Albistea entzun

EGUZKI EPELEAN

Denbora

Saioa Alkaiza Guallar -

2019ko abuztuak 2

Bere buruaren performance bat da denbora udan, ez baitute tempo bera abuztuko egun sargoriek eta urtarrileko astegun buruzuriek, ez erritmo antzekoa segundoek eta minutuek; beste tamainaren bat hartzen dute presentziak eta espazioak. Alegia, orain freskoago dagoela mostoa eta biziago kalea.

Esther Ferrer sortzaile eta performance egilearen agerpen bat oroitarazten didate denbora-neurriek. Donostian izan zen, hitzaldi batean: solas egiten ari zen, bere lanaren zentzua eta zentzu eza azalduz, eta, bat-batean eten bat egin zuen, «denborak markak uzten ditu», esanda. Esan, eta isilik geratu zen. Aurrera begira. Kieto demonio. Denboraren pisutsua agerian utziz, entzuleek betetako Artelekuko gelak deserosotasuna eztul bihurtzen zuen bitartean. Lurrera begiratzen zuen jendeak artistaren begiradari eutsi ezinik. Olioaren dentsitatea hartu zuten minutuek. Geldotasuna atmosferan. Hitzari ekin zion gero berriz, natural eta egindako geldialdia aipatu gabe. Gorputz egin zuen denbora.

Segitu zuen hizketan sortzaileak, eta, halako batean, Mediterraneo itsasoan hildako migratzaileak aipatu zituen. Hildakoak zenbat ziren esan zuen. Orduko zifra zehatza jakinarazi eta, gero, banaka-banaka eta tarte handiz gogoratu zituen sistemak migratzera behartuz eraildako horiek, izenak jakin ezin ez, eta zenbaki bidez. Murtxikatu egiten zuen hitz bakoitza, mantso, eserita eta aurrera begira: bat (isilunea), bi (isilunea), hiru (isilunea), lau (isilunea), bost (isilunea), sei (isilunea), zapi (isilunea), zortzi (isilunea), bederatzi (isilunea), hamar (isilunea), hamaika (isilunea), hamabi (isilunea), hamahiru (isilunea), hamalau (isilunea), hamabost (isilunea), hamasei (isilunea), hamazazpi (isilunea)… Pertsona bilakatu zen denbora; aitortza, eskainitako tartea.

Harluxetentzat gauzak gertatzen eta izakiak aldatzen diren bitarte mugagabea da denbora; edo, bestela, hizkuntzalaritzan, kontzeptu nozionala da, aditzak adierazten duen ekintza kronologikoki noiz gertatu den azaltzen duena; fisikan, oinarrizko magnitudea, omen, espazioko puntu berean izandako bi gertaera berdin bereiztea ahalbidetzen duena. Zenbat irauten du, baina, denborak? Zenbat, 29 urte kartzelan pasa dituenarentzat? Bertan segitzen duenarentzat? Zenbat, patera batean dagoenarentzat? Zenbat, muga pasa ezinik bizia arriskuan jarriko duenarentzat? Zenbat minutu dauzka ordu batek norberaren azalean?

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

Garai konplexuei aurre egiteko kazetaritza bat

Beatriz Zabalondo - Berria Taldeko lehendakaria / Martxelo Otamendi - BERRIAko zuzendaria

Iaz BERRIA Taldea egindakoaren errepasoa duzu hau. Kazetaritza da gure eginkizuna, euskarazko kalitateko kazetaritza; erreferente informatiboa izatea helburu. Beraz, hortik hasi dugu errepasoa, gero arlo ekonomikoari, komunitateari eta erronka berriei leku egiteko.

Irautea iraultzea denean

Estitxu Garai, Naiara Pinedo eta Zuriñe Rodriguez

Zure ahotsa errazago zapaltzea, moztea. Ostean datorren gizonak zure iritzia gutxiestea. Gizonen maiztasuna handiagoa izatea. Gizonak finkoak izatea, zu aldakorra. Mahaiko emakume bakarra izatea naturalizatzera iristea. Zure hitzei ez entzunarena egitea, beti euren artean elkarri erreferentziak egitea.

Zuretzat bihotzez, Elizabeth Hadley
Ondoeza

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...