2.230 milioi euro gehiago behar dira pentsioak Europakoekin berdintzeko

ELA sindikatuak eginiko txostenaren arabera, Hego Euskal Herriko barne produktu gordinaren %11,1 bideratzen da pentsioetara: Europako Batasuneko batezbestekoa baino 1,9 puntu gutxiago

Imanol Magro Eizmendi -

2019ko azaroak 13

«Aberastasunaren zati handiago bat bideratu beharra dago pentsioetara. Biztanleria pobretu egin da, baina batez ere pentsiodunak». Janire Landaluze ELAko azterketen batzordeko kideak horrela laburbildu zuen atzo sindikatuak Hego Euskal Herriko pentsioen inguruan eginiko txostena. ELAren datuen arabera, Hego Euskal Herriko barne produktu gordinaren %11,1 (%9,4 Nafarroan, eta %11,6 Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan) bideratzen da pentsioetara. Europako Batasuneko herrialdeek, berriz, %13 inbertitzen dute batez beste, eta eurogunekoek, %13,6.

Sindikatuak kuantifikatu egin du alde hori, eta, txostenaren arabera, Hego Euskal Herrian 2.230 milioi euro gehiago bideratu beharko lirateke (814 milioi euro Nafarroan, eta 1.146 Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan) Europako batezbestekoetara iristeko. Hego Euskal Herriko biztanleriaren %24,2k jasotzen dute pentsioa, eta BPGaren %11,1 bideratzen da haien ordainsarietara.

Txostenak, halaber, gizonezkoen eta emakumezkoen pentsioen arteko aldea azaleratu du. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, gizonezkoen pentsioa 1.491 eurokoa da batez beste; emakumezkoena, aldiz, 869 eurokoa. Nafarroan aldeak txikiagoak dira, baina baita pentsioak ere. Gizonezkoen batez besteko ordainsaria 1.356 eurokoa da, eta emakumezkoena, 813 eurokoa. ELAren arabera, egoera are larriagoa da emakume alargunentzat: Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, 808 euro jasotzen dituzte batez beste, eta Nafarroan, 723 euro.

Pentsiodunek Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan larunbaterako deituriko mobilizazioen harira plazaratu du sindikatuak ikerketa, eta mobilizazio horietan parte hartzeko deia egin zuen atzo. Era berean, aurreratu zuen pentsioen gaia urtarrilean egingo den greba orokorreko —eguna zehazteke dago— aldarrikapen nagusietako bat izango dela. Hari horri helduta, Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak erantzun egin zien Eusko Jaurlaritzatik greba deialdiaren aurrean esanikoei: «Greba politikoa dela esan dute, eta bai, egia da, pentsioen eta etxebizitzaren gisako auziak gai politikoak direlako. Pentsiodunei, baina, esan diete beste ate bat jo behar dutela, Espainiako Gobernuarena, eta horrekin ez gatoz bat. Jaurlaritza eta Nafarroako Gobernua ezin dira ezkutatu pentsioen auzian; ordainsariak hobetzeko tarte handia dute».

Bost gako erakundeentzat

Lakuntzak bost gako eman zituen erakunde publikoei eginiko interpelazioa argudiatzeko. Lehenbizi, nabarmendu zuen gobernuek badutela eskumena diru laguntzen bitartez pentsioak osatzeko. Enpleguaren kalitateak ere eragin zuzena du kotizazioetan, eta, alde horretatik, gobernuek, enplegatzaile handi diren heinean, «lan publikoetan dauden azpikontraten sarean» baldintza hobeak ezarri ditzaketela gehitu zuen.

Babes sozialeko neurriak ere izan zituen hizpide, eta diru sarrerak bermatzeko errenta (DSBE) lanbide arteko gutxieneko soldatarekin berdintzeko eskatu zien. Pentsioekin harreman zuzena duen eskaera da, Hego Euskal Herrian DSBEa jasotzen dutenen %25 baitira pentsiodunak. Ildo berean gogoratu zuen bere sindikatuak beti egin duela apustu «benetako erabaki ahalmena» Euskal Herrian egon dadin, Gizarte Segurantzaren «baldintzaturiko eskuduntza» batetik haratago.

Azkenik, pentsioak zergen bitartez ere osa daitezkeela gogoratu zuen, ez bakarrik kotizazioekin, eta hor aldundiek eragin ahalmen handia dutela. Mikel Noval sindikatuko gizarte politikako arduradunak sakondu zuen azalpena: «Aberastasunaren banaketari buruzko debatea da lehentasuna. Diru gehiago bideratu daiteke pentsioetara. Batez bestekoa Europakotik behera dago, eta, beste toki batzuetan finantzatu baldin badaitezke, hemen ere bai».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Donostiako Ramontxu Berri tabernan egondako 683 laguni egin ziete proba, atzo ©Gorka Rubio / Foku

Hego Euskal Herrian, 492 positibo

Berria

Pertsona bat hil da Nafarroan, uztailaren 15etik lehena. Uztailaren 27tik abuztuaren 3ra Galdakaoko Muguru tabernan izan ziren 420 laguni PCR proba egingo diete, eta Donostian PCR egiten jarraituko dute Ramontxu Berriko bezeroei.

Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria, iragan astelehenean, Gasteizen ©Jaizki Fontaneda / Foku

«Erantzukizunerako» deia egin du Iñigo Urkulluk

Joxerra Senar

Sare sozialetan zabaldutako oharrean, Eusko Jaurlaritzako jarduneko lehendakariak ohartarazi du «denen artean ahal den guztia» egin behar dela lehen olatuan bizitako egoera dramatikora ez itzultzekoa.

 ©LUKAS COCH / EFE

COVID-19aren kutsatzeak arakatzeko aplikazioen eraginkortasuna, kolokan

Munia El Marhoum Iruretagoiena

«Normaltasun berrira» heldu bidean, koronabirusaren zabaltzea geldiarazteko tresna gisa aurkeztu dituzte zenbait 'app'. Herrialde askotan ez dira lortu hasiera batean aurreikusitako emaitzak

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Eragile guztiekin biltzeko eskatu dio oposizioak Eusko Jaurlaritzari

Olatz Esteban Ezkati

538 positibo atzeman dituzte Hego Euskal Herrian, iragan astean halako bi. Ospitaleratzeak ere bikoiztu egin dira egun batean: 103 pertsona daude erietxean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna