Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

ATZEKOZ AURRERA. Rafa Rueda. Musikaria

«Musikan dena dut egiteko»

Pandemiak apenas utzi dion 'Rueda' azken lana behar bezala aurkezten; Bilboko Euskeria abesbatzaz lagunduta kontzertua emango du etzi, Donostiako Viktoria Eugenia antzokian.
ARITZ LOIOLA / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Erostarbe Leunda -

2021eko urriak 22

Diskoa grabatzean ere lagun izan zuen hainbat kantutan Bilboko Euskeria abesbatza Rafa Ruedak (Mungia, Bizkaia, 1972). Etxean aurkeztu zuen, urriaren 16an; Donostiako Viktoria Eugenia antzokian ariko da , etzi (19:00).

Ikusita duzu Les choristes filma?

Bai, ez dut askorik gogoratzen tramaz, baina gustura ikusi nuela bai. Musikalki oso efektiboa iruditu zitzaidan. Agian orain beste begi batzuekin hartuko nuen.

Izan zara inoiz abesbatza bateko kide?

Bai, gaztetan Mungiako Jose Maria Arregi abesbatzan aritu nintzen lau bat urtez. Talde lana eta kantatzearen plazera zen hura.

Despistaturen bat harrituko da: Pi.L.T-eko kantaria orain abesbatzaz lagunduta?

Oso despistatua beharko luke. Bada denboratxo bat Pi.L.T-ren ia ifrentzuan bide batzuk jorratzen ari naizela. Abesbatzarena oso loturik dago azken lanarekin, Rueda-rekin. Hiru oinarri ditu, ahotsa, elektronika eta gitarra. Ahotsaren esperimentazio prozesu horretan pentsatu genuen abesbatza batekin jolastu zitekeela hainbat kantutan, eta horixe da zuzenekoan egingo duguna.

Rueda-ri beste bira bat?

Bai, diskoak zuzenekoekin biribiltzen dira. Diskoa kaleratu zenetik hona ezin izan dugu behar bezala aurkeztu, eta orain aukera hau iritsi zaigu, kantuak berpizteko, berrasmatzeko. Eta, bide batez, kantuak ekarriko ditugu egunerokotasun berri honetara.

Zer eskatu diezu abesbatzakoei?

Disfrutatzeko, batez ere. Abesbatzekin edo orkestrekin lan egiten denean jendeari etor dakioke burura gauza handi eta anpuloso bat: hau ez doa bide horretatik. Zerbait orekatua egin nahi genuke. Denok egin dezagula bat kantuarekin.

Topikoak dioen moduan dena da musika, edo beste topiko batek dioen moduan, bi lengoaia al dira?

Niretzat, dena musika da. Ez dago hainbesteko distantziarik lengoaia batetik bestera. Besterik da jendea zenbateraino ohiturik egon litekeen espazioz aldatzera. Ni oso ohitua nago leku aldaketa horietara; Pi.L.T-etik orain egingo dugun emankizun honetara. Jakin behar da mugitzen eta leku bakoitzari probetxua ateratzen.

Ahotsak eman dizu buruhausterik gehien zure ibilbidean?

Batzuk jaiotzen dira dohain horrekin, ahotsarekin adiskidetuta, ia lanketarik gabe ondo abesten dute. Beste batzuek landu egin behar dute. Ni bigarren taldekoa naiz, eta oraindik prozesu horretan nago.

Pandemia hasi zenetik zenbat bira eman ditu Ruedaren (Rafa) buruak?

Oraingoz, lepotik ateratzeko beste ez, baina ez dakit zenbateko tartea geratuko zaidan. Buelta asko izan baitira. Baina ez soilik nire buruak, imajinatzen dut edozeinen buruak eman dituela bira asko, biztanleriaren %99arenak. Honek guztiz irauli baitu gure egunerokotasuna, eta gure mundua ikusteko era.

Tarte horretan noizbait utzi diozu musikari sentitzeari?

Ez, ez naiz inoiz iritsi puntu horretara; kontrakoa, musika helduleku bat izan da. Dugun ogibidearekin ohiturik gaude desoreka batean bizitzera, baina jasotako kolpea hain izan da handia zalantzak eta ezegonkortasuna handitu egiten direla. Eta neure buruari galdetzen nion: «Zer egin dezaket nik orain»?

Eta zer egin dezakezu? Zer duzu egiteke musikaren munduan?

Musikan dena dut egiteko. Sentsazioa dut gauza gutxi egin dudala musikan.

Hurrengoa orkestrarekin?

Ez, ez dut uste. Ez dut ezer baztertzen, eta erronka izan liteke hori ere, baina epe ertain-laburrean ez zait oso erkargarria egiten halako gauza anpuloso batean sartzea.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Lagun talde bat Bilboko Pabiloi 6 antzeztokiaren aurrean, artxiboko irudi batean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Abandonutik ekosistemara

Amaia Igartua Aristondo

Hutsik dauden industria nabeak erabili dituzte artista batzuek kultur proiektuak sortzeko. Bilboko Zorrotzaurren, Pabiloi 6 da ereduetako bat. Guneon ekarpenak aletu dituzte 'Bigarren ekitaldia' filmean.
Jamalus Orion taldeko kideak League of Legends jokoaren norgehiagokan, atzo, Bilboko BAT dorrean. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Gatazkaren zuzeneko kontaketa

Amaia Igartua Aristondo

Bilboko BAT dorrean League of Legends online bideojokoaren lehiaketa bat antolatu dute. Bataila jokoa da, baina futbol partida bat bezala kontatu dute, eta sarraskiak txalotu dituzte ikusleek.
Joseba Ossa, etxeko saunan. ©JON URBE / FOKU

Sauna, bizitzaren ardatz

Ane Insausti Barandiaran

Finlandian oso errotuta dago saunaren kultura, eta bai helduek eta bai gazteek eusten diote tradizioari. Euskal Herrian ere badira zaleak, eta esperientzia «sakona» dela diote. Hainbat ikerketaren arabera, ona da osasunarentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Gorka Erostarbe Leunda

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...