Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Itunak bete egin behar dira

Silvia Gambarte - Abokatu laboralista

2021eko ekainak 3

Alderdi Popularrak 2012ko lan erreforma aurrera atera zuenetik, nabarmen okertu dira langileen lan baldintzak. Orduz geroztik, zinezko premia dago erreforma hori deuseztatzeko, kaltegarria baita beren lanaren bidez herrialde honi eusten diotenentzat.

Duela urtebete, EH Bilduk, PSOEk eta Unidas Podemosek hitzarmen bat sinatu zuten, eta konpromisoa hartu 2012ko lan erreforma oso-osorik indargabetuko zutela. Honela esan zuten orduan: «[Erreformak] bertan behera geratu beharko du gobernuak COVID-19a dela-eta ekonomia eta lan arloan harturiko neurri apartekoak amaitu baino lehen». Urtebeteren buruan, badirudi osoko indargabetze hori desira bat dela oraindik, egitate bat bainoago.

Baina zer ekarriko luke lan erreforma oso-osorik indargabetzeak?

Hasteko, aurrerantzean ezingo lirateke enpresen itunak lehentasunezkotzat jo sektoreko itunen aldean. Halaber, leheneratu egingo litzateke itunen aurrerako eragina, eta horiek luzatzeko bidea emango luke, bi urterako ez ezik beste itun bat sinatu arteraino ere; horrela, eragotzi egingo litzateke itun kolektibo batean erdietsitako eskubideak bertan behera geratzea beste itun bat izan artean. Horrez gain, ez litzateke modurik egongo itunean soldatei buruz ezarritakoa aplikatu gabe uzteko —horretarako bidea jada emana zegoen 2010eko lan erreforman, baina sendotu egin zen 2012an—; hartara, bermatu egingo lirateke langileen eskubide ekonomikoak, eta eragotzi egingo litzateke enpresek lan itunean onartu baino gehiago jaistea soldatak. Bestalde, lan agintaritzaren baimena derrigorrezkoa izango litzateke, berriro ere, enplegua erregulatzeko dosierretan, eta azpikontratak mugatuta geratuko lirateke, enpresek aurrerantzean ezingo bailukete beste enpresarik kontratatu beren jarduera nagusiari dagozkion lanak eginarazteko.

Azkenik, lan erreforma indarrik gabe uzteak zaildu egingo luke langileak kaleratzea. Horren lehen arrazoia zera litzateke, nabarmen handituko litzatekeela langileei ordaindu beharreko kalte ordaina; izan ere, orain arte, 33 egun ziren lan egindako urte bakoitzeko, eta 24 hileko ordainketa zuten muga, baina hemendik aurrera, 45 egun izango lirateke lan egindako urte bakoitzeko, eta 42 hileko ordainketa izango lukete muga. Bigarren arrazoia, berriz, hauxe da: tramite aldiko soldaten baldintza ezarriko litzatekeela berriro; hots, enpresariak ordaindu egin beharko lizkioke langileari hura kaleratu eta dagokion ebazpen judiziala izan artean kobratu ez dituen soldatak. Bederatzi urte igaroak dira langileei kalte baino egiten ez dien lan erreforma hura ezarri zenetik, eta bada garaia hura oso-osorik indargabetzeko, eskubide galduak berreskuratzen hastearren. Pacta sunt servanda. Itunak bete egin behar dira. Eta zenbat eta lehenago bete, hobe.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Juan Mari Aburto lore eskaintza egiten, atzo, Bilbon. ©BILBOKO UDALA

Frankismoak espetxeratutako andreak omendu dituzte Bilbon

Iosu Alberdi

Bilboko Udalak eta Gogora institutuak plaka bat jarri dute Orue Txaleta zegoen lekuan. Eraikin hura espetxe izan zen 1937tik 1942ra bitarte
Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan sei epailetik batek baino ez du betea hizkuntz eskakizunen bat. ©JAVIER ETXEZARRETA / EFE

Justiziarik ez euskararentzat

Edurne Begiristain-Ion Orzaiz

Justizia administrazioan euskararen ezagutza eta erabilera sustatzeko pausoak ematen ari dira, baina oraindik putzu sakon eta ilun bat da hizkuntz eskubideei dagokienez. Lurraldeen arabera bada alderik: toki txiki bat du euskara ofiziala den eremuetan; Ipar Euskal Herrian, aldiz, bat ere ez.
 ©Iñigo Uriz / Foku

«Herri batzuk asko erdaldundu dira; hor egin behar dugu lan»

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Kezkak eraman ditu herritarrak Sakanako Euskaltzaleen Sarea osatzera. Erkuden Barandiaran da kideetako bat; nabarmendu du erabileran eta administrazioaren zerbitzuetan eragin nahi dutela.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.