Albistea entzun

BEGIZ

Mendibururen amets zapuztuak

Ismael Manterola -

2021eko maiatzak 4

Aurreko egun hauetan jaso dut Bilboko Arte Ederren Museoak Remigio Mendiburu eskultoreari eskainitako erakusketaren katalogoa. Azken boladan museoak euskararen alde egindako keinuak alde batera utzita, Mendibururi buruzko katalogoa gaztelania hutsez argitaratu du. Errespetu falta iruditu zait. Lehenik eta behin euskaldunentzat, berriz ere arte ikerketatik eta dibulgaziotik baztertu gaituztelako, baina beste alde batetik, errespetu falta Mendibururi berari eta bere belaunaldiko kultur eragile guztiei. 1960ko hamarkadan, gizarteko zati handi batek euskararen berreskurapenaren aldeko izugarrizko ahalegina eta borroka egin behar izan zuen errepresio bortitza erabiltzen zuen diktadura baten kontra. Behin eta berriz erakutsi zuten konpromisoaren ondorioa da gaur egungo egoeraren oinarria. Baina ordutik 60 urte igaro arren, ez dirudi Mendibururen eta gainontzeko artisten ametsa bete denik, 2021. urtean eskultoreari buruzko katalogoa hizkuntza dominante bakar batean argitaratu dela ikusita.

Zertarako egin zuen Mendiburuk Korrika 1980an? 2021ean euskal erakundeek antolatutako berari buruzko erakusketaren katalogoa gaztelania hutsez argitaratzeko? Ez al dugu ikusi Mendibururen argazkia Korrikaren lekukoa eramaten 1.813 zenbakia duen dortsalarekin? Ez al zuen Mendiburuk egin Korrikak erabiltzen duen lekukoa 1980. urtean? Bide batez, ez dut Korrikaren lekukoa ikusi, ez katalogoan, ezta erakusketan ere. Ez dela Mendibururen lan interesgarrienetako bat ikuspuntu formal edo plastikoaren aldetik? Ados. Baina artearen zereginetako bat materia eta forma hutsa esparru sinbolikora eramatea bada, ez al litzateke Korrikaren lekukoa Mendibururen lanik indartsuenetako bat? Ez dut ezagutzen jende gehiagok ikusi duen eta esku gehiagotatik pasatu den artelanik.

Frankismoak informalismoarekin eta trantsizioak errepublikako artearekin egin zuten bezala, susmoa dut erakundeak 1960ko hamarkadako artearen interpretazio estetikora jotzen ari direla. Artelanak eta testuingurua elkarrengandik urrunduta aurkezteko moduan, bi esparruen arteko bereizketan sakontzen ari garena dirudi; alde batetik, esperientzia plastikoa, eta bestetik, konpromisoa. Mendiburuk, garaiko beste artista askok bezala, artea gizartearekin zuen konpromisotik ulertzen zuen, eta konpromiso horren zutabeetako bat euskal kulturaren berreskurapena zen. Gaztelania hutsez argitaratutako katalogo horrekin, Mendibururen ametsetako bat lurperatzen ari gara.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Ikusleak distantzia gorde gabe eta maskara jantzita, Love of Lesbian taldeak martxoan Bartzelonan eman zuen kontzertuan. ©ALEJANDRO GARCIA / EFE

Makroari neurria hartzen

Aitor Biain

Izurriak kolpetik eten zituen ekitaldi jendetsuak, batez ere musikaren alorrean. Horregatik, Love of Lesbian taldeak Bartzelonan eginiko kontzertuari arretaz begiratu dio sektoreak, osasun protokoloetan aldaketarik eragin dezakeelakoan. Erakundeei malgutasuna eta elkarlan estuagoa eskatu diete eragileek.
 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Kulturaren sektoreko profesionalak lanean jarri nahi ditugu berriz»

A. Biain

Kultura Bizia egitasmoa gaur jarriko da martxan, Gasteizko Iradier Arenan. Urrira arte, 600 lagunentzako kontzertuak eta kultur ekitaldiak izango dira. Kulturaren «gurpila martxan jartzea» da antolatzaileen helburua.
 ©LACOSA STUDIO

«Herrixkan kantuan eta dantzan gabiltzanean, gizartea eraldatzen ari gara»

Gorka Erostarbe Leunda

Galiziako eta Asturiasko herri kantuak lehengaitzat hartu, eta haien berrinterpretazioa eginez osatu du musika ibilbidea, espiritu kabareteroz eta hurbil duenarekiko miresmenez eta aitortzaz. Gaur aurkeztuko du 'Trópico de Covadonga' ikuskizuna, Gasteizko Principal antzokian.
Goia (ezkerrean) eta Iglesias (erdian), gaurko aurkezpen ekitaldian. ©Javier Etxezarreta / Efe

Ireki dute Santa Klarako 'Hondalea' ikusteko izen ematea

Andoni Imaz

Ekainean hasiko dira bisitak egiten Donostiako uharteko itsasargira, Cristina Enea fundazioak antolatuta. Arte instalazioari buruzko ekitaldi batzuk egingo dituzte hileko lehen astean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.