Albistea entzun

BEGIZ

Bilbo eta pintura

Ismael Manterola -

2021eko martxoak 23

«Bilbo eta pintura erakusketa bat al da?», galde diezaiokegu geure buruari Guggenheimeko beheko solairuko aretoa zeharkatu ondoren. Koadro bilketa hutsa erakusketa al da? Harremanik gabeko artelanak areto batean zintzilik jartzeak erakusketa osatzen al du?

Badirudi Bilboren eta pinturaren arteko harremana erakusteko edozein koadro jarri daitekeela, adibidez, Valentin Zubiaurreren bertsolariak, Gustavo Maezturen Lirika eta erlijioa izenekoa, edo Uzelaik Bermeoko batzokirako pintatu zuena. Denok dakigu Bilbo handia dela, baina hainbeste? Bermeoraino iristen al da? Are gehiago, Zuberoaraino? Erakusketan ikusten baitugu Uzelaik pintatutako Zuberoko dantzak izeneko lana.

Artelanak ikusi ondoren, ez dirudi Bilbo neurri txikian irudikatu denik. Ez dakit aukeratzeko irizpidea ez den tamaina izan; horrela balitz, erakusketari izena aldatuko nioke: Hordago handira edo antzeko zerbait asmatuko nuke.

Antolaketa ere bitxia da, izenburuek ez baitute harreman handirik ikus daitezkeen koadroekin. Adibidez, lehenbiziko atalaren izenburua Bilbo: Portua eta merkataritza hiria izan arren, Zubiaurreren bertsolariak ikus ditzakegu. Iturrinoren zezenak eta erromeria mantoidunak, Artetaren Eba Arratiarra eta Ibarrolaren gurdia ezin izan nituen hiru ataletako bakar batean sailkatu. Azken aretoaren izenburuak asko harritu ninduen: Pinturak interpretatutako dantza, Olasagastiren sagar biltzea eta Uzelairen Bermeoko portuko irudikapen izugarri ederra elkartzen dituelako izenburu berezi horretan.

Hala ere, azken lan hau ikustean, erakusketara bisita merezi duela esan behar dut. Bermeoko batzokian ikusi nuen azkenengoz, orain dela hamabost urte edo. Ederra da Uzelaik nola irudikatu zuen 1933an ia bere herria zena: emaztea puntua egiten portuko eskailerak jaisten, portua baporez beteta, etxeak antolaketa geometrikoaren arabera sinplifikatuta. Erdiko eszenan emakumeak sare konpontzen, Venus greziar erara irudikatuta, hondoan belaontziak itsasoa zeharkatzen duten bitartean, albo batean bodegoi surrealista: haitzak eta erriberako ontziola lanabes guztiekin, ezkerreko izkinan De Chirico metafisikoaren pintura izan zitekeen aterpe arkuduna. Guztia atmosferarik gabe, hego haizeak eragiten duen garbitasuna, zehaztasuna, argitasun eta laino arraro eta guzti.

Gauza bera esan daiteke Guiardek Bilbaina elkarterako pintatutako hiru eszena bilbotarrei buruz, Zuloagak, Losadak eta Guineak Kurding Clubarentzat pintatutako horma pinturei buruz (gaur egun Filarmonika Elkartean), edo Gernikako Batzar Etxean gordetzen den Maeztuk pintatutako triptikoari buruz: erakusketak, koadro handi hauek ikusteko besterik ez bada, merezi du. Ez da erraza lan hauek ikustea, eta erakusketan elkartuta daudela baliatu dezakegu Guggenheimeko bisitaldia. Hori bai, lan solte moduan ikusi beharko ditugu, elkartzen dituzten haririk gabe, museoetan ikusten ditugun antzera, koadro batetik bestera salto eginez, kontakizun berezirik gabe.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Aizpuru aktorea, <em>Loreak</em> filmeko eszena batean. ©JON URBE / FOKU

AMONATXOAREN IDEIA ZARTATZEN

Olaia L. Garaialde

Zaharrak eta zahartzaroa modu askotara irudikatu daitezke zineman eta antzerkian; BERRIAk gai horri buruz gogoetan jarri ditu zenbait aktore eta zinemagile. Batzuek nabarmendu dute gero eta pertsonaia gehiago sortzen ari direla, nahiz eta asko rol jakin batzuetara mugatuta egon.

Irene Nemirovsky. ©BERRIA

Literaturaren maleta galduak

Joannes Jauregi

Aurten laurogei urte dira Irene Nemirovsky idazlea Auschwitzen hil zutela. Haren 'Suite frantsesa' eleberriak naziek Frantzia okupatu zutenekoa kontatzen du.

James Baldwinen irudiarekin egindako muntatzea. ©ANE GARCIA
Girlschool taldeko Kim McAuliffe, herenegun, Bilbon. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Girlschool, bigarren lerroan duin

Gotzon Hermosilla

Girlschool taldeak Music Legends jaialdian jo zuen herenegun, Bilbon, eta rock gogorraren eremuan lau hamarkada baino gehiago iraun duen ibilbideari errepasoa egin zioten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...