Albistea entzun

Boterean gotortzeko babesa lortu du Al-Sisik

Egiptoko Konstituzioa aldatuta, 2030 arte agintean egoteko aukera izango du presidenteak, galdeketa irabazita
Abdelfatah al-Sisi Egiptoko presidentea, hilaren 14an, Kairon, alboan dituela Khalifa Haftar Libiako Armada Nazionaleko buruzagia eta Abbas Kamel Egitoko Zerbitzu Sekretuetako burua.
Abdelfatah al-Sisi Egiptoko presidentea, hilaren 14an, Kairon, alboan dituela Khalifa Haftar Libiako Armada Nazionaleko buruzagia eta Abbas Kamel Egitoko Zerbitzu Sekretuetako burua. EFE Tamaina handiagoan ikusi

Kristina Berasain Tristan -

2019ko apirilak 25

Faraoia balitz bezala betiereko boterea izateko trikimailua aurkitu du Abdelfatah al-Sisik. Konstituzioaren erreforma onartzeko erreferenduma antolatu zuen presidenteak, eta, hiru eguneko bozketaren ostean, herritarren babesa jaso duela iragarri du: «Herritarrek mundua liluratu dute euren aberri kontzientziarekin. Bozketaren irudi zoragarriak gure nazioaren historiaren liburuetan letra larriekin idatziko dira». Al-Sisik, erreformaren bidez, lau urtetik seira luzatu du presidentearen agintaldia, eta, bide batez, hirugarren agintaldi batera aurkezteko bidea zabaldu du. Berez 2022an zen amaitzekoa haren agintaldia, baina, itunean egindako aldaketaren ondorioz, 2030era arte egon ahal izango da boterean.

Erreferendumaren zilegitasuna, dena den, auzitan dago, baiezkoak babes zabala lortu arren parte hartzea txikia izan delako, eta iruzur salaketak, ugariak. Lashin Ibrahim Hauteskunde Batzorde Nazionaleko presidenteak zehaztu du bozkatzera deituak zeuden 61 milioi lagunetatik 27 milioik eman dutela botoa, hau da, %44,3k, eta horietatik %88k sostengatu dutela erreforma.

Hosni Mubaraken garaian bezala, baina, oposizioak salatu du botoak erosi egin dituztela. Dirua, janaria eta bestelako opariak banatu ditu gobernuak. Hauteslekuen atarietan, esaterako, bi aste barru hasiko den ramadana ospatzeko kutxak banatu dituzte: kanpoaldean, musulmanen hilabete sakratuaren sinboloak, eta, barruan, oinarrizko elikagaiak —olioa, arroza, azukrea...—.

Oposizioaren salaketa

Erreferenduma egiteko baldintzak ere auzitan jarri ditu oposizioak. Egiptoko Parlamentuak hilaren 16an, erreferenduma baino hiru egun lehenago onartu zituen bi hilabeteko epean eztabaidatutako emendakinak, eta egun horretan bertan deitu zuen galdeketara; hala, oposizioari kanpaina egiteko aukera ukatu zioten. Ordurako, kaleak baiezkoaren aldeko botoen afixaz eta pankartaz beteta zeuden. Oposizioak, zatituta, boikotaren eta ezezkoaren aldeko jarrera hartu du, baina mezua zabaltzeko tarterik gabe eta errepresiopean. Khaled Daud Mugimendu Zibil Demokratikoko ordezkariak salatu du otsailetik 120 militante atxilotu dituztela —ezkerreko alderdiak eta alderdi liberalak ekartzen dituen mugimenduak—. Dauden hitzetan, parte hartze txikiak agerian utzi du herritarrek «erregimen militarrarekiko» duten frustrazioa.

Al-Sisi estatu kolpe baten ostean iritsi zen agintera, 2013an, bi urte lehenagoko iraultza arabiarraren ostean islamistak nagusitu baitziren bozetan. Konstituzioaren erreformarekin presidenteak iraultzaren izpiritua guztiz akabatu nahi izan duela salatu du oposizioak.

Erreforma sortak, presidenteari boterean gotortzeko aukera emateaz gain, eskumen gehiago ematen dizkio; Al-Sisik Auzitegi Konstituzionaleko presidentea eta fiskal nagusia zuzenean izendatzeko aukera izango du aurrerantzean. Armadak ere eskumen gehiago izango ditu, besteak beste, «demokrazia eta estatuaren oinarrizko eskubideak» bermatzeko. Askoren iritziz, armadari estatu kolpe bat emateko bermea aitortzea dakar horrek. Al-Sisi bera mariskala da, eta, estatu kolpea eman zuenetik, etengabeak dira giza eskubideen urraketak. Eskubide zibilen alde ari diren erakundeek salatu dute lege prozeduretatik at egiten direla atxiloketak eta torturak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

1 ©ALBERTO ESTVEZ / EFE

Erreferendumak zer ekarri zuen

Igor Susaeta

Galdeketara deitu zuten, lege bat onartu zuten horretarako, eta herritarrek bozkatu egin zuten, Poliziaren indarkeriari aurre eginez. Madrilek errepresioaren bidean segitu zuen, eta kartzelatzeak eta erbesteratzeak heldu ziren.

Jordi Puignero Kataluniako Gobernuko presidenteordea eta Pere Aragones presidentea, atzoko gobernu bileran. ©ENRI FONTCUBERTA / EFE

Kataluniako Gobernua «urgentziaz» bilduko da, gobernu barruko krisia konpontzeko

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Junts Per Catalunyak konfiantza mozio bat aurkeztuko du, «Aragonesek ez badu gobernu akordioa betetzeko bermerik ematen».

Pere Aragones Kataluniako presidentea, gaur, politika orokorreko eztabaidan ©Quique Garcia, EFE

Erreferendum bat noiz eta nola egin zehazteko argitasun akordio bat proposatu du Aragonesek

Gorka Berasategi Otamendi, berriemaile berezia

Proposamen horren aldeko akordioa jostera deitu ditu Kataluniako alderdiak eta gizartea. JxCk gobernu akordioa betetzeko eskatu dio; bestela, konfiantza arazo batera aurkeztea galdegingo diola ohartarazi du.

Gizon batzuk errekrutazio zentro batera sartzeko ilaran, atzo, Moskun ©EFE

Galdeketen harira Errusiari presioa «nabarmen» handitzeko eskatu dio Ukrainak Mendebaldeari

Igor Susaeta

Zigor gehiago eta laguntza militar handiagoa nahi ditu Kievek. NBEek ez ditu aitortuko emaitzak. Zelenskik adierazi du  Errusiak anexioa gauzatzean ez dela egongo «zer negoziatu».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.