Albistea entzun

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Itunak bete egin behar dira

Silvia Gambarte - Abokatu laboralista

2021eko ekainak 3

Alderdi Popularrak 2012ko lan erreforma aurrera atera zuenetik, nabarmen okertu dira langileen lan baldintzak. Orduz geroztik, zinezko premia dago erreforma hori deuseztatzeko, kaltegarria baita beren lanaren bidez herrialde honi eusten diotenentzat.

Duela urtebete, EH Bilduk, PSOEk eta Unidas Podemosek hitzarmen bat sinatu zuten, eta konpromisoa hartu 2012ko lan erreforma oso-osorik indargabetuko zutela. Honela esan zuten orduan: «[Erreformak] bertan behera geratu beharko du gobernuak COVID-19a dela-eta ekonomia eta lan arloan harturiko neurri apartekoak amaitu baino lehen». Urtebeteren buruan, badirudi osoko indargabetze hori desira bat dela oraindik, egitate bat bainoago.

Baina zer ekarriko luke lan erreforma oso-osorik indargabetzeak?

Hasteko, aurrerantzean ezingo lirateke enpresen itunak lehentasunezkotzat jo sektoreko itunen aldean. Halaber, leheneratu egingo litzateke itunen aurrerako eragina, eta horiek luzatzeko bidea emango luke, bi urterako ez ezik beste itun bat sinatu arteraino ere; horrela, eragotzi egingo litzateke itun kolektibo batean erdietsitako eskubideak bertan behera geratzea beste itun bat izan artean. Horrez gain, ez litzateke modurik egongo itunean soldatei buruz ezarritakoa aplikatu gabe uzteko —horretarako bidea jada emana zegoen 2010eko lan erreforman, baina sendotu egin zen 2012an—; hartara, bermatu egingo lirateke langileen eskubide ekonomikoak, eta eragotzi egingo litzateke enpresek lan itunean onartu baino gehiago jaistea soldatak. Bestalde, lan agintaritzaren baimena derrigorrezkoa izango litzateke, berriro ere, enplegua erregulatzeko dosierretan, eta azpikontratak mugatuta geratuko lirateke, enpresek aurrerantzean ezingo bailukete beste enpresarik kontratatu beren jarduera nagusiari dagozkion lanak eginarazteko.

Azkenik, lan erreforma indarrik gabe uzteak zaildu egingo luke langileak kaleratzea. Horren lehen arrazoia zera litzateke, nabarmen handituko litzatekeela langileei ordaindu beharreko kalte ordaina; izan ere, orain arte, 33 egun ziren lan egindako urte bakoitzeko, eta 24 hileko ordainketa zuten muga, baina hemendik aurrera, 45 egun izango lirateke lan egindako urte bakoitzeko, eta 42 hileko ordainketa izango lukete muga. Bigarren arrazoia, berriz, hauxe da: tramite aldiko soldaten baldintza ezarriko litzatekeela berriro; hots, enpresariak ordaindu egin beharko lizkioke langileari hura kaleratu eta dagokion ebazpen judiziala izan artean kobratu ez dituen soldatak. Bederatzi urte igaroak dira langileei kalte baino egiten ez dien lan erreforma hura ezarri zenetik, eta bada garaia hura oso-osorik indargabetzeko, eskubide galduak berreskuratzen hastearren. Pacta sunt servanda. Itunak bete egin behar dira. Eta zenbat eta lehenago bete, hobe.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Hetelek emandako prentsaurrekoa, gaur goizean, Bilbon ©Oskar Matxin Edesa / FOKU

Ikastetxeek Lanbide Heziketa inklusiboa lortzeko itun bat eskatu dute

Irati Urdalleta Lete

Hetel elkarteak nabarmendu duenez, Oinarrizko lanbide Heziketa «aukera eskola bat» da, besteak beste, hezkuntzan arazoak dituzten gazteei edo migratzaileei laguntzen dielako.

Beste sarekada batean haur pornografiarekin lotuta atzemandakoa informatika materiala ©HANS KLAUS TECHT, EFE

Hiru gizon atxilotu dituzte Donostian, Urretxun eta Lazkaon haur pornografiagatik

Berria

Haur pornografia izatea eta Interneten zabaltzea leporatzen diete.

Matalaz espazioa. / ©Iñigo Uriz, Foku

Matalaz, «umil eta pragmatiko»

Edurne Elizondo - Nafarroako HItza

Iruñeko Alde Zaharreko gazte mugimenduak autogestioa oinarri duen proiektu berri bat abiatu du, Jarauta karrikako 75.ean. Maravillas gaztetxearen husteak utzitako «ajea» gainditu, eta hutsetik hasi dute bidea.

Kulturarteko Plaza Feminista, Hernanin. / ©Jon Urbe, Foku

Babespean ahaldundu ahal izateko gune berriak

Maria Ortega Zubiate - Gipuzkoako Hitza

Emakumeen etxeek emakumeentzako «babesgune bat» aldarrikatzen dute; elkarrekin «saretu» ahal izateko eremu bat izatea nahi dute. Hernanin, Elgoibarren eta Zumaian ireki berri dituzte, beren antz eta desberdintasunekin.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna