Noiz sortua: 2020-06-28 00:30:00

BI TARTE

Lehen aldi bat (berriro)

MALEN AMENABAR LARRAÑAGA Tamaina handiagoan ikusi

Ane Labaka Mayoz, Malen Amenabar Larrañaga - Txakur gorria

2020ko ekainak 28

Marta Carnicero idazle katalanaren El cielo según Google liburuari tolesdura bat gehitu nion duela gutxi laurogeita batgarren orrialdean. Eleberri laburra izanagatik ere, paperean zehar egindako zeinu kopuruak irakurri ahala, eragin didan astinaldiaren luzera eta sakonera iradoki ditzakeela uste dut.

Orrien goialdeko izkinak tolesteko joera handia izan dut betidanik. Behealdeko izkinak doblatzeak, aldiz, beste zerbait adierazten du lerro hauek argitara eman arte behintzat neuk soilik ulertzen nuen ikur-sistemaren baitan. Noizbait nahitaez bertara itzuli beharreko hitz, lerro edo pasarteak markatzen ditut horrela. Behin irakurri eta, sorginduta bezala, denbora zehaztugabe batez bertan pausatzera behartu nautenak bereizten ditut modu horretan.

«Sentimendu baten oroitzapena memoriak berridatzi eta idealizatzen duen faksimile bat da». Pausa. Behealdetik tolestutako laurogeita batgarren orrialdean, erdi parean ageri da behin eta berriro irakurri behar izan dudan esaldia, arkatzezko azpimarra oker samar bat nahikoa ez zela iritzi eta gezitxo batek seinalatzen duela.

«Sentimendu baten oroitzapena memoriak berridatzi eta idealizatzen duen faksimile bat da». Pausa. Guk hiru hilabete baino gehiago igaro ditugu aditzak lehenaldian deklinatzen, faksimile horien hondarretatik bizitzen.

Originaltasun gehiegi gabeko elkarrizketatzaileek sarritan itaundu izan digute gure lehenengo aldi hari buruz. Nolakoa izan zen; non eta noiz, norekin... Sekula ez dut jakiten beti egiten dizkiguten galdera horiei zein erantzun eman. Gogoan daukat, ordea, nire azken aldia martxoaren hamarrean izan zela, astearte buruzuri ustez normal batean, eta handik gutxira, zulo beltz erraldoi batek irentsi zituela nire agendaren barrunbe guztiak.

Gaur berretsi dut zein zen zulo beltzaren dimentsioa, bitarte honetan ahantzarazi didan guztia berriro ere nire azalean sentitu dudanean. Oholtzara igo behar nuen aldiro izan ohi zen bezala, urduritasun arraro batek esnatu nau goizean. Pozik jaiki naiz gaur. Inolako nagirik gabe egin dut jauzi ohe ertzetik.

Badaezpada, dutxa azpian ziurtatu nahi izan dut ez zaidala errimatzen ahaztu. Mamuak, amuak, damuak... Gorputza, hutsa... Telelana, erdibana, ama, zama, darama... Pandemia, polisemia, barne nia, eskizofrenia... Erantzia, erantsia, antsia, distantzia... Kodigo, subjektibo, igo, astiro, berriro... Neure buruari zentzugabeko puntuak jartzen harrapatu dut neure burua.

Ispilu aurrean ezpainak margotu bitartean bi agur posible pentsatu ditut. Ahoz gora kantatu eta bigarrenaren alde egin dut azkenean. Kaosa, kosmosa, Tolosa... Zuek berriz ikustearen poza.

Inoiz baino gehiago eskertu dut saiorako bidea bertsokide baten konpainian egin izana. Isilaldian bizitakoak konpartitu ditugu; tartean, pantailaz bestalde jardun izan gareneko bizipenak. Biok faltetsi dugu izugarri publikoa, momentuan sortzen ari ginenaren hartzailea nor zen jakitea. Biok aipatu dugu berriro hasteak eragiten zigun izua.

Bertsoa sortzeko ariketa mentalak baino gehiago, berriro publiko aurrera irteteak kezkatzen ninduela zehaztu diot nik. Gogoratuko ote nuen nola ibiltzen nuen oholtzara arteko bidea? Nola edaten nuen ura behin hara iritsitakoan, arau ez idatziren batek egin behar ez dela dioen arren nola txalotzen nuen kideren baten lana berak kantatutakoa gustatzen zitzaidanetan, nola esertzen nintzen egurrezko aulkian... Nola jartzen nuen gorputza jendaurrean; entzutera etorri zenaren begien aurrean. Beldurrak beldur, biok ondorioztatu dugu askoz pisu handiagoa zuela kanturako gogoak.

Iritsi da momentua. Igo gara taula gainera. Entzun ditugu barruak mugiarazi dizkiguten txaloak. Elikatu ditugu gure ego txikiak. Sortutako bertso bakoitza jendearengana heltzen zela sentitu dugu berriz; begirada, keinu eta irrifar lotsatiren batek zikloa ixten zuela. Okupatu dugu espazio publikoaren zatitxo bat, eta burura etorri zaizkit kanpoan lotsa pasatu ohi zutenez konfinamenduan zehar kirola etxean egiteak ate bat zabaldu diela kontatu zidaten gertuko bi emakumeak.

Ez dakit gogoratzen nuen bezalakoa izan ote den sentitu dudana, baina pena moduko bat sentitu dut saioa bukatzera zihoala ohartzean.

Zuek berriz ikustearen poza.

Berezia izan da lehen aldia. Ea hurrengoek zer dakarkiguten.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Udaletako eta Eusko Jaurlaritzako ordezkariak, Zumarragan bilduta. ©/ Ordiziako Udala

Ordiziako fokuan 35 pertsona kutsatu dira oraingoz, eta alkateak «autokonfinatzeko» eskatu du

Irati Urdalleta Lete - Jon Ordoñez Garmendia

Beste hemeretzi positibo daudela jakinarazi du Osasun Sailak, eta dagoeneko mila PCR baino gehiagoren emaitzak jaso dituzte. Alkateak "kutsatze komunitario bat" dagoela esan du.Murgak baztertu egin du konfinamendua ezartzea, baita joan-etorriak mugatzea ere. Itxi zituzten Haka, Miami eta Kebab tabernetako zerbitzariek negatibo eman dute. Biharko azoka bertan behera utzi du Udalak, eta kiroldegia, jolas parkeak eta liburutegia itxi ditu.

Jair Bolsonaro. ©Joedson Alves / EFE

Bolsonarok positibo eman du COVID-19an

Oihane Puertas Ramirez

«Bikain» dagoela adierazi du Brasilgo presidenteak. Hura izan da COVID-19aren eragina ukatu izan duten agintarietako bat, eta horrek ekarri du Brasil herrialde kutsatuenetako bat izatea.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna