KRITIKA. Donostiako 54. Jazzaldia

Eskerrik asko, Mr. Zorn

John Zornek Donostiako Jazzaldiaren saria jaso zuen, herenegun, Miguel Martin zuzendariaren eskutik.
John Zornek Donostiako Jazzaldiaren saria jaso zuen, herenegun, Miguel Martin zuzendariaren eskutik. JUAN HERRERO / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Antton Iturbe -

2019ko uztailak 30

John Zorn: 'Bagatelles Marathon' I eta II

Lekua: Kursaal auditoriuma. Egunak: uztailaren 27a eta 28a.

Harrotasunez, pittin bat hunkituta eta merezimendu osoz jaso zuen John Zornek Donostiako Jazzaldiaren saria, Bagatelles Marathon ekitaldiaren igandeko saioa hasi aurretik. Baina une horretan, eta bere ibilbide osoan egin duen moduan, bere kolaboratzaile eta lagunak ez zituen alde batera utzi eskerrak emateko garaian. «Musika jendearen arteko komunikazioan eta elkarlanean oinarritzen da. Sari hau nirekin lan egin duten artista guztiei ere badagokie. Batak bestearen beharra dugu bizitzeko». Hala baita, eta agian inoiz baino garbiago, bi saio luzeetan banatuta aurkeztu zigun Bagatelles proiektu eder honetan. Zornek idatzitako konposizioen (edo hobeto esanda, musika inprobisatzeko estrategien) interpretaziorako 22 artistaren arteko 14 konbinazio pasatu baitziren Kursaaleko agertokitik.

Zorn bera izan zen, saxoari putz eginez, ekitaldiari hasiera eman ziona, Masada laukotearekin batera; eta berak eman zion bukaera ere, Marc Ribot, Trevor Dunn eta Kenny Grohowskiren saioaren zuzendari gisa amaitzeko agindua eman zuenean. Berak aurkeztu zuen saio bakoitza, eta, eskaintzaren zabaltasuna eta aniztasuna izugarria izan arren, bere inspirazioa eta aztarna pertsonal nahasezina sumatu ahal izan genuen une oro. Edozeinek jota ere, bere musikak arrisku sentsazio deseroso eta aldi berean guztiz liluragarria eragiten du beti. Izugarrizko zorroztasunez eraikitako egitura konplexu bat dirudi, artisten erabaki, keinu, ufada edo kolpe bakar baten ondorioz erabateko forma berri batera mutatzeko gai, erronka berriak planteatuz eta musikariak bere onena ematera behartuz aldi oro. Edo hori irudikatzen dut nik behintzat neure buruan, Zornekin elkarlanean aritzen direnean artista guztiek erakusten duten maila gorena ikusirik.

Bagatelles Marathon ez da salbuespena izan, eta Donostian eman zituen bi saioetan adibide oso ederrak utzi zizkigun berriz ere. Maila tekniko horren altua izan zuten saioen artean bata edo bestea gailentzean, eragin handia dute norberaren gustu eta joera pertsonalek eta unean uneko baldintzek. Masadaren jazz dotoretik hasita, Triggerren hardcore basatira, edo Gyan Riley eta Julian Lageren gitarra akustiko delikatu zoragarrietara, eta Brian Marsellaren pianoren uhar sonoro geldiezinera, denek eman zizkiguten gozamenerako aukera franko. Baina nire ikuspegitik, Sylvie Courvoisierrek pianoz eta Mark Feldmanek biolinez, hain modu txundigarrian uztartu zituzten teknika, soinu bitxien sorrera, eta musikaren diskurtsoa eta dinamika, edozein jazzalditan ikusi dudan unerik handienen artean jarriko nukeela, baita Mary Halvorsonen gitarra ahalguztidunaren ekarpen bakoitza ere.

Halere, azken saioan, Zorn zuzendari moduan musikariei etengabe desafio eginez, zirikatzaile, gozatuz eta gozaraziz ikusteak ez du parekorik. Punkaren eta hardcorearen freskotasun eta intentsitatez eta jazz abangoardiaren zorroztasunez eta abenturarako grinez 80ko eta 90eko hamarkadetan New Yorkeko Knitting Factorytik historia aldatuko zuen musika handi horren sormen unera eraman gintuen berriz ere. Eskerrik asko, Mr. Zorn.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Nafarroako Museoan ikus daitezkeen Gerardo Lizarragaren artelanetako batzuk. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Erbesteko ahanzturatik ateratzeko

Ane Eslava

Gerardo Lizarraga artistaren atzera begirako erakusketa bat zabaldu dute Nafarroako Museoan. Errepresioaren eta erbestearen ondorioz, ez zuen aintzatespenik izan

Mikel Urkiza, Robert Treviño, Oriol Roch eta Ruth Reinardt, atzo goizean, Euskadiko Orkestraren egoitzan, Donostian. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Birdiseinatuta» eutsiko dio

Itziar Ugarte Irizar

Euskadiko Orkestrak, egitaraua moldatu, eta kontzertuak bikoiztu ditu denboraldiaren bigarren erdialderako, ahalik eta zale gehienengana heltzeko. Abonatuen %20 inguru galdu ditu lehenean

Pantxoa Etxegoin, Koldo Amestoi, Nerea Alberdi eta Rafa Zulaika. ©Elkano Fundazioa

'Elkano battela, xumea baina gurea' ikuskizuna estreinatuko dute martxoan

Mikel Lizarralde

Koldo Ameztoi kontalariak, Nerea Alberdi konpositoreak eta Kepa Elgoibar musikariak sortu dute, Juan Sebastian Elkanoren bidaiak inspiratuta. Elkano fundazioaren eta Euskal Kultur Erakundearen arteko lankidetza hitzarmen baten emaitza da lana.

Eskarne Mujika Gallastegik itzuli du euskarara Agota Kristof idazlearen <em>Analfabetoa idazle</em>. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Hizkuntza arrotzean emanak

Ainhoa Sarasola

Agota Kristofen 'Analfabetoa idazle' euskarara ekarri du Eskarne Mujika Gallastegik, eta Alberdaniak plazaratu. Bere bizipenen bidez, etxeko hizkuntzaz, «hizkuntza etsaiez» eta idazketaz gogoeta egiten du

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna