Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Rafa Rueda. Musikaria

«Musikan dena dut egiteko»

Pandemiak apenas utzi dion 'Rueda' azken lana behar bezala aurkezten; Bilboko Euskeria abesbatzaz lagunduta kontzertua emango du etzi, Donostiako Viktoria Eugenia antzokian.
ARITZ LOIOLA / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Erostarbe Leunda -

2021eko urriak 22

Diskoa grabatzean ere lagun izan zuen hainbat kantutan Bilboko Euskeria abesbatza Rafa Ruedak (Mungia, Bizkaia, 1972). Etxean aurkeztu zuen, urriaren 16an; Donostiako Viktoria Eugenia antzokian ariko da , etzi (19:00).

Ikusita duzu Les choristes filma?

Bai, ez dut askorik gogoratzen tramaz, baina gustura ikusi nuela bai. Musikalki oso efektiboa iruditu zitzaidan. Agian orain beste begi batzuekin hartuko nuen.

Izan zara inoiz abesbatza bateko kide?

Bai, gaztetan Mungiako Jose Maria Arregi abesbatzan aritu nintzen lau bat urtez. Talde lana eta kantatzearen plazera zen hura.

Despistaturen bat harrituko da: Pi.L.T-eko kantaria orain abesbatzaz lagunduta?

Oso despistatua beharko luke. Bada denboratxo bat Pi.L.T-ren ia ifrentzuan bide batzuk jorratzen ari naizela. Abesbatzarena oso loturik dago azken lanarekin, Rueda-rekin. Hiru oinarri ditu, ahotsa, elektronika eta gitarra. Ahotsaren esperimentazio prozesu horretan pentsatu genuen abesbatza batekin jolastu zitekeela hainbat kantutan, eta horixe da zuzenekoan egingo duguna.

Rueda-ri beste bira bat?

Bai, diskoak zuzenekoekin biribiltzen dira. Diskoa kaleratu zenetik hona ezin izan dugu behar bezala aurkeztu, eta orain aukera hau iritsi zaigu, kantuak berpizteko, berrasmatzeko. Eta, bide batez, kantuak ekarriko ditugu egunerokotasun berri honetara.

Zer eskatu diezu abesbatzakoei?

Disfrutatzeko, batez ere. Abesbatzekin edo orkestrekin lan egiten denean jendeari etor dakioke burura gauza handi eta anpuloso bat: hau ez doa bide horretatik. Zerbait orekatua egin nahi genuke. Denok egin dezagula bat kantuarekin.

Topikoak dioen moduan dena da musika, edo beste topiko batek dioen moduan, bi lengoaia al dira?

Niretzat, dena musika da. Ez dago hainbesteko distantziarik lengoaia batetik bestera. Besterik da jendea zenbateraino ohiturik egon litekeen espazioz aldatzera. Ni oso ohitua nago leku aldaketa horietara; Pi.L.T-etik orain egingo dugun emankizun honetara. Jakin behar da mugitzen eta leku bakoitzari probetxua ateratzen.

Ahotsak eman dizu buruhausterik gehien zure ibilbidean?

Batzuk jaiotzen dira dohain horrekin, ahotsarekin adiskidetuta, ia lanketarik gabe ondo abesten dute. Beste batzuek landu egin behar dute. Ni bigarren taldekoa naiz, eta oraindik prozesu horretan nago.

Pandemia hasi zenetik zenbat bira eman ditu Ruedaren (Rafa) buruak?

Oraingoz, lepotik ateratzeko beste ez, baina ez dakit zenbateko tartea geratuko zaidan. Buelta asko izan baitira. Baina ez soilik nire buruak, imajinatzen dut edozeinen buruak eman dituela bira asko, biztanleriaren %99arenak. Honek guztiz irauli baitu gure egunerokotasuna, eta gure mundua ikusteko era.

Tarte horretan noizbait utzi diozu musikari sentitzeari?

Ez, ez naiz inoiz iritsi puntu horretara; kontrakoa, musika helduleku bat izan da. Dugun ogibidearekin ohiturik gaude desoreka batean bizitzera, baina jasotako kolpea hain izan da handia zalantzak eta ezegonkortasuna handitu egiten direla. Eta neure buruari galdetzen nion: «Zer egin dezaket nik orain»?

Eta zer egin dezakezu? Zer duzu egiteke musikaren munduan?

Musikan dena dut egiteko. Sentsazioa dut gauza gutxi egin dudala musikan.

Hurrengoa orkestrarekin?

Ez, ez dut uste. Ez dut ezer baztertzen, eta erronka izan liteke hori ere, baina epe ertain-laburrean ez zait oso erkargarria egiten halako gauza anpuloso batean sartzea.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Fernando Rey itzultzailea eta Irene Vallejo idazlea, Iruñean egindako aurkezpenean. ©KIKE MORA

«Ahozkotasunari eginiko omenaldia ere bada»

Jakes Goikoetxea

Liburuen jatorriari buruzko saiakera atsegingarri, osatu eta arrakastatsu bat idatzi zuen Vallejok. Euskarara itzuli du Fernando Reyk, Pamielaren eskutik: 'Infinitua ihi batean'.
1 ©IDOIA ZABALETA / @FOKU

Urriaren azkenean, gaztaina etxean

Olaia L. Garaialde

Lehen, oinarrizko jakia zen gaztaina, baina, orain, gutxitan jaten da; esportatu egiten zen lehen, eta inportatu orain. Azken mendeetan, harremanak sortzen lagundu du. Batzuek historia ahaztu izan arren, badira gaztainari bizi berria eman dioten pertsonak, proiektuak eta ekintzak ere.

Uigurrek jasaten duten errepresioaren aurkako manifestazio bat, Hong Kongen, 2019ko abenduan. ©JEROME FAVRE / EFE

Uigurren etniako 71 kazetari preso ditu Txinako Gobernuak

Urtzi Urkizu

Mugarik Gabeko Kazetariek salatu dute informazio eskubidearen kontrako «errepresio gogorra» dagoela gaur egun Txinan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Gorka Erostarbe Leunda

Informazio osagarria