Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Gizonak puntetan

Agus Perez -

2019ko azaroak 26

'Dancing with Frogs'

Zuzendaritza artistikoa: Sol Pico. Koreografia-laguntzailea: Carlos Fernandez. Marta Galan. Musika: Pere Jou eta Antoni Comas. Nico Nubiola. Dantzariak: Antoni Comas, Elias Torrecillas, Guillermo Weickert, Junyi Sun, Pere Jou, Rober Gomez, Valenti Rocamora. Lekua: Barakaldo antzokia. Eguna: Azaroak 22.

Ipuin klasiko batek dioenez, printzesak apo bati musu emanda printze bihurtuko zen batrazioa, emakumeek gizonen itsustasunari erreparatzen ez dioten mitoari jarraituz. Gai hori berori hartu du Sol Pico Valentziako (Herrialde Katalanak) dantzari eta koreografoak bere azken sorkuntzarako, eta Dancing with Frogs deitu dio (Igelekin dantzatzen). Beti bezala, maisuki elkartu ditu diziplina artistiko batzuk, eta, kasu honetan, zazpi gizon dantzariri eman die protagonismoa, maskulinitatearen ereduak haien bidez eta emakume-ikuspegitik aztertzeko.

Gitarra elektriko futurista batek, harpa elektriko batek, akordeoi batek eta garai bateko bizargin-aulki metaliko batek bete dituzte agertokiko lau bazterrak, eta horrek aurreratu digu ikuskizunaren izaera. Zazpi gizonak oso dotore jantzita baina prakarik gabe agertu direnean jakin dugu han ez zela gupida merkerik egongo —eta bihotzez eskertu, bide batez esanda—, baina den-denak ballet-zapatilekin ikustea izan da markarik onena, puntetan dantzatzea izan delako ballet klasikoaren genero-banaketaren adierazpiderik behinena.

Puntetan dantzatu dute, beraz, gizonek. Eta prakarik gabe. Baina hasieratik bertatik ikusi dugu dantza hutsa bainoago, ikuskizun plastiko erabatekoa dastatuko genuela, argien, jantzien bilakaeraren, goi mailako dantzaren eta testu esanguratsuen laguntzaz. Une jakin batean, objektu faliko handi bat agertu da goitik eskegita, eta gizonek haren inguruko dantza egin dute, anaitasun betean. Hortik aurrera, gizonkeriaren adierazpide guztiak agertu zaizkigu, errugbi jokalarien jarrerak izan edo Aste Santuko penitenteen diskurtso mentala izan, entrenamendu militarretako umiliazio ariketak izan edo homosexualen kontrako lelo gorrotagarriak izan.

Segida horien artean une bikaina izan da J. S. Bachen Toccata eta Fuga Pere Jou eta Antoni Comasen interpretazioan entzutea, teklatu eramangarri banatan eta esaldi bakoitza norgehiagoka interpretatua, dema batean baleude bezala. Gero etorri da gizon motak zozketatzea ferietako salerosle baten erretolikarekin, eta dantzariek arrautza bana irabiatzea kanpaia jotzearen plantak eginez. Picok, bitartean, mundu haren kontrastean eta haren parte izan nahian kokatu du bere burua, zintzotasun osoz, eta dantzari guztien gaitasun akrobatiko eta atletikoa izan da osotasunaren ezinbesteko osagaia.

Amaitzeko, bereziki gogoratuko dugu Sol Pico harpa elektrikoaren eta haren jotzailearen artean kokatu deneko pasartea, eta baita ere azken apoteosiaren erdian bizarginaren aulkian Marca aldizkaria irakurtzen zuen abeslari-dantzari bikainaren irudia, baina nik batik bat eskertzen diot zazpi bekatu kardinaletan democràcia-rena txertatu izana. Esango dute gero dantzarekin ezin dela funtsezko gauzarik esan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

«Areto txikiak maite ditut; hor, bazara edo ez zara, eta ni banaiz»

«Areto txikiak maite ditut; hor, bazara edo ez zara, eta ni banaiz»

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Aitak oparitutako gitarrak jarri zuen Aurora Beltran musikaren bidean, duela 50 urte. Tahures Zurdos taldeak markatu du bide hori, nahiz eta musikariak bakarrik grabatu dituen bere azken diskoak. Tahures 2019an itzuli zen; Beltran ez da inoiz joan.

1 ©RAUL BOGAJO / @FOKU

Artea hezkuntzari so

Aitor Biain

'Pentsatzeko leku bat. Arte eskola eta praktika esperimentalak Euskal Herrian 1957-1979' erakusketa jarri du Artiumek. Ekainaren 5era arte egongo da zabalik
<em>Zura eta ura</em> egitasmoaren sortzaile eta sustatzaileak, Aquariumeko atzoko aurkezpen agerraldian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Itsas portuen erradiografia bat

Alex Uriarte Atxikallende

Argazkilaritza eta literatura uztartzen dituen 'Zura eta ura' egitasmoa aurkeztu dute Aquariumean
Langile bat Donostiako Trueba zinema aretoak desinfektatzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Kulturak 2021ean emandakoaren errepasoa dakar 'Jakin' berriak

Erredakzioa

Ismael Manterolak eta Ainhoa Urienek idatzi dituzte 247. zenbakiko artikulu nagusiak. Beste hainbat sinadura ere bildu dituzte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.