekto talde bikainak kontuan izanda. Baina bilbotarren parodia eguneratu nahi duten arduradun politiko eta kulturalek gaur egun funtzionatuko ez duen ereduaren alde egin dute: nazioarteko arkitekto izar baten izena duen proiektu garesti eta ikusgarria. Erakundeek bertako produktuak kontsumitzeko aholkatzen digutenean, itxuraz aza eta gaztari buruz ari dira. Euskal Herriko bi arkitektura eskola bikainek arkitekto talde ugari eman arren, erakundeek nazioarteko arkitektoekin lehiaketa mugatua antolatu zuten. Gastuak emaitzak orekatuko al ditu? Daukagunarekin gauza ederrak lortzea izango litzateke kudeaketa ona.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

«Hau deserosotasun baten kronika da»

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Barruan sentitzen zuen ekaitza aztertzeari ekin, eta 'Galerna'-z erditu da artista. Bere identitateari eta gizarteari buruz galdezka hasi, eta hamaika galdera berri sortu zaizkio. Tabakaleran ditu ikusgai; liburuan ere eman ditu. Erantzun bila segitzen du.
Mary Shelley idazlea, John Opie artistak ondutako erretratuan. ©BERRIA

Azken gizakia gizakiaren azkenean

Joannes Jauregi

Otsailean 170 urte izango dira Mary Shelley hil zela. 'Frankenstein' du lanik ezagunena, baina, 2021 honetan, merezi du haren beste lan bati ere erreparatzea, lotura garbia baitu 2020tik mundua hartua daukan pandemiarekin.
Erlea Maneros Zabalaren <em>November 1, 2001. Los Angeles Times (Study 20)</em> artelana, 2006koa. ©ERLEA MANEROS ZABALA
Weezer izan zen Bilbao BBK Live jaialdiko kartelburua 2019an. Irudian, kontzertu hartako une bat. ©JAVIER ZORRILLA / EFE

Teknologia zaharren rocka

Itziar Ugarte Irizar

Maiatzerako iragarria zuen 'Van Weezer' lanaz gain, Weezer-ek beste disko bat iragarri du asteon: 'Ok Human', pianoan oinarritutako eta tonu orkestralez ondutako hamabi kantukoa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna