Koronabirusa. GIZARTEA PENTSALDIAN

Gora gu ta gutarrak?

Eskale bat, Gasteizen.
Eskale bat, Gasteizen. JUANAN RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Joseba Zalakain - SIIS ikerketa zentroko zuzendaria

2020ko irailak 17

Ongizatearen Estatua aztertzen duten aditu askoren ustetan, gizarte aniztasuna gizarte politika indartsuak eta zabalak aurrera eramateko oztopo bihurtu da. Ikuspegi horren arabera, ongizateari loturiko politikek babes zabala jaso izan dute hiritarren aldetik gizartea bera homogeneoa edo berdintsua izan denean. Jatorri, ohitura, hizkuntza, lanbide, sexu-orientazio edo sinesmen aniztasuna zabaldu denean, ordea, zailagoa omen da aberastasuna birbanatzeko politikak aurrera eramatea. Gutarrak ez direnen taldea handitzen den neurrian, Ongizate Estatua mantentzeko zailtasunak areagotzen dira.

Tesi hau ez bada osotasunean frogatu, argi dago gero eta ugariagoak direla ongizatearen txaubinismoa delako horren aldeko alderdiak, eta hiritar asko dira munduan zehar ongizatearen estatuaren zerbitzu eta laguntzak bertakoei, gutarrei, mugatzearen alde azaltzen direnak. Immigrazioak ez baditu orokorrean gizarte politiken aurkako jarrerak indartu, diote adituek, gizarte politika horiek bertakoei mugatzeko nahia areagotu omen du. Frantziako Fronte Nazionala edo Espainiako Vox alderdia ongizatearen txaubinismo horren adibide argiak dira.

Badirudi, ordea, Euskal Herriko lurraldeetan hegoaldekoetan behintzat ez dela horrelako mugimendurik izan, edo oso mugatuak izan direla behintzat. Zentzu horretan, pentsa daiteke Euskal Herria nahiko kasu bitxia dela, alderdi abertzaleak nortasun nazional propio baten alde borrokatu diren bitartean, ongizate eredu zabal baten alde egin baitute, kanpokoei beste herrialdeetan, baina muga gutxiago ezarriz. Luis Sanzo ikerlariak argitaratu berri duen artikulu batean argi azaltzen da zein neurritan EAJk diru-sarrerak sermatzeko errenta (DSBE) euskal autogobernuaren tresna nagusien artean kokatu duen, eta argia da ere gizarte politika zabal batzuen aldeko ezker abertzalearen jarrera. Izan ere, EAEn ongizatearen txaubinismo hori azaleratu bada, Alderdi Popularraren eta espainiar nazionalismoaren eskutik izan da. Eztabaidagarria bada zein neurritan Euskadiko gizarte politikek etorkinen eskubideak behar bezala babesten dituzten, argi dago euskal alderdi abertzaleak ez datozela bat ongizatearen txaubinismo horrekin eta, euskal abertzaletasunaren esparru soziologikoan horren aldeko jarrerarik izan bada, isilpean izan dela. Zentzu horretan, nazioarte mailan, aparteko kasua da gurea.

Zer gera gu? Nor gera gu? Esan daiteke galdera honi, gizarte politiken arloan, erantzun zabala eman zaiola orain arte Euskadin. Are gehiago, gizarte politikak bihurtu dira eta bihurtu nahi izan dira— bertako politiken marka eta ikurra, lurralde orok marka ezaugarri bat behar duen garai honetan.

Bide horri eusteko, Eusko Ikaskuntzaren Euskal Herriko lurralde(ar)en Liburu Zuria?n esaten den moduan, gizarte inklusioa eta herritar guztien bizi-kalitatea bermatzea izan daiteke mundu globalizatuan ez desagertzeko Euskal Herriak behar duen proiektu komun baten oinarria. Beste herri txiki batzuetan bezala Eskozia, Quebec, Finlandia...—, gizarte-babeseko eredu zabal, eraginkor eta jasangarri bat garatzea herri-eraikuntzarako proiektu moduan uler daiteke Euskal Herrian, barne-kohesio eta antolaketarako tresna moduan, ongizatearen txaubinismoaren tentazioei uko eginez.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

PCR proba bat, Gurutzetako ospitalean. ©Luis Jauregialtzo, FOKU

Positibo kopuruak goia jo du Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 749 kasu atzeman dituzte Hegoaldean, eta nabarmen ugaritu dira Nafarroan: 362 kutsatu detektatu dituzte azken egunean. 501 lagun daude erietxeratuta Hego Euskal Herrian, eta 82 gaixo daude ZIUetan.

Zestoa, artxiboko irudi batean. ©Gorka Rubio / Foku

Eraikin publikoak eta tabernak itxi dituzte Zestoan

Berria

28 kasu baieztatu dituzte azken egunetan, eta neurri murriztaileak hartu dituzte agerraldiari aurre egiteko asmoz. Datozen egunetan egoera «kontrolatzea» espero dute.

Iñigo Urkullu omenaldian ©Eusko Jaurlaritza

Koronabirusaren biktimak omendu dituzte Gasteizen

Uxue Rey Gorraiz

Iñigo Urkullu lehendakariak gidatu du ekitaldia. Pandemiarengatik hildakoak gogoratu ditu, eta elkartasuna adierazi die familiei. «Elkarrizketa soziala» bultzatu dadin galdegin du, bizikidetza sozialaren berreraikuntzarako.

Sindikatuen eta Sareren elkarretaratzea, presoen egoeraren harira Bilbon. ©Marisol Ramires/FOKU

Hainbat espetxetan komunikazioak eten dituztela salatu dute Sarek eta Etxerat-ek

Maria Ortega Zubiate

Presoek eta haien senideek “garai oso zailak” bizi dituztela adierazi dute bi elkarteek, eta pandemiak “salbuespenezko erregimenaren aplikazioa” areagotzen duela. Positibotzat jo dituzte Eusko Legebiltzarrean eta Espainian espetxe politika aldatzeko egindako adierazpenak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna